ԱՄՆ Գերագույն դատարանը սահմանափակել է դատարանների իրավասությունը կասեցնելու Թրամփի հրամանագրերը

ԱՄՆ Գերագույն դատարանը բավարարել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի հայցը և որոշել է, որ դաշնային դատարանները չեն կարող համազգային մակարդակով կասեցնել նախագահական հրամանագրերի գործողությունը։ «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին հաղորդում է Reuters-ը։

Գործը սկիզբ էր առել այն բանից հետո, երբ Մերիլենդ, Մասաչուսեթս և Վաշինգտոն նահանգների դատարանները արգելափակել էին Թրամփի հրամանագիրը, որով նախատեսվում էր վերացնել քաղաքացիության ստացումը ծննդյան իրավունքով՝ օտարերկրացի, այդ թվում՝ անօրինական ներգաղթյալների երեխաների համար։

Գերագույն դատարանի 9 անդամներից 6-ը՝ պահպանողական, կողմ են քվեարկել, իսկ 3 դեմոկրատ դատավոր՝ դեմ։ Դատարանի որոշման համաձայն՝ Թրամփի հրամանագիրը կարող է ուժի մեջ մտնել միայն որոշման հրապարակումից 30 օր անց։

Դատարանը, սակայն, չի անդրադարձել հրամանագրի սահմանադրականությանը. այս փուլում որոշումը վերաբերում է բացառապես դատարանների իրավասությանը՝ տարածելու իրենց որոշումները ամբողջ երկրի վրա։

Թրամփը 2025 թվականի հունվարի 20-ին՝ պաշտոնը ստանձնելուց անմիջապես հետո, ստորագրել էր «Ամերիկյան քաղաքացիության նշանակության և արժեքի պաշտպանության մասին» հրամանագիրը։ Փաստաթղթում նա պնդում է, որ Սահմանադրության 14-րդ փոփոխությունը՝ քաղաքացիությունը ծննդյան իրավունքով տրամադրելու վերաբերյալ, չի կիրառվում այն երեխաների նկատմամբ, որոնց ծնողները ԱՄՆ-ում գտնվել են անօրինական կամ ժամանակավոր կարգավիճակով (օրինակ՝ զբոսաշրջիկի, ուսանողական կամ աշխատանքային վիզայով)։

Նոր կարգով, պետական մարմիններին արգելվում է նման երեխաներին տրամադրել քաղաքացիությունը հաստատող որևէ փաստաթուղթ։ Թեև հրամանագիրը դեռ չի ստացել ամբողջական իրավական ուժ, իրավապաշտպանները և միգրանտների կազմակերպությունները նախազգուշացնում են՝ այն կարող է լուրջ ազդեցություն ունենալ ԱՄՆ ներգաղթի համակարգի և միգրանտ ընտանիքների իրավունքների վրա։

Սահմանադրականության հարցը, ըստ մասնագետների, հավանաբար կդառնա երկարատև դատական գործընթացների թեմա, որոնցից մի քանիսը կարող են հասնել մինչև Գերագույն դատարան։