Ստամբուլում դիմադրում են հայկական որբանոցի վերջնական քանդմանը

ԵՐԵՎԱՆ, 7 ՄԱՅԻՍԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Հայոց ցեղասպանությունից հետո հայ որբերին ապաստան տված, Ստամբուլի Թուզլա շրջանում գտնվող «Արմեն ճամբար» ամառային որբանոցը վերջնական ավերումից փրկելու համար պայքարը շարունակվում է:

Ինչպես հաղորդում է «Արմենպրես»-ը` վկայակոչելով Ստամբուլի հայկական «Ակոս» պարբերականը, այն բանից հետո, երբ հայտնի դարձավ, որ հատուկ մեքենաները մտել են ճամբար և սկսել են քանդել շենքը, Թուրքիայում գործունեություն ծավալող մի շարք կազմակերպություններ և պարզապես անհատներ շտապել են այնտեղ` կասեցնելու որբանոցի շենքի կործանումը:

Շենքի վերջնական կործանման դեմ պայքարող հարթակներից մեկը` «Նոր Զարթոնքը», հայտարարություն է տարածել, որում նշվում է. «Բուլդոզերների և աշխատանքային մեքենաների դիմաց ենք, 1500-ից ավել հայ երեխաների քրտինքով կառուցված, ամեն մի քարը երեխաների փոքր, բայց դիմացկուն ձեռքերով դրված «Արմեն ճամբար»-ի առջև ենք: Այն շենքը, որը պատրաստվում են քանդել, 100-ից ավել աղքատ և որբ երեխաների ձեռքերով կառուցված, նրանց համար «տուն» դարձած որբանոցն է: Մի որբանոց, որն ստեղծվել է Ցեղասպանությունից հետո այս աշխարհագրական տարածքում ծնված և մեծացած երեխաների ջանքերով, ում ընտանիքները վերապրել են Ցեղասպանությունը, ում համար այս որբանոցը դարձել է նոր կյանք և հույս: Թուզլայի հայկական որբանոցն անտեր չէ: Հրանտի հիշատակը բոլորիս է պատկանում»:

Ներկայում որբանոցի շենքի քանդումը մասամբ դադարեցված է: Շինության վրա տարբեր պաստառներ են փակցված և գրություններ են արված: «Արմեն ճամբար»-ի տարածքում կա նաև մարդկային հերթապահություն:

Գեդիքփաշայի հայկական որբանոցին կից «Արմեն ճամբար» ամառային որբանոցը կառուցվել է հայ որբերի աշխատանքով: Ճամբարում բնակվող երեխաները մասնակցել են շինարարական աշխատանքներին: Նրանք ավազ են կրել ծովից, որով էլ կառուցվել է այն: «Արմեն ճամբար» որբանոցը թուրքական պետության որոշումով փակվել է 1983 թվականին: Իշխանությունները երբեք թույլ չեն տվել որբանոցի վերանորոգում, ինչի պատճառով այն գտնվում է անմխիթար վիճակում: Թուրքիայում 2011 թվականին օրենք է ընդունվել ազգային փոքրամասնություններին պատկանող հիմնադրամների` 79 տարի բռնագրավված անշարժ գույքը վերադաձնելու մասին, սակայն, Գեդիքփաշայի հայկական որբանոցին կից այդ ամառային ճամբար-մանկատունը չի ընդգրկվել օրենքով վերադարձման ենթակա գույքի ցուցակում: 5.552 հազար քմ տարածք ունեցող որբանոցը 1961 թվականին գնել է Հայ բողոքական եկեղեցու հիմնադրամը: Մանկատան հողատարածքի սեփականատեր Սեիթ Դուրմազի երեխաներից մեկը հետագայում հաջողացրել է որբանոցից 600 քմ տարածք գնել: 1974 թվականին այդ տարածքը գնած կապալառուի կողմից բացված դատական գործընթացի արդյունքում նա կարողացել է զարտուղի ճանապարհով ճամբարի տարածքը կցել իր կողմից գնված 600 քմ-ին: 1977 թվականին փոքրամասնությունների հիմնադրամների մասին ընդունված նոր օրենքով հայ որբերի ճամբարը բռնագրավվել է: