Հայաստանում ընդլայնվում է մանկապարտեզների ցանցը. մինչև 2026 թվականի ավարտ շահագործման կհանձնվեն նոր հաստատություններ
7 րոպեի ընթերցում
Հայաստանում պետական և համայնքային լայնածավալ ծրագրերի շնորհիվ ավելանում է մանկապարտեզների հասանելիությունը: Գյուղական համայնքներում կառուցվում են նոր կրթահամալիրներ, ներդրվում են 0-2 տարեկանների համար մսուրային խմբեր, և սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաները արդեն ստանում են անվճար նախադպրոցական կրթություն ՝ առանց ֆինանսական խոչընդոտների:
«Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում այս մասին հայտնեց ԿԳՄՍ փոխնախարար Արաքսիա Սվաջյանը՝ նշելով, որ նախադպրոցական տարիքի երեխաների ընդգրկվածության ապահովումը շարունակում է մնալ պետական առաջնահերթ ուղղություններից մեկը: Այս ուղղությունը բխում է կրթության զարգացման ռազմավարությունից, և վերջին տարիներին այս ոլորտում իրականացվել են լայնածավալ համակարգային աշխատանքներ՝ յուրաքանչյուր երեխայի համար ապահովելու մանկապարտեզ հաճախելու հնարավորությունը:
Ծրագրերից առանձնահատուկ նշանակություն ունի «500 մանկապարտեզ» ծրագիրը: Այս պահի դրությամբ շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 280 մանկապարտեզներում և նախակրթարաններում: Նշված հաստատությունները կահավորվել են ժամանակակից գույքով և տեխնիկական միջոցներով և արդեն գործում են, իսկ մի շարք մանկապարտեզներ շահագործման կհանձնվեն մինչև 2026 թվականի ավարտը:
Գյուղական բնակավայրերում կառուցվում է 60 կրթահամալիր: Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալու գյուղաբնակ երեխաներին օգտվել բարեկարգ և նորակառույց նախադպրոցական հաստատություններից:
Բացի այդ, ներդրվել են նաև այլընտրանքային նախադպրոցական մոդելներ 13 բնակավայրերում: Այդ շրջանակում համայնքներում օգտագործվել են առկա տարածքներ՝ դպրոցներին կից կամ համայնքապետարանների շենքերում, որտեղ հիմնվել են նախակրթարաններ: Ներկայումս 413 դպրոցներում գործում են նման խմբեր, որտեղ ավելի քան 6000 երեխա ստանում է նախադպրոցական կրթություն:
Կատարված աշխատանքի արդյունքում նկատելի է ընդգրկվածության աճը. եթե 2021 թվականին 3-5 տարեկան երեխաների ընդգրկվածությունը կազմել է 64 տոկոս, ապա 2025 թվականին հասել է արդեն 81 տոկոսի: Պետությունը շարունակում է հետևողականորեն աշխատել այս ցուցանիշը բարձրացնելու ուղղությամբ:
Առաջնահերթություններից մեկը բոլոր բնակավայրերում նախադպրոցական կրթության հասանելիության ապահովումն է: Հանրապետությունում առկա 1011 բնակավայրերից միայն 87-ում, որոնք հիմնականում փոքր համայնքներ են, դեռևս բացակայում են նման ծառայություններ: Այս ուղղությամբ նույնպես իրականացվում են քայլեր՝ ծառայությունների ամբողջական հասանելիություն ապահովելու համար:
Մյուս կարևոր խնդիրը վերաբերում է խոշոր քաղաքներին՝ Երևանին, Վանաձորին, Գյումրիին, Հրազդանին և Աբովյանին, որտեղ մանկապարտեզների սահմանափակ քանակի պատճառով առաջանում են հերթեր: Այս հարցի լուծման նպատակով նախաձեռնվել են բանակցություններ մասնավոր հատվածի հետ: Նախատեսվում է ծրագիր, որի շրջանակում պետությունն ու համայնքները հնարավորություն կունենան պատվիրակել մասնավոր մանկապարտեզներին՝ սպասման ցուցակներում գտնվող երեխաների կրթության կազմակերպումը:
«Միևնույն ժամանակ, ուշադրություն է դարձվում նաև ավելի փոքր տարիքային խմբերին: Եթե մինչ այժմ հիմնական շեշտը դրվել է 3-5 տարեկանների վրա, ապա այժմ մշակվում են ծրագրեր՝0-2 տարեկան երեխաների համար մսուրային ծառայությունների ներդրման ուղղությամբ: Նախատեսվում է արդեն այս տարվանից մանկապարտեզներում բացել 1-2 տարեկանների խմբեր, ինչպես նաև մի հաստատությունում՝6-12 ամսական երեխաների համար նախատեսված խումբ: Պահանջարկը մեծ է, և շատ դեպքերում հերթերը գերազանցում են առկա տեղերի քանակը»,- նշեց փոխնախարար Արաքսիա Սվաջյանը:
Ընդունելության գործընթացը իրականացվում է թափանցիկ՝ առցանց համակարգի միջոցով, որը հնարավորություն է տալիս ծնողներին հետևել հերթագրման ընթացքին: Սահմանված են նաև սոցիալական որոշ խմբերի արտոնություններ, սակայն ներդրվել են կարգավորումներ՝ հավասարակշռելու առաջնահերթ և ընդհանուր հերթերի բաշխումը:
Նախադպրոցական կրթության համակարգում իրականացվում են նաև թվայնացման լայնածավալ աշխատանքներ: Նախատեսվում է ստեղծել միասնական հարթակ, որտեղ կներառվեն երեխաների ընդունելության, հաճախման և կրթական առաջընթացի վերաբերյալ տվյալները: Սա հնարավորություն կտա հետագծել երեխաների կրթական ճանապարհը և կատարել վերլուծություններ՝ կրթության որակի բարձրացման նպատակով:
Կարևոր ուշադրություն է դարձվում նաև երեխաների սննդակարգին: Թեև ոլորտը կարգավորվում է առողջապահության համակարգի կողմից, կրթության պատասխանատու կառույցները ևս ներգրավված են գործընթացում՝ ապահովելու միջազգային չափանիշներին համապատասխան սնունդ: Վերջերս թարմացվել են նախադպրոցական հաստատությունների սննդակարգերը:
Նախադպրոցական կրթության կազմակերպումը հիմնականում համայնքների պատասխանատվության ներքո է, սակայն պետությունը մասնակցում է մի շարք ծրագրերի ֆինանսավորմանը: Դպրոցներին կից նախակրթարաններում կրթությունն անվճար է, և երեխաները ստանում են սնունդ՝ բացառությամբ Երևանի, որտեղ ծրագիրը դեռ ներդրման փուլում է:
Մի շարք համայնքներ, իրենց բյուջեի հնարավորություններից ելնելով, արդեն որոշում են կայացրել նախադպրոցական կրթությունն ամբողջությամբ անվճար դարձնելու մասին: Բացի այդ, պետությունը ֆինանսավորում է սոցիալական որոշ խմբերի, ինչպես նաև կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների մասնակցությունը նախադպրոցական կրթությանը:
Նախատեսվում է այս տարվա սեպտեմբերից ընդլայնել աջակցությունը նաև սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներին՝ ապահովելով, որ ֆինանսական խնդիրները չդառնան կրթությունից դուրս մնալու պատճառ:
«Այսպիսով, իրականացվող համալիր ծրագրերի արդյունքում պետությունը քայլ առ քայլ մոտենում է իր գլխավոր նպատակին՝ ապահովել նախադպրոցական կրթության լիարժեք հասանելիություն բոլոր երեխաների համար»,- եզրափակեց Արաքսիա Սվաջյանը:
Լուսինե Ջալալյան