Մեկնարկել է աշխարհում երեք լավագույնների շարքին դասվող աստղագիտության Բյուրականյան 4-րդ տարածաշրջանային ամառային դպրոցը
5 րոպեի ընթերցում
Հայաստանի գլխավոր աստղադիտարանում սեպտեմբերի 8-ին ազդարարվեց Բյուրականյան 4-րդ տարածաշրջանային ամառային դպրոցի բացումը: Այս տարի «Աստղագիտությունը և տվյալագիտությունը» խորագրի ներքո անցկացվող միջոցառումը մեկտեղել է տարբեր երկրների 35 ուսանողների և ոլորտի 10 անվանի մասնագետների, որոնք հինգ օր շարունակ մասնագիտական քննարկումներ կծավալեն առավել հետաքրքիր ու հրատապ թեմաների շուրջ՝ համարժեք նախկինում սահմանված նշաձողին: Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն Արեգ Միքայելյանը «Արմենպրես»-ի թղթակցին հայտնեց, որ Միջազգային աստղագիտական միությունն աշխարհում երեք լավագույնների շարքին է դասել այս դպրոցը:
Թյուրընկալումից խուսափելու համար միանգամից նշենք, որ «դպրոց» և «ամառային» բառերն այս դեպքում պայմանական բնորոշումներ են, որոնք չեն առնչվում տարվա կոնկրետ եղանակի ու, առավելևս, դասական պատկերացմամբ համապատասխան կրթական հաստատության հետ: Համենայն դեպս, տողերիս հեղինակի տարակուսանքն այդպես փարատեց Արեգ Միքայելյանը:
Սա ավելի շուտ դասախոսությունների շարք է, որը հիմնականում նախատեսված է աստղագիտության ոլորտի մագիստրոսների և ասպիրանտների, ինչպես նաև բակալավրիատի ավագ կուրսերի ուսանողների համար: Մասնակիցները դիտարկումներ կանցկացնեն 1 և 2.6 մետրանոց աստղադիտակներով, կունենան տվյալների և վիճակագրության մշակման ու վերլուծության գործնական պարապմունքներ, ինչպես նաև գիտելիքներ կստանան աստղագիտական վերլուծությունների, տվյալների բազաների, պահոցների և վիրտուալ աստղադիտարանի գործիքների վերաբերյալ:
Տարածաշրջանային դպրոցները գործում են Միջազգային աստղագիտական միության Հարավ-արևմտյան և Կենտրոնական Ասիայի աստղագիտության զարգացման տարածաշրջանային գրասենյակի (SWCA ROAD) շրջանակներում: Այդ հսկայական տարածաշրջանում մասնագիտական գործունեության համակարգումը 2015 թվականից իրականացվում է Հայաստանից՝ Բյուրականի աստղադիտարանից, որը 1946 թվականին հիմնադրել է աշխարհահռչակ աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը:
«Տարածաշրջանային ամառային առաջին դպրոցը կազմակերպել ենք 2019 թվականին: Ունենք նաև միջազգային դպրոցների շարք, որն իրականացնում ենք 2016 թվականից: Հաջորդ տարի լինելու է միջազգային 10-րդ դպրոցը: Յուրաքանչյուր կենտ տարի կազմակերպում ենք տարածաշրջանային, զույգ տարիներին՝ միջազգային դպրոցներ: Այս դպրոցները հայ և արտասահմանցի ուսանողների ու երիտասարդ մասնագետների միջև շփում ապահովելու, անվանի գիտնականների հետ հաղորդակցվելու բացառիկ հնարավորություն է: Այս տարի կազմկոմիտեում ընդգրկված են գիտնականներ Հայաստանից, Ֆրանսիայից, Նիդեռլանդներից և Ռուսաստանից: Բանախոսներ ունենք Ֆրանսիայից, ԱՄՆ-ից, Գերմանիայից, Չինաստանից և Ռուսաստանից: Հպարտության առիթ է այն, որ Միջազգային աստղագիտական միությունն աշխարհում երեք լավագույններից մեկն է համարել մեր դպրոցները՝ դասախոսական կազմի, ծրագրերի, բովանդակության, կանոնավոր գործելու, ուսանողների քանակի և այլ չափանիշներով»,- նշեց Արեգ Միքայելյանը՝ հավելելով, որ արտասահմանում կազմակերպվող համանման դպրոցներին Հայաստանից տարբեր պատճառներով սովորաբար մի քանի ուսանող է կարողանում մասնակցել, մինչդեռ Բյուրականում հիմա 15 մասնակից ունի Հայաստանը:
Նա տեղեկացրեց, որ դպրոցն այս տարի մասնակցության շուրջ 120 հայտ է ստացել տարբեր երկրներից, բայց կազմակերպիչներն ընտրել են օտարերկրյա 20 ուսանողի: Աստղադիտարանն իր հյուրատանը գիշերակացով կարող է ապահովել 20-25 հոգու: Մասնակիցների սննդի ապահովման հարցը լուծվում է Բարձրագույն կրթության և գիտության պետական կոմիտեի աջակցությամբ և աստղադիտարանի ֆոնդերի միջոցով:
Մեր զրուցակիցը հպարտությամբ արձանագրեց նաև, որ 2016 և 2018 թվականներին Բյուրականի դպրոցների մասնակիցներից ոմանք արդեն մասնագիտական ճանաչման են արժանացել, ոմանք նույնիսկ դարձել են աստղադիտարանների տնօրեններ:
Սեպտեմբերի 15-19-ն այստեղ կանցկացվի «Աստղագիտական հետազոտություններ և մեծ տվյալներ 3» միջազգային սիմպոզիումը, որը նվիրված է Մարգարյանի հետազոտության 60-ամյակին և Հայկական վիրտուալ աստղադիտարանի (ArVO) 20-ամյակին։ Իսկ հոկտեմբերի 6-10-ը նախատեսված է արդեն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո կազմակերպվելիք «Մերձավոր Արևելքի աստղագիտական ժառանգությունը» գիտաժողովը: Դրանցից առաջինին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 68, երկրորդին՝ 48 գիտնական՝ շուրջ 20 երկրից: