Սմբատաբերդը՝ պատմամշակութային կարևոր նշանակության, նաև զբոսաշրջային վայր 

3 րոպեի ընթերցում

ԵՐԵՎԱՆ, 19 ՀՈՒՆԻՍԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: ՀՀ կառավարությունն օրեր առաջ ընդունեց որոշում, որով նախատեսվում է ստեղծել «Սմբատաբերդ» պատմամշակութային արգելոցը: Այդ տարածքում է գտնվում 5-րդ դարում հիմնված և 10-14-րդ դդ. հզորացած Սմբատաբերդ ամրոցը: «Արմենպրես»-ը ներկայացնում է Հայաստան այցելող հարյուրավոր զբոսաշրջիկների գրավող բերդը:

Սմբատաբերդի պաշտպանական մեծ նշանակությունը

Սմբատաբերդը գտնվում է Վայոց Ձորի մարզի Արտաբույնք գյուղից արևելք։ Բերդը հիմնադրվել է 5-րդ, ամրացվել՝ 10-րդ դարում։ Ստրաբոնը իր աշխատություններից մեկում հիշատակել է՝ «Symbace», այսինքն՝ Սմբատի տեղ: Դա նշանակում է, որ բերդը հավանական է, որ եղել է դեռևս 5-րդ դարից շուտ, երբ Հայաստանն ընկել է հռոմեական տիրապետության տակ: Բերդը գտնվում է ծովի մակերևույթից մոտ 2 000 մետր բարձրության վրա: Պարիսպները 3 մետր լայնություն ունեն: Հայաստանի բերդերից ամենալայն պարիսպներ ունեցողն է այն՝ իր աշտարակներով, զորանոցներով: Բերդը հյուսիսից, հարավից, արևելքից ներխուժման փորձերի դեմ եղել է շատ ուժեղ պատվար: Այն Սյունյաց աշխարհի մուտքը պահող հզոր բերդերից է եղել: Սմբատաբերդը հանդիսացել է Արտաբույնքի միջնաբերդը` գրավելով դժվարամատչելի լեռնաբազուկի բարձրադիր գագաթամերձ մասը և ընդգրկելով ընդարձակ տարածություն:

Բերդի անվան հանելուկը

«Սմբատաբերդ» անվանումը կապված է Սյունյաց Սմբատ իշխանի անվան հետ: Կա նաև վարկած, որ բերդն այդպես է կոչվել՝ ի պատիվ Սմբատ Բագրատունի թագավորի: Երրորդ վարկածի համաձայն՝ անունը կապված է Սմբատ Օրբելյանի հետ: Ոչ ոք հստակ չգիտի, թե որ Սմբատի պատվին է բերդն այդպես կոչվել: Բերդի անվանման մասին ժողովուրդն իմացել է Արտաբույնք գյուղի բնակիչներից:

Սելջուկների խորամանկ քայլը

Ըստ ավանդույթի՝ Սմբատաբերդը հնարավոր չի եղել գրավել: Ցաղաց քար եկեղեցուց բերդ ջրամատակարարման համակարգ է անցել, որից օգտվել են բերդում պատսպարված մարդիկ։ Ասում են՝ երբ ջորիին ծարավ են պահում, նա փնտրում և գտնում է ջրի ակունքը: Սելջուկները բերել են ջորի, ջուր չեն տվել երկար ժամանակ, ինչի արդյունքում էլ նա գտել է ջրի ակունքը: Նրանք քանդել, կտրել են բերդ-եկեղեցի ջրի մատակարարումը, և բերդում պատսպարված մարդիկ ստիպված հանձնվել են։

Բերդի բնակիչները

Հավանական է, որ բերդում ապրել են Սյունյաց իշխանները: Այն եղել է Սյունիքի տիրապետության տակ: Դրանից հետո այստեղ իշխանություն են հաստատել Օրբելյանները: Ասում են՝ Օրբելյանները բերդը հզորացրել են 12-13-րդ դարերում:

2006-2007 թթ. Սմբատաբերդի որոշ հատվածներում իրականացվել են վերականգնման աշխատանքներ:

ԱննաԳրիգորյան

Լուսանկարները՝ՏաթևԴուրյանի

Հ.Գ. Նյութը պատրաստվել է ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարության Զբոսաշրջության պետական կոմիտեի նախաձեռնությամբ, «Բացահայտիր երկիրդ» արշավի շրջանակում:

Հայերեն Русский

Հայաստանն ու Եգիպտոսը քննարկել են առևտրի ոլորտում համագործակցությունը խորացնելու հեռանկարները

Հայաստանի պատմության թանգարանն ու Աթենքի ազգային հնագիտական թանգարանը համատեղ ցուցահանդեսներ կիրականացնեն

Վահան Կոստանյանը հանդիպել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի՝ Սիրիայի հարցերով հատուկ բանագնացի տեղակալի հետ

ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալն այցելել է մի շարք զորամասեր

Ռազմական ոստիկանության պետն աշխատանքային խորհրդակցություն է անցկացրել

Հրապարակվել են նոյեմբերի 29-ին կայանալիք ՏԻՄ ընտրությունների վերջնական ցուցակները

Հայաստանում առաջիկա օրերին սպասվում են տեղումներ, օդի ջերմաստիճանը զգալիորեն կնվազի

Արմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ

Փրկարարներն արձագանքել են քամու հետևանքով գրանցված դեպքերին

Վահան Կոստանյանը Նեապոլում հանդիպել է Իտալիայի խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահի հետ