Անշարժ գույքի շուկան Հայաստանում շարունակում է պահպանել կայուն դինամիկա

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում այս պահին գների էական տատանումներ չեն արձանագրվում. Երևանում  գները պահպանվում են գրեթե անփոփոխ, իսկ մարզերում նկատվում է  ավելի ակտիվ շարժ:

«Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում ՀՀ Կադաստրի կոմիտեի կադաստրային գնահատման և շուկայի վերլուծության վարչության պետ Էդգար Կիրակոսյանը նշեց, որ շուկայական արժեքների ուսումնասիրության համար առանձնացվել են այն գործարքները, որոնք  ունեն առավել մեծ տեսակարար կշիռ և իրական ազդեցություն շուկայի ընդհանուր պատկերի վրա: Դրանք,  մասնավորապես, հողամասերի և բնակարանների առուվաճառքի գործարքներն են:

Նրա խոսքով՝ միաժամանակ  իրականացվել է անհատական բնակելի տների, ավտոտնակների, արտադրական և հասարակական նշանակության օբյեկտների առուվաճառքների մոնիթորինգ, սակայն տվյալ ոլորտում գործարքների ծավալը համեմատաբար փոքր է, և դրանց ազդեցությունը շուկայի ընդհանուր դինամիկայի վրա էական չէ:

«Հայաստանի Հանրապետությունում 2025 թվականին գրանցվել է բնակարանների առուվաճառքի ավելի քան 21 հազար գործարք, իսկ  հողամասերի  մասով՝ 23 հազար գործարք: Վերլուծությունն իրականացվել է ոչ միայն գների, այլև գործարքների քանակի, տարածքային բաշխման և այլ բաղադրիչների համադրմամբ: Երևան քաղաքում բնակարանների շուկայական արժեքը հաշվարկվել է մեկ քառակուսի մետրի միջին գնի հիման վրա՝ըստ վարչական շրջանների: Տարվա  ամփոփմամբ  արձանագրվել է 0.3 տոկոս աճ, ինչը վկայում է շուկայի կայուն վիճակի մասին»,- նշեց շուկայի վերլուծության վարչության պետ  Էդգար  Կիրակոսյանը:

Մարզերում, սակայն, պատկերն էապես տարբեր է: Բազմաբնակարան բնակելի շենքերում  բնակարանների մեկ քառակուսի մետրի միջինացված շուկայական արժեքի հաշվարկով արձանագրվել է 16.4 տոկոս աճ:

Մասնագետի խոսքով՝ տարվա ընթացքում մինչև սեպտեմբեր ամիսը նկատվում էր գների ոչ կտրուկ նվազում, սակայն, սեպտեմբերից սկսած, շուկան ակտիվացավ, և այդ ակտիվությունը պահպանվեց մինչև տարեվերջ:

Մենք սպասում էինք, որ եկամտային հարկի վերադարձի ծրագրի սահմանափակումը Երևան քաղաքում կհանգեցնի գների նվազման և պահանջարկի ավելացման մարզերում, սակայն այդ սպասումները  լիարժեք չարդարացան:

Նրա տեղեկացմամբ՝ Երևանի Կենտրոն և Արաբկիր  վարչական շրջաններում գրանցվել է ընդամենը  1-2 տոկոս նվազում, որոշ հատվածներում՝ մինչև 4-7 տոկոս: Մնացած վարչական շրջաններում գները հիմնականում պահպանվել են կամ աճել:

Հողամասերի շուկայի ուսումնասիրությունը հիմնականում իրականացվել է  մարզերի   քաղաքային բնակավայրերում: Սահմանամերձ և ծայրամասային բնակավայրերում հողերը շարունակում են մնալ առավել մատչելի, սակայն այդ գործարքները շուկայի ընդհանուր ծավալում մեծ ազդեցություն չունեն:

Միևնույն ժամանակ, բազմաբնակարան բնակելի շենքերի կառուցապատման նպատակային նշանակություն ունեցող  հողերի դեպքում արձանագրվել  է 10 տոկոս աճ: Որոշ քաղաքներում նկատվել է  մինչև 3 տոկոս նվազում, սակայն դրանք մեծ կշիռ չեն կազմում:

Կոտայքի մարզում, մասնավորապես Հրազդան և Աբովյան քաղաքներում, արձանագրվել է 8 տոկոսից ավելի աճ, ինչը վկայում է շուկայի դրական դինամիկայի պահպանման մասին:

Մասնագետի գնահատմամբ՝ շուկայի վրա ազդող հիմնական գործոններն են շինարարության ինքնարժեքի բարձրացումը, շինանյութերի թանկացումը, հիփոթեքային վարկերի մատչելիությունը, ինչպես նաև բարձր վարձատրվող մասնագետների, հատկապես տեղեկատվական տեխնոլոգիաների  ոլորտի ներկայացուցիչների  ներկայությունը:  

Նվազեցնող գործոնների շարքում  նա առանձնացրեց  շուկայում առկա բարձր մրցակցությունը: Երևանում և մի շարք քաղաքներում կառուցապատման  մեծ ծավալները հանգեցնում են առաջարկի ավելացման, ինչը զսպում է գների աճը:

Շուկայում առավել պահանջված են փոքր և միջին մակերեսով՝ 50-75 քառակուսի մետր  մակերես ունեցող բնակարանները, հատկապես նորակառույց շենքերում: Դրանք հիմնականում ձեռք են բերում երիտասարդ ընտանիքները՝ օգտվելով հիփոթեքային և պետական աջակցության ծրագրերից: Մեծ մակերեսով բնակարաններն ավելի դանդաղ են իրացվում:

Պետական ծրագրերը, ըստ մասնագետի, շարունակում են էական ազդեցություն ունենալ  անշարժ գույքի շուկայի վրա:

Անշարժ գույքի շուկայական  արժեքը ձևավորվում է բազմաթիվ գործոնների համադրությամբ ՝ տեղակայման գրավչություն, տրանսպորտային մատչելիություն, ենթակառուցվածքների առկայություն, շենքի որակ, օգտագործված շինանյութեր, հարկայնություն, առաստաղների բարձրություն, վերելակների և ավտոկայանատեղիների առկայություն:

«Այս բոլոր գործոնների հանրագումարն է ձևավորում այն շուկայական արժեքը, որը մրցակցային պայմաններում ընդունելի է դառնում գնորդի համար  և իրացվում է շուկայում»,- եզրափակեց Էդգար  Կիրակոսյանը:

Լուսինե Ջալալյան