3 րոպեի ընթերցում
ԵՐԵՎԱՆ, 27 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի անունը կրող գրականության և արվեստի թանգարանի գլխավոր զարդը՝ Մարտիրոս Սարյանի վրձնին պատկանող «Եղիշե Չարենցի դիմանկարը» կտավը 100 տարեկան է:
«Նկարի համար ֆոն ծառայող կապույտ թաշկինակի վրա ես կախեցի իմ սիրած եգիպտական դիմակը: Դժվարանում եմ ասել, թե ինչու Չարենցի հետ կողք կողք նկարեցի դարերի խորքից եկող այդ դիմակը: Հաճախ արվեստագետը ներքին խոյանքի ենթարկվելով ստեղծագործության մեջ ներդնում է մինչև վերջ չգիտակցված բովանդակություն, որը բացահայտվում է տարիներ հետո միայն: Կարևորն այն է, որ եգիպտական դիմակը Չարենցին էլ դուր եկավ: Ըստ էության՝ հին եգիպտական արվեստի այդ բարձրագույն նվաճման մեջ ինչպես կիզակետում համընկան մեր գեղարվեստական ճաշակները: Դիմակի աչքերը, որոնց մեջ հավերժի պահությունն էր արտացոլվում՝ հակադրվելով Չարենցի կենդանի, իմաստուն աչքերի հետ, շեշտում էին դրանց անհուն խորությունը»,-«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ գրել է Մարտիրոս Սարյանը:
«Մարտիրոս Սարյանն օրերից մի օր հանդիպում է Եղիշե Չարենցին Աստաֆյան փողոցում և ասում՝ իհարկե գրողին շատ է նկարել, բայց ցանկանում է մեկ այլ կտավ ստեղծել: Պայմանավորված օրը Սարյանը գնում է Չարենցի տուն և նրան գտնում լարված վիճակում: Սկսում է նրա հետ զրուցել, որպեսզի Չարենցը մի փոքր հանդարտվի և բնական լինի, սակայն դա նրան չի հաջողվում և որոշում է մեկ այլ անգամ նկարել գրողին»,-պատմում է թանգարանի էքսկուրսավար Աստղիկ Աղայանը:
Որոշ ժամանակ անց առանց Չարենցին զգուշացնելու Սարյանը գնում է նրա տուն: «Չարենցը շատ զբաղված է լինում. կինը և դուստրը ևս տանն էին: 1923 թվականի հենց այդ օրը ստեղծվում է «Եղիշե Չարենցի դիմանկարը» կտավը»,-ասում է Աղայանը:
Թանգարանում պահվում են 18-րդ դարից մինչև նորագույն ժամանակաշրջանի գրականության, թատերարվեստի, երաժշտարվեստի և կինոարվեստի գրեթե բոլոր խոշոր գործիչների արխիվները։ Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանն աչքի է ընկնում հավաքածուի հաճախակի համալրումներով, ինչը եղել և մնում է թանգարանի թերևս ամենակարևոր և ակտիվ իրականացվող գործառույթներից մեկը։ Դա պայմանավորված է ոչ միայն թանգարանի բնույթով, այլև տարիների ընթացքում ձևավորված ավանդույթներով ու աշխատակիցների սրտացավ աշխատանքով։