Պատմության հետագծով  

ԵՐԵՎԱՆ,16 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ/ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: 1822 թ. սեպտեմբերի 16-ին ծնվել է Ծերենցը՝ հայ գրող, հրապարակախոս, բժիշկ եւ պատմավիպագիր։ Ծերենցը պատմական վեպերի, պատմվածքների, հրապարակախոսական հոդվածների հեղինակ է։ Նրա առաջին վեպը՝ «Թորոս Լեւոնի»-ն (1877), պատկերում է Կիլիկիայի պատմական իրադարձությունները։ Քննադատելով հայ ֆեոդալների կենտրոնախույս ձգտումները՝ Թորոսը երկրի անկախության վերականգնման երաշխիքը տեսնում էր ժողովրդի միասնության եւ կենտրոնաձիգ իշխանության հաստատման մեջ։

-1931 թ. սեպտեմբերի 16-ին ծնվել է Արտաշես Քալանթարյանը՝ հայ արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, լրագրող, երգիծաբան։ Իբրեւ գրող՝ Արտաշես Քալանթարյանը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Մարաթոն» (1969) վեպով։ Նրա գրչին են պատկանում տասնյակից ավելի գրքեր, որոնցից մեծ հետաքրքրության են արժանացել «Իսկ դո՞ւք որտեղ էիք», «Ինչո՞ւ տրորեցիր ծաղիկները», «Խոստովանություն» վեպերը եւ ժողովածուները։ Նրա մի շարք պատմվածքներ եւ վիպակներ թարգմանվել են ռուսերեն, վրացերեն, բուլղարերեն։

-1976 թ. սեպտեմբերի 16-ին ուղեւորներով տրոլեյբուսն ընկավ Երեւանյան լիճը, լողորդ Շավարշ Կարապետյանը փրկեց 20 ուղեւորի՝ հանելով նրանց ջրից։

-1810 թ. սեպտեմբերի 16-ին Մեքսիկան անկախացավ Իսպանիայից։

-1908 թ. սեպտեմբերի 16-ին ստեղծվեց «Ջեներալ Մոթորս» ամերիկյան ավտոմոբիլային միջազգային ընկերությունը։ GM-ը ներկա պահին ունի մոտ 209 000 աշխատակից եւ բիզնես-գործունեություն է ծավալում 157 երկրում, իսկ մեքենաներ եւ բեռնատարներ արտադրում 31 երկրում։

-1970 թ. սեպտեմբերի 16-ին ստեղծվեց «Սեւ սեպտեմբեր» պաղեստինյան կազմակերպությունը։

-1977 թ. սեպտեմբերի 16-ին մահացել է Մարիա Կալասը՝ ազգությամբ հույն, ամերիկյան հանրահայտ օպերային երգչուհի (ծնվ.՝ 1923 թ.)։

-1978 թ. սեպտեմբերի 16-ին Իրանում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետեւանքով մահացավ մոտ 15 000 մարդ։

-1996 թ. սեպտեմբերի 16-ը հայտարարվել է Օզոնային շերտի պահպանման միջազգային օր։

Ա. Հ.