3 րոպեի ընթերցում
Բիշքեկում Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) գագաթնաժողովում իր ելույթում Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հայտարարել է, որ իր երկիրն անմիջապես նույն կերպ կպատասխանի, եթե Միացյալ Նահանգները վերադառնա Իսլամաբադի փոխըմբռնման հուշագրին։ «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ այս մասին հաղորդում է Mehr գործակալությունը։
Փեզեշքիանը նշել է, որ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ 2025 թ. հունիսի 13-ին և 2026 թ. փետրվարի 28-ին իրականացված հարձակումներն ակնհայտ ագրեսիա էին ՄԱԿ-ի կանոնադրության և միջազգային իրավունքի դեմ։
Նա հիշեցրել է պատերազմի առաջին օրը Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի, Մինաբի դպրոցում 168 աշակերտների և ուսուցիչների սպանության և Լամերդում մարզադահլիճի վրա հարձակման մասին, որի հետևանքով զոհվեց և վիրավորվեց 200 մարդ։
Փեզեշքիանը նաև նշել է, որ Իրանը ծանր ռազմավարական կորուստներ է պատճառել Միացյալ Նահանգներին և Իսրայելին՝ «ստիպելով Վաշինգտոնին ընդունել հրադադարը՝ իր նախապես որոշված նպատակներից որևէ մեկին չհասնելուց հետո»։
Իրանի նախագահը նշել է, որ Պակիստանի և Կատարի միջնորդությամբ գրեթե երեք ամիս տևած բանակցությունները հանգեցրին հունիսի 18-ին Իսլամաբադի փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրմանը, որը, սակայն, տևեց երկու շաբաթից էլ պակաս։
«Ես հստակ ասում եմ՝ եթե Միացյալ Նահանգները վերադառնա փոխըմբռնման հուշագրում ստանձնած իր պարտավորություններին, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն անմիջապես նույն կերպ կպատասխանի դրան: Ի տարբերություն Ամերիկայի՝ իմ երկիրն ունի իր միջազգային պարտավորությունները կատարելու հիանալի փորձ և միշտ գործել է միջազգային իրավունքի սկզբունքներին համապատասխան», - նշել է նա։
Իրանի նախագահը նաև առաջարկել է ՇՀԿ-ի համար երեք տնտեսական նախաձեռնություն՝ ֆինանսական և բանկային համագործակցության խորացում, ներառյալ ազգային արժույթների ավելի լայն օգտագործումը և ՇՀԿ բանկի ստեղծումը, ՇՀԿ արտահանման ապահովագրության և ներդրումների միության ստեղծումը և ՇՀԿ էներգետիկ կոնսորցիումի ձևավորումը։
Նա նաև առաջարկել է ստեղծել ՇՀԿ ռազմավարական անվտանգության ուսումնասիրությունների կենտրոն և ՇՀԿ անդամ պետությունների խորհրդարանական ֆորում։
Փեզեշքիանը նշել է, որ անվտանգությունն ու զարգացումն անբաժանելի են, և կազմակերպությունը պետք է միաժամանակ հասցեագրի ինչպես անվտանգության, այնպես էլ տնտեսական ասպեկտները՝ բազմակողմանիության գործում արդյունավետ դեր խաղալու համար։