Աբու-Դաբիում կայացած հանդիպումը նախորդներից տարբերվեց հրատապությամբ․Նորայր Դունամալյանը՝ ՌԴ-ԱՄՆ-Ուկրաինա բանակցությունների մասին

Քաղաքագետ Նորայր Դունամալյանը կարծում է, որ ռուս-ուկրաինական հակամարտության հանգուցալուծման համատեքստում Ադու-Դաբիում ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ կայացած եռակողմ հանդիպումը բանակցային գործընթացի հերթական փուլն էր, սակայն տարբերվեց նախորդ հանդիպումներից ավելի հրատապ լինելու հանգամանքով։  

«Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում Նորայր Դունամալյանն անդրադարձել է Աբու-Դաբիում կայացած եռակողմ բանակցություններին (ՌԴ-ԱՄՆ-Ուկրաինա), ինչպես նաև հակամարտության ներկա փուլին և հետագա հնարավոր զարգացումներին։ 

«Այդուհանդերձ, շատերի համար նման հանդիպումն անսպասելի էր, հատկապես եռակողմ ձևաչափը, որովհետև ԱՄՆ-ն նախկինում, սովորաբար, անցկացնում էր երկկողմ հանդիպումներ՝ փորձելով հակամարտող կողմերին բերել ընդհանուր հայտարարի։ Հիմնականում ամերիկյան կողմն է այդ նախաձեռնությունը համարում դրական քայլ, որը կարող է հակամարտության կարգավորման տեսանկյունից հիմք լինել հետագա կառուցողական գործողությունների համար»,- ասաց Դունամալյանը։

Նա հավելեց, որ բանակցային գործընթացը կախված է հարակից այլ գործոններից, որոնք այս կամ այն չափով ազդում են զարգացումների վրա։

«ԱՄՆ-ՌԴ հարաբերություններում հիմնականում խոսվում է տնտեսական փոխգործակցության հնարավորությունների մասին, սակայն այդ գործընթացը նույնպես կապված է համաշխարհային գլոբալ փոփոխությունների հետ։ Քննարկվող հրատապ թեմաներից են Խաղաղության խորհրդի ստեղծումը և ՄԱԿ-ին այլընտրանքային հարթակ ձևավորելու հարցը։ Ակտիվորեն քննարկվում են նաև Արկտիկայի հետ կապված զարգացումները, որոնք կարող են բերել ինչպես համագործակցության, այնպես էլ կարող են սրել հակասությունները՝ բերելով հակամարտության խորացման նաև այլ տարածաշրջաններում»,- պարզաբանեց քաղաքագետը։

Դունամալյանի դիտարկմամբ՝ ուկրաինական կողմն այժմ դարձել է ավելի խոցելի։ Երկրի էներգետիկ ենթակառուցվածքներին հասցված հարվածները հանգեցրել են հումանիտար աղետի ոչ միայն Կիևում, այլև այլ բնակավայրերում։ Այդ հանգամանքով է պայմանավորված Աբու-Դաբիում կազմակերպված բանակցությունների հրատապությունը։

«Հատկապես Ուկրաինայի համար այժմ անորոշ փուլ է, որովհետև ուկրաինական կողմը զրկվել է ամերիկյան ուղիղ ռազմական աջակցությունից։ Դիվանագիտական ոլորտում նույնպես կան որոշակի խզումներ։ Քննարկվող հիմնական թեման վերաբերում է Ուկրաինայի ապագային, որոշ չափով նաև Եվրամիության ապագային, թե հետագայում՝ Թրամփի պաշտոնավարման օրոք, կամ նրանից հետո, գալիք աշխարհակարգում ինչպիսի տեղ ու կշիռ են ունենալու։ Գետնի վրա ռազմական գործողությունները շարունակվում են, և այստեղ էականը այն չէ, թե ով է հաղթելու պատերազմում, այլ այն, թե որ կողմի ռեսուրսներն են ավելի շուտ սպառվելու։ Հակամարտության անհապաղ ու անակնկալ հանգուցալուծումը կողմերին պարտադրելու տարբերակը բացառված չէ, սակայն ո՛չ Ուկրաինան, ո՛չ Ռուսաստանը դրան պատրաստ չեն»,- ասաց մեր զրուցակիցը։

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Եվրամիությունը նույնպես այս կամ այն չափով ներգրավված է հակամարտության մեջ՝ աջակցելով Ուկրաինային, իսկ ԱՄՆ-ն ցանկանում է հնարավորինս շուտ հանգուցալուծել հակամարտությունը՝ քաղաքագետն ընդգծեց, թե ԵՄ-ն, միանշանակ, ցուցաբերում է հակառուսական դիրքորոշում՝ Ուկրաինայի համար պահանջելով անվտանգության հստակ երաշխիքներ։

«Ամերիկյան կողմն իր հերթին դրդում է Ուկրաինային հաշվի առնել հնարավոր տարածքային կորուստների փաստը։ Մյուս կողմից էլ ակտիվորեն քննարկվում է Ուկրաինային ֆինանսավորելու հարցը։ Այդ աջակցությունը կարող է գալ և՛ ԱՄՆ-ից, և՛ Եվրամիությունից։ Այդ հարցում նրանք դաշնակիցներ են։ Բայց պետք է հաշվի առնել, որ պատերազմական գործողություններից տուժած տարածքների զգալի մասն անցել է ՌԴ-ի վերահսկողության տակ, ուստի ստացվում է, որ օգնությունը տրվելու է Ուկրաինային, սակայն վերակառուցման գործընթացը լինելու է ռուսական վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներում։ Այդ առումով կան շատ հարցեր, որոնք դեռ պատասխաններ չեն ստացել»,- ասաց Դունամալյանը։

Քաղաքագետի կարծիքով՝ ԱՄՆ-ի հետաքրքրությունը կամ շահագրգռվածությունը պայմանավորված է գլխավորապես տնտեսական շահով, մինչդեռ ԵՄ-ի պարագայում առաջին պլան է մղվում ռազմավարական շահը։ Նրա դիտարկմամբ՝ հենց շահերի բնույթով էլ պայմանավորված է կողմերի դիրքավորումը ռուս-ուկրաինական հակամարտությունում։