ევროკავშირი მზადაა მხარი დაუჭიროს სომხეთსა და თურქეთს შორის ურთიერთობების ნორმალიზებას - ევროკავშირის ელჩი

ევროპული კავშირი მზადაა ხელი შეუწყოს სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზებას, ორ ქვეყანას შორის ბიზნესკავშირების დამყარებას, სატრანსპორტო და ენერგეტიკული კომუნიკაციების განვითარებას.

„არმენპრესის“ ცნობით, ამის შესახებ ერევანში მიმდინარე სომხეთ-თურქეთის ბიზნესფორუმის გახსნაზე სომხეთში ევროკავშირის დელეგაციის ხელმძღვანელმა, ელჩმა ვასილის მარაგოსმა განაცხადა.

„ჩემთვისაც დიდ სიამოვნებას წარმოადგენს ამ ღონისძიებაში მონაწილეობა. განსაკუთრებით ჩვენს თურქ მეგობრებს მინდა დავუმოწმო, თუ რამხელა მხარდაჭერას უცხადებს ევროპული კავშირი ბიზნესებს შორის კავშირებს, თურქეთსა და სომხეთს შორის ურთიერთობების ნორმალიზებას, ასევე დაკავშირებადობის ახალ პროექტებსა და ბიზნესკონტაქტებს.

ჩვენ გვჯერა, რომ მშვიდობა და ურთიერთობების ნორმალიზება ამ რეგიონში, რეალურად კი ევროპაში, შეიძლება სასარგებლო იყოს ყველასთვის - ახალი ინვესტიციების, სტაბილურობისა და ყველასთვის სარგებლის უზრუნველყოფით. რეალურად, ეს არის ევროპული ინტეგრაციის გზავნილი. ეს არის ის, რაც ევროპამ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გააკეთა. თურქეთი დიდი ხანია მონაწილეობს ევროპულ ინტეგრაციაში. ჩვენ ვიცით მისი სარგებელი, ვიცით, რამდენად ბევრი რამის მოგება შეგვიძლია, როდესაც ერთად ვმუშაობთ ურთიერთგაგების პირობებში, და განსაკუთრებით აღფრთოვანებულნი და მოხარულნი ვართ ამ შეხვედრის ხილვით.

თვითონ შეხვედრა, თქვენი ჩამოსვლა სომხეთში, ძალიან კარგი სიგნალია საზღვრის ორივე მხრიდან, და ეს ასევე ძალიან კარგი სიგნალია ბრიუსელისთვის. მე დიდი სიხარულით გადავცემ ამ გზავნილს ჩემს კოლეგებს, ევროპული კავშირის ხელმძღვანელობას, რადგან ის, რასაც თქვენ ახლა აქ აკეთებთ, სწორედ ეს არის. ამიტომ, დიდ მადლობას გიხდით თქვენი ღიაობისთვის და მოუთმენლად ველოდები დღევანდელ შეხვედრებს, ასევე იმას, თუ რა იქნება შემდეგ.

ის, რაც შემდეგ იქნება, იქნება ბიზნესშესაძლებლობები, ბევრი შესაძლებლობა და, რაც კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია - ადამიანები გაიცნობენ ერთმანეთს. რადგან ის, რაც გაგვიერთიანებს, უფრო მეტია, ვიდრე ის, რაც გვიყოფს. ვფიქრობ, ეს მართლაც მნიშვნელოვანია. ორივე მხარეს არიან ადამიანები, რომლებსაც დიდი ხანია ინვესტიცია აქვთ ჩადებული ამ ნორმალიზაციაში, ამ კონტექსტსა და უკეთეს ურთიერთგაგებაში. ამ ადამიანებმა დიდი როლი ითამაშეს.

დიდი მადლობა, რომ იყავით ერთგულნი, მაგრამ ასევე თანმიმდევრულნი და შეუპოვარნი ამ საკითხში“, - განაცხადა მარაგოსმა.

ევროკავშირის დელეგაციის ხელმძღვანელმა სომხეთ-თურქეთის ბიზნესფორუმის მონაწილეებს ასევე წარუდგინა ევროკავშირ-სომხეთის ურთიერთობების ბოლო მოვლენები, გამოყო რა კერძო სექტორისა და რეგიონული დაკავშირებადობის მხარდაჭერა.

„ახლა, როდესაც ვსაუბრობთ იმაზე, თუ რას ვაკეთებთ აქ და რას ვაკეთებთ ამ პროექტის მიღმა, განსაკუთრებით ჩვენს თურქ მეგობრებს მინდა ვაცნობო ევროპულ კავშირსა და სომხეთს შორის ურთიერთობებში ზოგიერთი ახალი მოვლენის შესახებ. ახლახან გვქონდა სამიტი, რომელიც ძალიან მნიშვნელოვანი იყო. სომხეთმა ასევე უმასპინძლა ევროპული პოლიტიკური გაერთიანების შეხვედრას, რომელიც უფრო დიდი შეკრებაა, ვიდრე ევროპული კავშირი, თუმცა ის ერთობლივად მასპინძლობს პარტნიორი ქვეყნების მიერ, და ევროპული საბჭოს პრეზიდენტიც იქვე იყო. ეს ძალიან წარმატებული შეხვედრა იყო.

ამის შემდეგ გვქონდა ევროკავშირ-სომხეთის სამიტი, სამიტის შემდეგ სომხეთში არჩევნები გაიმართა, ხოლო შემდეგ შედგა ევროპული კომისიის პრეზიდენტის, ურსულა ფონ დერ ლაიენის დამატებითი ვიზიტი. ამ ვიზიტის განმავლობაში ჩვენ პირველ რიგში შევათანხმეთ ძალიან მომთხოვნი და საინტერესო, უნდა ვთქვა - კომპლექსური დღის წესრიგი ევროკავშირ-სომხეთის ურთიერთობების შესახებ“, - აღნიშნა ელჩმა.

მისი თქმით, ევროკავშირ-სომხეთის თანამშრომლობის დღის წესრიგის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება კერძო სექტორის მხარდაჭერაა. ევროპული კავშირი ემზადება გამოაცხადოს საგრანტო კონკურსი სომხეთისა და ევროპის კერძო სექტორების საინვესტიციო პროექტებისთვის.

„ამასთან დაკავშირებით, ძირითადად მინდა ხაზი გავუსვა ორ მთავარ ელემენტს. პირველი კერძო სექტორის მხარდაჭერაა. ჩვენ გამოვაცხადებთ საგრანტო კონკურსს სომხეთისა და ევროპის კერძო სექტორის ინვესტიციებისთვის. ახლა ვხვდები, რომ, სავარაუდოდ, თურქეთიც უნდა ჩაგვერთო ექსპოში, მაგრამ დარწმუნებული ვარ, რომ შემდეგი კონკურსის დროს შეგვიძლია ამაზე დაფიქრება.

ასევე დარწმუნებული ვარ, რომ, სავარაუდოდ, ჩვენს სომეხ მეგობრებს შეუძლიათ განაცხადები წარადგინონ ამ კონკურსის ფარგლებში. ის ჯერ კიდევ ღიაა. ის 5 მაისს გაიხსნა, ანუ პირველი სამიტის დროს, და ღია იქნება ერთი წლის განმავლობაში. შესაძლებელია საინვესტიციო წინადადებების წარდგენა, რომლებსაც შეგვიძლია მხარი დავუჭიროთ ევროპული კავშირის სხვადასხვა ინსტრუმენტის მეშვეობით.

ევროპული კავშირი საკმაოდ დიდი ხანია მხარს უჭერს სომხეთის კერძო სექტორს შეღავათიანი სესხებით. მხოლოდ გასულ წელს ჩვენ გამოვყავით 200 მილიონ ევროზე მეტი. ჩვენ დავეხმარეთ 20 ათასზე მეტი სამუშაო ადგილის შექმნაში. ეს მნიშვნელოვანია. ეს არის სტაბილურობა, და ის ასევე ეფუძნება მეწარმეობის იმ ძალიან ძლიერ სულს, რომელსაც აქ ვხედავთ“, - განაცხადა მარაგოსმა.

ევროკავშირის დელეგაციის ხელმძღვანელის წარდგენით, თანამშრომლობის მეორე მნიშვნელოვანი მიმართულება დაკავშირებადობაა. ევროპული კავშირი ამ სფეროში მუშაობს თურქეთთან, აზერბაიჯანთან, ცენტრალური აზიის ქვეყნებთან და სხვა ევროპელ პარტნიორებთან - განიხილავს რა როგორც შავი ზღვით, ასევე სახმელეთო კომუნიკაციების განვითარებას.

„მეორე დიდი სფერო, რომელზეც მინდოდა კონცენტრირება, დაკავშირებადობისადმი ჩვენი მხარდაჭერაა. ეს ასევე არის სფერო, სადაც ჩვენ ვმუშაობთ თურქ პარტნიორებთან, ასევე რეგიონში ჩვენს პარტნიორ აზერბაიჯანთან, ცენტრალურ აზიასთან, მაგრამ ასევე ევროპული კავშირის პარტნიორებთან. აქ დაკავშირებადობა ეხება შავი ზღვით, ასევე სახმელეთო დაკავშირებადობას.

თქვენ საქმის კურსში ხართ და იცნობთ TRIPP-ის პროექტს, რომელიც სომხურ-ამერიკული ერთ-ერთი ინიციატივაა და ასევე მხარდაჭერილია ამ პროცესის ფარგლებში. მაგრამ ევროპული კავშირის მხარდაჭერა ამაზე უფრო ფართო იქნება, და სამიტზე ჩვენ გამოვაცხადეთ, რომ ვაპირებთ მხარი დავუჭიროთ სომხეთს სამი ახალი სასაზღვრო გამშვები პუნქტის მშენებლობაში. ერთ-ერთი მათგანია „მარგარა“, რომლის მოდერნიზაციაშიც შეგვიძლია დახმარება.

ახლა ჩვენ ვთანამშრომლობთ სხვადასხვა ფინანსურ პარტნიორებთან. რეკონსტრუქციისა და განვითარების ევროპულ ბანკთან ვთანამშრომლობთ ახურიკის გამშვები პუნქტის აღდგენისთვის, რომელიც თურქეთის ყარსის მიმართულებითაა. ჩვენ ასევე გვაქვს კიდევ ერთი მიმართულება ნახიჩევანისკენ - ერასხით, რომელიც აქ, სომხურ მხარესაა. სწორედ აქ ვამახვილებთ ახლა ჩვენს ყურადღებას.

ევროპული კავშირი საკმაოდ დიდი ხანია მხარს უჭერს სომხეთის ინფრასტრუქტურასა და დაკავშირებადობას. მან მხარი დაუჭირა ჩრდილოეთ-სამხრეთის ინფრასტრუქტურას, და ვფიქრობ, აქაც დიდი პოტენციალია ბიზნესის, სხვა პარტნიორების, ევროპული კავშირის სხვა სტრატეგიული პარტნიორების მონაწილეობისთვის“, - განაცხადა ელჩმა.

მარაგოსმა ხაზი გაუსვა, რომ რეგიონული დაკავშირებადობის განვითარება არ შემოიფარგლება სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურით. თანამშრომლობის პერსპექტიული მიმართულებებია ასევე ენერგეტიკა, ელექტროენერგიის გაცვლა, განახლებადი ენერგია, ელექტროქსელების მოდერნიზაცია და ენერგიის დაგროვების სისტემების განვითარება.

სავაჭრო ურთიერთობებზე საუბრისას, მარაგოსმა შეახსენა სომხური პროდუქციისთვის ევროკავშირის ბაზარზე შეღავათიანი წვდომის უზრუნველყოფის მიზნით ევროპული კომისიის მიერ შეთავაზებული დროებითი ღონისძიებების შესახებ. მან აღნიშნა, რომ ევროკავშირის წევრმა სახელმწიფოებმა 2 სექტემბერს ცვლილებების გარეშე დაუჭირეს მხარი წინადადებას, და უახლოეს მომავალში ასევე მოსალოდნელია ევროპული პარლამენტის დამტკიცება.

„ასევე მინდოდა ხაზი გამესვა იმაზე, თუ რამხელა მხარდაჭერას უცხადებს ევროპული კავშირი სომხეთს ვაჭრობის სფეროში. თურქეთი უკვე მონაწილეობს საბაჟო კავშირში, და ჩვენ ერთი და იმავე საბაჟო სივრცის ნაწილი ვართ. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. ამიტომ, ევროპულ კავშირსა და სომხეთს, თურქეთს შორის სავაჭრო ურთიერთობებს, ვფიქრობ, არსებითი მნიშვნელობა აქვს.

ამ კონტექსტში მინდა შეგახსენოთ, რომ ორი თვის წინ ევროპულმა კომისიამ წარადგინა წინადადება გარდამავალი მოწესრიგების შესახებ - ორი წლით სომხური პროდუქციის შეღავათიანი ექსპორტისთვის ევროკავშირში, ე.წ. ავტონომიური სავაჭრო ღონისძიებების ფარგლებში.

ეს რეალურად ნიშნავს იმას, რომ ევროპული კავშირი სომხეთს სთავაზობს უბაჟო ექსპორტს თითქმის ყველა საქონელზე, რომლებიც დაზარალდნენ სომხურ ექსპორტზე რუსეთის მიერ დაწესებული შეზღუდვების გამო.

ეს შეღავათიანი სავაჭრო ღონისძიებები შეთავაზებული იყო ევროპული კავშირის მიერ. გუშინ ევროპული კავშირის წევრმა სახელმწიფოებმა საბჭოში ყოველგვარი ცვლილების გარეშე დაამტკიცეს ევროპული კომისიის წინადადება. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი სიგნალია, და ჩვენ უახლოეს დღეებში ველოდებით ასევე ევროპული პარლამენტის დამტკიცებას.

ამრიგად, ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი ახალი შესაძლებლობა, ვიტყოდი - განსაკუთრებით ჩვენი სომეხი მეგობრებისთვის, და ამით უნდა ვისარგებლოთ. ევროპულ კავშირთან ვაჭრობის უდიდესი ნაწილისთვის საბაჟო გადასახადები არ იქნება. რეალურად, რუსეთისკენ მიმართული თქვენი ექსპორტის 99 პროცენტი, რომელიც დაზარალდა ამ ღონისძიებებით, ჩართულია ამ ორწლიანი ავტონომიური ღონისძიებების ფარგლებში.

ჩვენ მოუთმენლად ველოდებით იმის ნახვას, თუ ეს ღონისძიებები როგორ მოახდენენ დადებით გავლენას მთლიან სომხურ ბიზნესსა და სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზებაზე“, - განაცხადა მარაგოსმა.

მან ასევე ხაზი გაუსვა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო პროცესის მნიშვნელობას - აღნიშნა რა, რომ სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზებისკენ მიმართულმა პროექტებმა შესაძლოა ხელი შეუწყონ რეგიონში მშვიდობისთვის აუცილებელი ადამიანური და ბიზნესკავშირების ფორმირებას.

„და, რა თქმა უნდა, აქ მინდა ხაზი გავუსვა იმას, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია რეგიონში მშვიდობისა და ურთიერთობების ნორმალიზების მხარდაჭერა. გასული წლიდან, როდესაც ინიცირებული იქნა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო შეთანხმება, ძალიან მნიშვნელოვანი მოვლენები მოხდა.

ასეთმა პროექტებმა ასევე შეიძლება ხელი შეუწყონ იმის აშენებას, რაც, არსებითად, ამ ნორმალიზაციის სასიცოცხლო ხაზი იქნება. ეს არის ადამიანებს შორის კონტაქტები. სწორედ თქვენნაირი ადამიანები არიან, რომლებიც ამ მშვიდობასა და ნორმალიზაციას ადგილზე სიცოცხლეს შთაბერავენ. ეს არ არის მხოლოდ მთავრობა, ეს არ არის მხოლოდ ევროპული სტრუქტურები, და ჩვენ გვსურს ვიპოვოთ საუკეთესო ფორმა, რათა გავაგრძელოთ ასეთი ინიციატივების მხარდაჭერა - ბიზნესებს, მაგრამ ასევე სამოქალაქო საზოგადოებებს, სხვა კომპანიებსა და სპეციალისტებს შორის.

რადგან თქვენ, რა თქმა უნდა, იცნობთ ერთმანეთს, რადგან მეზობლები ხართ, ხანგრძლივი ისტორია გაკავშირებთ. მეორე მხრივ - ადამიანების ჩართულობის გაგრძელება, ერთმანეთის ცნობა, ერთმანეთის ენის ცნობა, ვფიქრობ, მართლაც მნიშვნელოვანია ვაჭრობაში სტაბილურობის შექმნისთვის, ერთობლივი ბიზნესშესაძლებლობებისა და ტურიზმისთვის.

ტურიზმის პოტენციალი, ვფიქრობ, საზღვრის ორივე მხარეს მართლაც უზარმაზარია, და ის, ვფიქრობ, შექმნის მრავალ ახალ შესაძლებლობას დასაქმების, ინვესტიციების, ასევე საერთო საჭიროებებისა და საერთო გამოწვევების გადაჭრისთვის - გარემოს მხარდაჭერისთვის, წყლის რესურსების დაცვისა და ერთად უკეთესი მომავლისკენ, ახალი თაობისთვის უკეთესი მომავლისკენ მუშაობისთვის.

ამრიგად, ევროპული კავშირი აქ არის ასეთი ინიციატივების მხარდასაჭერად“, - დასძინა სომხეთში ევროკავშირის დელეგაციის ხელმძღვანელმა.

ერევანში 3-4 სექტემბერს სომხეთისა და თურქეთის ბიზნესსაზოგადოებების მონაწილეობით ორდღიანი ფორუმი იმართება. ის ორგანიზებულია სომხეთის მრეწველთა და ბიზნესმენთა კავშირის მიერ, ევროკავშირის დაფინანსებით მიმდინარე პროექტის „სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზების მხარდაჭერა: ტრანსსასაზღვრო კავშირების განმტკიცება“ ფარგლებში.

ფორუმის მიზანია ერთ პლატფორმაზე გააერთიანოს სომხეთისა და თურქეთის ბიზნესისა და სახელმწიფო სტრუქტურების წარმომადგენლები, რათა განიხილონ ორ ქვეყანას შორის ეკონომიკური თანამშრომლობის შესაძლებლობები, გამოავლინონ ურთიერთქმედების ახალი მიმართულებები და ფორმატები, ასევე ხელი შეუწყონ ახალი ბიზნესკავშირებისა და პარტნიორობის ჩამოყალიბებას.

ღონისძიების განმავლობაში დაგეგმილია დისკუსიები და შეხვედრები ორმხრივი ეკონომიკური თანამშრომლობის პოტენციალის, ბიზნესკავშირების განვითარებისა და ტრანსსასაზღვრო ურთიერთქმედების შესაძლებლობების შესახებ.