ՆԳՆ-ն ներկայացրել է ՀՀ-ԵՄ վիզաների ազատականացման գործողությունների ծրագրի հակիրճ նկարագրությունը

Հայաստանի Ներքին գործերի նախարարությունը ներկայացրել է հայկական կողմին պաշտոնապես փոխանցված ՀՀ-ԵՄ վիզաների ազատականացման գործողությունների ծրագրի հակիրճ նկարագրությունը։ «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ, հաղորդագրությունում նշվում է, որ ծրագիրը ներառում է 74 հենանիշ, որոնք բաժանված են չորս հիմնական ուղղությունների․

1. Փաստաթղթերի անվտանգություն՝ ներառյալ կենսաչափական համակարգ,

2. Սահմանների համալիր կառավարում, միգրացիայի կառավարում և ապաստան,

3. Հասարակական կարգ և անվտանգություն, այդ թվում՝ կազմակերպված հանցավորության, թրաֆիքինգի, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության և կոռուպցիայի դեմ պայքարը,

4. Արտաքին հարաբերություններ և հիմնարար իրավունքներ:

Գնահատումը կիրականացվի երկաստիճան ձևաչափով՝

• իրավական և քաղաքական շրջանակի ձևավորում,

• դրանց գործնական իրականացում և կիրառություն:

Գործողությունների ծրագրով առանձնացված և առաջնահերթություն համարվող ուղղություններից են՝

1․ Փաստաթղթերի անվտանգության համալիր էկոհամակարգի ստեղծում, այդ թվում՝ նոր սերնդի կենսաչափական անձնագրերի տրամադրում, անձի նույնականացման մեխանիզմների ամրապնդում,

2․ ՀՀ քաղաքացիության օրենսդրության վերանայում,

Սահմանների համալիր (ինտեգրված) կառավարում՝

1․ սահմանային ստուգումների և հսկողության կատարելագործում

2․ տվյալների փոխանակման և համագործակցության ամրապնդում

3․ ռիսկերի վերլուծության և պրոֆիլավորման արդյունավետ մեխանիզմների ներդրում

4․ սահմանապահ աշխատակիցների կարողությունների զարգացում,

Վերադարձի և վերաինտեգրման համակարգերի ամրապնդում՝

1․ հետընդունման և վերաինտեգրման մեխանիզմների հզորացում

2․ Հայաստանի տարածքում անկանոն կարգավիճակում գտնվող երրորդ երկրների քաղաքացիների վերադարձման արդյունավետ մեխանիզմներ,

Ներքին անվտանգության համակարգերի բարելավում՝

1․ հանցավորության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի ռազմավարության ընդունում, իրականացում

2․ իրավապահ համակարգի արդյունավետության բարձրացում,

Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հզորացում, այդ թվում՝

1․ հակակոռուպցիոն ռազմավարության արդյունավետ կիրարկում

2․ կանխարգելիչ և քննչական գործիքակազմի ընդլայնում,

Հակախտրականության օրենսդրության հզորացում և կիրառություն՝ ապահովելով համընդհանուր հավասարություն,

Անձնական տվյալների պաշտպանության համակարգի համապատասխանեցում ԵՄ չափանիշներին,

Տեղեկատվական փոխանակման և համագործակցության խորացում ԵՄ կառույցների հետ, ներառյալ՝ Եվրոպոլի (Europol), ԵՄ սահմանային և առափնյա գործակալության (Frontex),

Հանրային իրազեկման բարձրացում՝

1․ հանրությանը տրամադրել ճշգրիտ տեղեկատվություն վիզաների ազատականացման գործընթացի, պարտավորությունների և սահմանափակումների մասին

2․ կանխել ապատեղեկատվության տարածումը,

Մարդու իրավունքների պաշտպանության ուժեղացում, հատկապես՝

1․ փախստականների և ապաստան հայցող անձանց իրավունքների ապահովում

2․ խոցելի խմբերի պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործում։

Գործընթացի դրական գնահատման վերջնարդյունքում՝ ՀՀ քաղաքացիներին տրամադրվելու է Եվրամիության երկրներ առանց վիզայի ճամփորդելու հնարավորություն։ Այս ռեժիմի համաձայն՝ կենսաչափական անձնագրով ՀՀ քաղաքացիները կարող են առանց վիզայի մուտք գործել Շենգենյան տարածք կարճաժամկետ այցերի համար։ Իրավակարգավորումը վերաբերելու է C տեսակի կարճաժամկետ շենգեն վիզային՝ յուրաքանչյուր տարվա մեջ 180 օրվա ընթացքում 90 օր գտնվելու իրավունքով:

ԵՄ-ի և Հայաստանի միջև վիզաների ազատականացման երկխոսությունը պաշտոնապես մեկնարկել է 2024 թ․ սեպտեմբերի 9-ին։ 2025 թ. ընթացքում ԵՄ-ի հետ վիզաների ազատականացման գործողությունների ծրագրի (ԳԾ) մշակման նպատակով Հայաստան են ժամանել ԵՄ փորձագիտական երկու առաքելություններ։ Այդ առաքելությունների զեկույցների արդյունքում Եվրոպական հանձնաժողովը կազմել է նախագիծ, որը ներկայացվել է ԵՄ անդամ պետությունների հաստատմանը։ ԵՄ անդամ երկրների առաջարկներով փաստաթուղթը վերջնականացվել է և փոխանցվել հայկական կողմին: Վիզաների ազատականացման գործընթացի համակարգման աշխատանքներն իրականացվում են ՀՀ ՆԳ նախարարության կողմից՝ համապատասխան գերատեսչությունների ներգրավմամբ։

2025թ․ նոյեմբերի 5-ին Եվրոպական հանձնաժողովի Միգրացիայի և ներքին գործերի գլխավոր տնօրենի տեղակալ Յոհաննես Լուխների Հայաստան այցի ընթացքում հայկական կողմին պաշտոնապես փոխանցվեց ՀՀ–ԵՄ վիզաների ազատականացման գործողությունների ծրագիրը։