გიუმრი-ყარსის რკინიგზის ამოქმედება პრაქტიკულ ფაზაში შედის: თურქეთმა აქიაქა-გიუმრის მონაკვეთის აღდგენა დაიწყო

სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზაციის პროცესის დღის წესრიგის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია გიუმრი-ყარსის რკინიგზის ამოქმედება.

რკინიგზის აღდგენის შესახებ შეთანხმებას სომხეთმა და თურქეთმა ჯერ კიდევ 2025 წლის სექტემბერში მიაღწიეს, როდესაც სომხეთს ნორმალიზაციის პროცესში თურქეთის სპეციალური წარმომადგენელი სერდარ ქილიჩი ეწვია.

სერდარ ქილიჩისა და ორი ქვეყნის ურთიერთობების ნორმალიზაციის პროცესში სომხეთის სპეციალური წარმომადგენლის, რუბენ რუბინიანის შეხვედრის შედეგებთან დაკავშირებით სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნა, რომ სპეციალური წარმომადგენლები შეთანხმდნენ, რომ ორი ქვეყნის შესაბამისი უწყებები ჩაატარებენ აუცილებელ ტექნიკურ შესწავლას გიუმრი-ყარსის რკინიგზისა და ელექტროგადამცემი ხაზის აღდგენისა და ამოქმედების მიზნით.

უკვე 2026 წლის 28 აპრილს, ყარსში გაიმართა გიუმრი-ყარსის რკინიგზის აღდგენისა და ამოქმედების სომხეთ-თურქეთის ერთობლივი სამუშაო ჯგუფის შეხვედრა. რეგიონული სატრანსპორტო კომუნიკაციების გაფართოების კონტექსტში, მხარეებმა ხაზი გაუსვეს გიუმრი-ყარსის სარკინიგზო ხაზის დროული ამოქმედების მნიშვნელობას.

7 მაისს კი, ჟურნალისტებთან ბრიფინგზე, სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ ყარსი-გიუმრის რკინიგზის ამოქმედების მიმართულებით ტექნიკური შეფასების სამუშაოები მიმდინარეობს.

მედიაგაცვლითი პროგრამის ფარგლებში თურქეთში მყოფ სომეხ ჟურნალისტთა ჯგუფს შესაძლებლობა მიეცა ადგილზე გაცნობოდა, თუ რა სამუშაოებს ახორციელებს თურქული მხარე რკინიგზის ამოქმედების მიმართულებით.

სომეხ ჟურნალისტთა ჯგუფი ქალაქ ყარსიდან მატარებლით გაემგზავრა ქალაქ აქიაქაში. დაახლოებით 57-კილომეტრიანი მარშრუტის დაფარვას დაახლოებით 50 წუთი დასჭირდა. აქიაქას სადგურიდან გიუმრიმდე სარკინიგზო მანძილი სულ რაღაც 18-20 კილომეტრია, რისი დაფარვაც 30-40 წუთში იქნება შესაძლებელი, თუმცა ჩაკეტილი საზღვრის გამო აქიაქადან გიუმრიში მოხვედრა ამ ეტაპზე შეუძლებელია.

აქიაქას მერმა, ერდუგერ თოფთაშმა „არმენპრესის“ კორესპონდენტთან საუბარში აღნიშნა, რომ ოპტიმისტურადაა განწყობილი სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზაციის საკითხში.

მისი თქმით, სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობების მოწესრიგების შემდეგ მოსალოდნელია, რომ სომხეთ-თურქეთის საზღვრის გახსნასთან დაკავშირებით პრობლემები აღარ შეიქმნება.

თოფთაშმა განაცხადა, რომ თურქეთის პრეზიდენტის დავალებითა და ტრანსპორტის სამინისტროს კოორდინაციით, უკვე დაიწყო სამუშაოები სასაზღვრო გამშვები პუნქტებისა და სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის საზღვრის გახსნისთვის მოსამზადებლად.

გარდა იმისა, რომ საზღვარი ჩაკეტილია - რაც ამ ეტაპზე რკინიგზის ამოქმედების ყველაზე სერიოზულ დაბრკოლებას წარმოადგენს - აღდგენას ინფრასტრუქტურაც საჭიროებს. აქიაქას მერმა დააზუსტა, რომ ამჟამად მშენებლობა სწორედ აქიაქა-გიუმრის სარკინიგზო ხაზის ინფრასტრუქტურის აღდგენის მიზნით მიმდინარეობს, რაც, მისი შეფასებით, 2-3 თვეში დასრულდება. ინფრასტრუქტურის აღდგენის მიმართულებით სამუშაოები აქტიურად მიმდინარეობს, გამოცხადებულია საჯარო ტენდერები სამშენებლო სამუშაოებზე.

„ასე რომ, მშენებლობა დაიწყო, სამუშაოები მიმდინარეობს“, - აღნიშნა აქიაქას მერმა და კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი, რომ დაწყებული სამშენებლო სამუშაოები სომხეთ-თურქეთის საზღვრის გახსნისთვის მზადებას წარმოადგენს.

თუმცა ყველაფერი ამით არ შემოიფარგლება: უკვე გამოცხადებულია ტენდერი აქიაქადან გიუმრის მიმართულებით საავტომობილო გზის მშენებლობაზეც.

„აქიაქადან გიუმრისკენ მიმავალი საავტომობილო გზის ტენდერი უკვე გამოცხადებულია და ველით, რომ სამუშაოები იქაც დაიწყება. ეს ჩვენი მთავრობების პოლიტიკის ნაწილია კეთილმეზობლური და მეგობრული ურთიერთობების წახალისებისთვის“, - განაცხადა ერდუგერ თოფთაშმა.

აქიაქას მერის აზრით, სომხეთ-თურქეთის საზღვრის გახსნით ეკონომიკურად ორივე ქვეყანა ისარგებლებს. მისი თქმით, სოფლის მეურნეობისა და მრეწველობის სფეროებში თანამშრომლობის ფართო შესაძლებლობები არსებობს.

„როდესაც ჩვენი პრეზიდენტი და სომხეთის ლიდერი სახელმწიფო პოლიტიკის შესახებ სწორ გადაწყვეტილებებს მიიღებენ, დარწმუნებულნი ვართ, რომ ეს რეგიონი მოიგებს. მჯერა, რომ როგორც სომხეთი, ისე თურქეთი დიდ სარგებელს მიიღებენ საზღვრის გახსნითა და იმ ეკონომიკური თანამშრომლობით, რაც მას მოჰყვება“, - კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი თოფთაშმა და აღნიშნა, რომ საზღვრის გახსნის შემთხვევაში თურქეთს კავკასიასთან დაკავშირების კიდევ ერთი გზა ექნება, სომხეთს კი შესაძლებლობა მიეცემა, თურქეთის გავლით ახლო აღმოსავლეთს დაუკავშირდეს.

რა თქმა უნდა, საინტერესო იყო სომხეთის სასაზღვრო თურქული დასახლებების მცხოვრებთა მოსაზრებების მოსმენაც საზღვრის შესაძლო გახსნასა და მათ მოლოდინებზე, რის გამოც ამ თემაზე ქალაქ აქიაქას მოსახლეობის ჯგუფსაც ვესაუბრეთ. მათმა უმრავლესობამ გამოთქვა იმედი, რომ საზღვარი რაც შეიძლება მალე გაიხსნება, რადგან ეს ახალ ეკონომიკურ შესაძლებლობებს გაუჩენს, განსაკუთრებით სომხეთთან მოსაზღვრე თურქულ დასახლებულ პუნქტებს.