Հատուկ նախագծեր

Պատմության գանձերը. կենդանակերպ արձանիկները խոսում են արվեստի և քանդակի շուրջ վաղ բրոնզեդարյան մարդու պատկերացումների մասին

3 րոպեի ընթերցում

Պատմության գանձերը. կենդանակերպ արձանիկները խոսում են արվեստի և քանդակի շուրջ վաղ բրոնզեդարյան մարդու պատկերացումների մասին

ԵՐԵՎԱՆ, 29 ՄԱՅԻՍԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Ք․ա․ 3-րդ հազարամյակին թվագրվող կենդանակերպ արձանիկները հայտնաբերվել են Մոխրաբլուրից, Շենգավիթից, իսկ ամենամեծ քանակությունը՝ Շիրակի մարզի Հառիճ գյուղի հնագիտական հուշարձանից՝ 1966-1972 թվականներին իրականացված պեղումների ընթացքում: Կենդանակերպ արձանիկները, ըստ մասնագետների, իրենց մեջ արտացոլել են ժամանակի մարդու պատկերացումները շրջակա աշխարհի, արվեստի և քանդակի մասին։

«Արմենպրես»-ի հետ զրույցում Հայաստանի պատմության թանգարանի ֆոնդապահ-կոնսերվատոր, հնագետ Մարիամ Սարիբեկյանը նշեց, որ հնավայրից գտնվել են 335 կենդանակերպ և մարդակերպ արձանիկներ։ Կենդանակերպ արձանիկների ճնշող մեծամասնությունը ցլեր են, 6-ը՝ թռչուններ, 15-ը՝ խոյ, հանդիպում են նաև այծերի, արջերի և շան արձանիկներ։

8D1A5745.JPG (332 KB)

«Կենդանակերպ արձանիկներն իրենց մեջ արտացոլել են ժամանակի մարդու պատկերացումները շրջակա աշխարհի, արվեստի և քանդակի մասին։ Դրանք հիմնականում կարճ ոտքերով, երբեմն դուրս ցցված դնչով ու հստակ ոճավորված եղջյուրներով են։ Ձեռածեփ են, մանրահատիկ կավից, անխառն շաղախից, հազվադեպ հանդիպում են շատ մանր քարերի կամ բուսական մնացորդներ։ Պատրաստված են շատ լավ թրծման տեխնոլոգիայով, ինչի արդյունքում էլ ստացել են տարբեր գունավորումներ։ Չունեն արտահայտված նախշեր, գծազարդեր կամ դրոշմներ, սակայն երբեմն դրանց վրա կարելի է հանդիպել մատնահետքերի կամ գործիքների կիրառման հետքերի։ Այս արձանիկներից որոշներն ունեն դուրս ցցված սապատներ, փոր, քիթ, բերան և ականջներ»,- ասաց մասնագետը:

8D1A5705.JPG (536 KB)

Մարիամ Սարիբեկյանը նշեց՝ Հառիճի վաղ բրոնզեդարյան բնակատեղիի տարածքից գտնված կենդանակերպ արձանիկները ըստ չափերի բաժանվել են 3 խմբի՝ մինչև 3սմ, 3-5 սմ և 5 սմ-ից մեծ երկարություն ունեցողներ, սակայն ճնշող մեծամասնություն են կազմում 3-5 սմ չափեր ունեցողները։

8D1A5725.JPG (288 KB)

Արձանիկները հիմնականում պարանոցի հատվածում ունեն միջանցիկ անցքեր։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանց հետ գտնվել են քառանիվ սայլի կամ անիվի մանրակերտեր՝ կարելի է ենթադրել, որ կենդանակերպ արձանիկները լծված են եղել փոխադրամիջոցներին։

8D1A5730.JPG (285 KB)

«Երկրագործությունն ու անասնապահությունը խորհրդանշող այս առարկաները կարևոր տեղ են զբաղեցրել վաղ բրոնզեդարյան հանրությունների կյանքում: Ենթադրվում է, որ համեմատաբար ավելի փոքր չափերի արձանիկները կարող էին օգտագործվել նաև որպես կախազարդեր։ Գույների տեսանկյունից ունեն շատ մեծ նմանություններ, հիմնականում առանձնանում են մուգ շագանակագույնի տարբեր երանգներ և շատ ավելի բաց՝ դեղինի և նարնջագույնի տարբեր երանգներ, ինչը շատ հատուկ է վաղ բրոնզեդարյան մշակույթին»,- նշեց թանգարանի ֆոնդապահ Մարիամ Սարիբեկյանը:

8D1A5638.JPG (628 KB)

Անդրադառնալով կենդանակերպ արձանիկների ժամանակագրությանը՝ մասնագետը նշեց, որ դրանք թվագրվում են վաղ բրոնզի դարով և գտնվել են կավե այլ առարկաների, անոթների բեկորների, քարից գործիքների և ոսկորների հետ միասին։

8D1A5724.JPG (294 KB)

Հեղ. Գայանե Գաբոյան

Լուսանկարիչ՝ Հայկ Բադալյան

Օպերատորներ՝ Հովհաննես Մկրտչյան, Հայկ Բարսեղյան

«Երևանյան բեսթսելեր». «Մարդասպանի աչքերով»-ն՝ առաջատար. թարգմանական. հունիս, 2024

Հատուկ նախագծեր

«Երևանյան բեսթսելեր». «Մարդասպանի աչքերով»-ն՝ առաջատար. թարգմանական. հունիս, 2024

«Նոր գիրք»-27/24. Րաֆֆի, Զոլա, Մաղաքյան

Հատուկ նախագծեր

«Նոր գիրք»-27/24. Րաֆֆի, Զոլա, Մաղաքյան

«Երևանյան բեսթսելեր». «Վանականներն ունեն գաղտնիք»-ն՝  առաջատար. հայ գրականություն. հունիս, 2024

Հատուկ նախագծեր

«Երևանյան բեսթսելեր». «Վանականներն ունեն գաղտնիք»-ն՝ առաջատար. հայ գրականություն. հունիս, 2024

«Նոր գիրք»-26/24. Դավթյան, Լը Տըլյե, Բյուրապատիկը

Հատուկ նախագծեր

«Նոր գիրք»-26/24. Դավթյան, Լը Տըլյե, Բյուրապատիկը

«Երևանյան բեսթսելեր». «Ճանապարհ» գիրքը՝ կրկին առաջատար. փաստավավերագրական, մայիս, 2024

Հատուկ նախագծեր

«Երևանյան բեսթսելեր». «Ճանապարհ» գիրքը՝ կրկին առաջատար. փաստավավերագրական, մայիս, 2024

«Նոր գիրք»-25/24. Վարդանյան, Հաուզհոֆեր, Քոնան Դոյլ, Ջիշկարիանի

Հատուկ նախագծեր

«Նոր գիրք»-25/24. Վարդանյան, Հաուզհոֆեր, Քոնան Դոյլ, Ջիշկարիանի

«Երևանյան բեսթսելեր». «Երեք խոզուկները» ՝ առաջատար. մանկական. մայիս, 2024

Հատուկ նախագծեր

«Երևանյան բեսթսելեր». «Երեք խոզուկները» ՝ առաջատար. մանկական. մայիս, 2024

«Երևանյան բեսթսելեր». «Մարդասպանի աչքերով»-ն՝ առաջատար. թարգմանական. մայիս, 2024

Հատուկ նախագծեր

«Երևանյան բեսթսելեր». «Մարդասպանի աչքերով»-ն՝ առաջատար. թարգմանական. մայիս, 2024

Պատմության գանձերը. Ք․ա․ 23-րդ դարի արծաթե գավաթը՝ հասարակության դասակարգման, նյութական և հոգևոր մշակույթի բացահայտման աղբյուր

Մշակույթ

Պատմության գանձերը. Ք․ա․ 23-րդ դարի արծաթե գավաթը՝ հասարակության դասակարգման, նյութական և հոգևոր մշակույթի բացահայտման աղբյուր

«Նոր գիրք»-24/24. Քեշիշյան, Քրիստի, Պերեզ, Լակոմբ, Չեռնյակ

Հատուկ նախագծեր

«Նոր գիրք»-24/24. Քեշիշյան, Քրիստի, Պերեզ, Լակոմբ, Չեռնյակ

«Երևանյան բեսթսելեր». «Վանականներն» -ն՝  առաջատար. հայ գրականություն. մայիս, 2024

Հատուկ նախագծեր

«Երևանյան բեսթսելեր». «Վանականներն» -ն՝ առաջատար. հայ գրականություն. մայիս, 2024

AREMNPRESS

Հայաստան, Երևան, 0002, Մարտիրոս Սարյան 22

+374 11 539818
contact@armenpress.am
fbtelegramyoutubexinstagramtiktokdzenspotify

Ցանկացած նյութի ամբողջական կամ մասնակի վերարտադրման համար անհրաժեշտ է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության գրավոր թույլտվությունը

© 2024 ARMENPRESS

Ստեղծվել է՝ MATEMAT-ում