ԵՄ-ն հաստատել է Հայաստանում հիբրիդային սպառնալիքների դեմ պայքարին ուղղված առաքելության տեղակայման որոշումը

Եվրոպական խորհուրդը տալիս է Անվտանգության և պաշտպանության քաղաքականության (CSDP) շրջանակներում Հայաստանում նոր գործընկերային առաքելության մեկնարկը։ Այս խորհրդատվական քաղաքացիական առաքելության նպատակն է աջակցել Հայաստանի իշխանություններին՝ բարելավելու երկրի դիմադրողականությունը հիբրիդային սպառնալիքների նկատմամբ և բարձրացնելու անվտանգության փոփոխվող մարտահրավերներին դիմակայելու կարողությունը:

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին հաղորդագրություն է տարածել Եվրոպական խորհրդի կայքը։

Ավելի վաղ Եվրոպական միության արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալասը լրագրողների հետ ճեպազրույցում հայտարարել էր, որ Բրյուսելում կայանալիք հանդիպման ժամանակ ԵՄ արտաքին գործերի նախարարները կհաստատեն Հայաստանի համար ԵՄ նոր առաքելության ստեղծումը՝ հիբրիդային սպառնալիքների դեմ պայքարելու նպատակով։

«Մենք նաև համաձայնության ենք գալու Հայաստանի համար նոր գործընկերային առաքելության շուրջ՝ պայքարելու հիբրիդային սպառնալիքների և արտերկրյա տեղեկատվության մանիպուլյացիայի ու միջամտության դեմ, որոնց նրանք իրականում բախվում են»,-հայտարարել էր Կայա Կալասը։

Նշվում է, որ առաքելությունը պաշտոնապես ստեղծվել է 2026 թվականի ապրիլի 21-ին՝ աջակցելու հիբրիդային մարտահրավերներին դիմակայելու Հայաստանի կարողություններին՝ ներառյալ կիբեռսպառնալիքներին, օտարերկրյա տեղեկատվության շահարկումներին ու միջամտությանը (FIMI), ապօրինի ֆինանսական հոսքերի վերահսկողությանը:  

Մասնավորապես, առաքելությունը Հայաստանի տարբեր ազգային հաստատություններին կտրամադրի ռազմավարական խորհրդատվություն, տեխնիկական փորձաքննություն և ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացում` նման սպառնալիքներին դիմակայելու համար:  

Բացի այդ, առաքելությունը կտրամադրի գործնական, գործառնական խորհրդատվություն և կստեղծի հատուկ նախագծային բջիջ՝ իր մանդատով նախատեսված նպատակային գործողություններ իրականացնելու համար՝ միջազգային գործընկերների հետ սերտ համագործակցությամբ:

Տարածված հաղորդագրության մեջ նշված է, որ EUPM-ն Հայաստանում գործելու է որպես ոչ գործադիր առաքելություն և որևէ դերակատարում չի ունենա Հայաստանի իշխանությունների որոշումների կայացման գործընթացներում։

«Անցյալ շաբաթ ԵՄ-ն ներկայացրեց Հայաստանի համար տնտեսական և քաղաքական աջակցության խոշոր փաթեթ՝ Ռուսաստանի ճնշմանը հակազդելու համար: Այսօր մենք տեղում տեղակայում ենք ԵՄ նոր առաքելություն: ԵՄ փորձագետները կաջակցեն Հայաստանի իշխանություններին կիբեռսպառնալիքների և ապատեղեկատվության, ինչպես նաև ապօրինի ֆինանսական հոսքերի դեմ պայքարում: ԵՄ-ն դիմացկուն, անկախ Հայաստանի և հայ ժողովրդի՝ սեփական ճակատագիրը ընտրելու իրավունքի ամենամեծ պաշտպանն է: Մենք կհամոզվենք, որ Հայաստանը միայնակ չի բախվի արտաքին հարկադրանքի»,-նշել է բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալասը։

Նշվում է, որ գործընկերային առաքելությունը ստեղծվել է Հայաստանի կառավարության խնդրանքով և ԵՄ ավելի լայն և հետևողական մոտեցման մաս է կազմում, որը համատեղում է կարճաժամկետ և երկարաժամկետ աջակցությունը՝ Հայաստանի ազգային անվտանգության ամրապնդմանը նպաստելու համար:  

Հաղորդագրության համաձայն՝ այն արտացոլում է ԵՄ-ի վճռական հանձնառությունը՝ աջակցելու երկրի դիմադրողականությանը և ժողովրդավարական ինստիտուտներին:  

Տրամադրելով ռազմավարական խորհրդատվություն, մասնագիտացված փորձագիտություն և կարողությունների զարգացում՝ առաքելությունը կօգնի Հայաստանին ավելի լավ կանխել, հայտնաբերել և արձագանքել հիբրիդային սպառնալիքներին՝ լիովին հարգելով երկրի ինքնիշխանությունը։ Առաքելությունը կունենա երկու տարվա նախնական մանդատ և հիմնականում կազմված կլինի ԵՄ անդամ պետություններից գործուղված փորձագետներից։

Առաքելությունը կղեկավարի Կոսմին Ջորջ Դինեսկուն, որն այս պաշտոնում նշանակվել է 2026 թվականի հունիսի 11-ին: Նախկինում նա ծառայել է որպես Մոլդովայի Հանրապետությունում ԵՄ գործընկերության առաքելության առաջին ղեկավար։

«2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ԵՄ-ՀՀ Գործընկերության խորհուրդը հաստատեց ԵՄ-ՀՀ գործընկերության նոր ռազմավարական օրակարգը: ԵՄ-ՀՀ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի հիմքերի վրա հիմնվելով՝ ռազմավարական օրակարգը նշանակալի քայլ է դեպի հարաբերությունների խորացում, այդ թվում՝ անվտանգության և պաշտպանության ոլորտում: Դրա առաջնահերթություններից մեկը հիբրիդային սպառնալիքների և արտաքին տեղեկատվական մանիպուլյացիաների ու միջամտության դեմ պայքարի հարցում  համագործակցության ամրապնդումն է»,-ասված է հաղորդագրության մեջ։

Նշվում է, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Բարձր ներկայացուցչին ուղղված նամակում ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը հրավիրել է Միությանը քաղաքացիական առաքելություն տեղակայել Հայաստանում ԵՄ Ընդհանուր և անվտանգային քաղաքականության շրջանակներում:  

Եվրոպական խորհուրդը ընդգծում է, որ նոր գործընկերային առաքելությունն արդեն երկրորդն է Հայաստանում՝ հաշվի առնելով, որ ՀՀ-ում 2023 թվականից գործում է նաև Եվրոպական միության դիտորդական առաքելությունը՝ պարեկություններ անելով Հայաստանի ու Ադրբեջանի սահմանի երկայնքով։

Հաղորդագրության մեջ ընդգծվում է, որ նոր առաքելությունն առանձնացված է դիտորդական առաքելությունից և որևէ կապ չունի վերջինիս գործունեության հետ։