Կառավարությունները պետք է ավելի շատ ջանքեր գործադրեն՝ նպաստելով դիվանագիտության մեջ կանանց ավելի մեծ մասնակցությանը. Նաթիա Նացվլիշվիլի

Կանանց դիվանագիտության միջազգային օրվա առթիվ, ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) հայաստանյան գրասենյակը՝ ՀՀ ԱԳ նախարարության հետ համագործակցությամբ, կազմակերպել էր «Դիվանագիտությունը բոլորի համար՝ ընդլայնելով սահմանները, ներկայացվածությունն ու ազդեցությունը» խորագրով միջոցառումը։

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝  միջոցառմանը մասնակցեցին կին դեսպաններ, բարձրաստիճան պետական պաշտոնյաներ, դիվանագետներ, միջազգային կազմակերպությունների և զարգացման գործընկերների ներկայացուցիչներ, քաղաքացիական հասարակության և ակադեմիական շրջանակների ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև դիվանագիտության և հանրային ծառայության ոլորտում կարիերա կառուցելու հետաքրքրություն ունեցող երիտասարդ կանայք։

Հայաստանը, որպես Կանանց դիվանագիտության միջազգային օրը սահմանող ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի բանաձևի համահեղինակ, շարունակում է աջակցել գենդերային հավասարության և կանանց առաջնորդության առաջմղմանն ուղղված ջանքերին։

Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ Նաթիա Նացվլիշվիլին իր ելույթում նշեց, որ արդեն երրորդ անգամ է, ինչ իրենք նշում են ՀՀ-ում կին դիվանագետների միջազգային օրը։

«Մերօրյա աշխարհն առերեսվում է բազմաթիվ խնդիրների հետ, որոնք առնչվում են գլոբալ անվտանգությանը, կենսաբազմազանությանը և բազում այլ ոլորտների։ Մարտահրավերների աննախադեպ աստիճանը պահանջում է գործընկերության նոր մոտեցումներ ու եղանակներ պետությունների, միջազգային կառույցների և քաղհասարակության միջև, պահանջում է ժողովրդավարության նոր ձևաչափեր։ ժողովրդավարության օրակարգը գնալով ընդլայնվում է, ինչի արդյունքում երկրներն ավելի շատ են գիտակցում բազմազանության փորձ ունենալու անհրաժեշտությունը։ Ժողովրդավարությունը միայն ներկայացվածության խնդիր չէ, այլ ամրապնդում է որոշումների կայացման որակը, բարելավում է մեր քաղաքական ունակություններն՝ արձագանքելու ավելի բարդացող աշխարհի մարտահրավերներին»,- ասաց Նացվլիշվիլին։

Նրա դիտարկմամբ՝ միջոցառումը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ քննարկվող հիմնական թեման առնչվում է դիվանագիտության մեջ ներգրավված կանանց գործունեությանը։

«2025 թվականի դրությամբ՝ կանայք մոտավորապես զբաղեցնում են դիվանագիտական կորպուսի 22 տոկոսը, ինչն էական ավելացում է՝ նախորդ տասնամյակի համեմատ։ Այդուհանդերձ դիվանագիտության ասպարեզում առաջնորդության դաշտը դեռևս հեռու է գենդերային հավասարակշռությունից, ուստի կառավարությունները պետք է ավելի շատ ջանքեր գործադրեն, որպեսզի նպաստեն տվյալ ոլորտում կանանց ավելի մեծ մասնակցությանը։ Ֆեմինիստական արտաքին քաղաքականության նպատակն է հստակեցնել և միասնական դարձնել մոտեցումները մարդու իրավունքների, անվտանգության, գենդերային հավասարության, ներառական ժողովրդավարության ոլորտներում»,- ասաց Նացվլիշվիլին։

Նա ՀՀ կառավարությանը շնորհավորեց Մադրիդյան հռչակագրի ընդունման կապակցությամբ, որն ամրապնդում է ֆեմինսիտական արտաքին քաղաքականությունը, ինչպես նաև գոհունակությամբ նշեց, որ ՀՀ-ում նման հանձնառությունները գնալով ավելի են կարևորվում։

«Ֆեմինիստական արտաքին քաղաքականությունը կարող է ապահովել միջազգային համագործակցության ամրապնդման նոր եղանակներ՝ վերահաստատելով համատեղ արժեքները և ձևավորելով այնպիսի ժողովրդավարություն, որն ավելի արձագանքող է դառնում բազմաշերտ հասարակության կարիքներին։ Նման միջոցառումներն, անշուշտ, կնպաստեն ավելի ներառական, արդյունավետ ու առաջահայաց դիվանագիտության ձևավորմանը»,- նշեց Նացվլիշվիլին։

Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչը վարեց երկու պանելային քննարկում։ «Ներառական արտաքին քաղաքականությունը հետընթացի ժամանակաշրջանում․ի՞նչ կարող ենք սովորել ֆեմինիստական արտաքին քաղաքականությունից» խորագրով քննարկման ժամանակ ՀՀ ԱՍՀ փոխնախարար Տաթևիկ Ստեփանյանը, ՀՀ-ում Իտալիայի դեսպան Ալեսսանդրո Ֆերրանտին, ՀՀ-ում Ուրուգվայի դեսպան Սիլվանա Լեսկա Բարոլինն հանգամանորեն անդրադարձան արտաքին քաղաքականության և դիվանագիտության մեջ գենդերային հավասարության, ներառականության և ներկայացվածության հարցերին։

Նրանք մասնավորապես խոսեցին այն մասին, թե ինչպես են կին դիվանագետներն ու քաղաքականություն մշակողները նպաստում միջազգային քննարկումներին, չափորոշիչների ձևավորմանը և դիվանագիտական ներգրավմանը, ազդեցության և առաջնորդության միջև փոխկապակցվածությանն արդի դիվանագիտության մեջ։

Երկրորդ քննարկման ժամանակ Կիպրոսում ՀՀ դեսպան Իննա Թորգոմյանը, ՀՀ-ում Շվեյցարիայի դեսպան Անդրեա Բարբարա Բաումանը, ՀՀ-ում Սերբիայի դեսպան Տատյանա Պանայոտովիչ Ցվետկովիչը, ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Անի Բադալյանը, փորձագետ Էլեոնորա Սարգսյանը քննարկեցին կին դիվանագետների դերակատարությունն արտաքին քաղաքականության ավելի ներառական և ներկայացուցչական որոշումների գործում, անդրադարձան դիվանագիտության ոլորտում կանանց մասնակցության և առաջնորդության հիմնական խոչընդոտներին ու նոր հնարավորություններին։ 

Միջոցառումն, անկասկած, դարձել է կարևոր հարթակ փորձի փոխանակման, հաջողված փորձի ներկայացման և կին առաջնորդների նոր սերնդին ոգեշնչելու համար։