15 წუთი კითხვის
სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა ახალი წლის აღსანიშნავად მილოცვის მიმართვა გაავრცელა. „არმენპრესი“ წარმოგიდგენთ მიმართვას სრულად։
„ძვირფასო ხალხო, სომხეთის რესპუბლიკის ძვირფასო მოქალაქეებო,
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ 2025 წელი არის პირველი კალენდარული წელი, როდესაც აზერბაიჯანთან სროლის შედეგად არც დაღუპული გვყავს და არც დაშავებული. სომხეთ–აზერბაიჯანის საზღვარზე სროლის შედეგად დაღუპულები არ გვყავს 2024 წლის მარტიდან, უკვე 22 თვეზე მეტია.
ეს შემთხვევითი გარემოებების შედეგი არ არის, არამედ სომხეთის ხალხის, ანუ თქვენი, მიერ 2021 წლის ვადამდელ არჩევნებზე მთავრობისა და საპარლამენტო უმრავლესობისთვის მანდატით მინიჭებული სტრატეგიის განხორციელების შედეგია.
ეს სტრატეგია გამოხატულია „რეალური სომხეთის“ იდეოლოგიაში და დაკავშირებულია ჩვენი ახალი მიდგომისთან - სომეხი ხალხის ისტორიის წაკითხვასა და ხელახალ წაკითხვასთან, მასში ჩადებული გზავნილების ძიებასა და აღმოჩენასთან და ამ გზავნილების რეალურ ცხოვრებაში გამოსადეგ ცოდნად გარდაქმნასთან.
გვადანაშაულებდნენ ისტორიის შეცვლის შეთქმულებაში.
თუმცა ჩვენი მიზანი იყო არა უკვე მომხდარი, არამედ მომავალი სომხეთის ისტორიის შეცვლა.
ჩვენი საბოლოო მიზანი იყო მოწამე ერისთვის ჩვენზე დაკისრებული როლის გადალახვა და მრავალრიცხოვანი მსხვერპლისა და მსხვერპლშეწირვის ფასად ამ მიზანს მივაღწიეთ.
გვადანაშაულებდნენ ჩვენი იდენტობის წინააღმდეგ მოქმედებაში, თუმცა ჩვენ დავინახეთ ცხადი ჭეშმარიტება, ჩვენი იდენტობა არის ჩვენი სახელმწიფო, და ჩვენი სახელმწიფო არის ჩვენი იდენტობა. სომხეთის რესპუბლიკის ყველა მოქალაქესა და მთელ მსოფლიოში მცხოვრებ სომხებს მოვუწოდეთ დაენახათ ეს აშკარა რეალობა. სახელმწიფოს გაძლიერების დღის წესრიგი იდენტობის გაძლიერების დღის წესრიგია. ჩვენ ვაძლიერებთ ჩვენს სახელმწიფოს, და შესაბამისად ვაძლიერებთ ჩვენს ეროვნულ იდენტობას.
გვადანაშაულებდნენ იმაში, თითქოს უარვყოფთ ისტორიულ სომხეთს, თითქოს უარვყოფთ ჩვენს ისტორიას, თუმცა ჩვენი პოლიტიკა საბოლოოდ ჩვენი ისტორიის მოსმენის შედეგია - ისტორიისა, რომელიც გვეუბნება: „ნუ გამიმეორებ, საკმარისია ჩემი გამეორება“.
„რეალური სომხეთის“ იდეოლოგიის შთამაგონებელი ისტორიული სომხეთია, რომლის ბედისწერა გვაფრთხილებს: „არ გაიაროთ ჩემი გზა, არ გადააქციოთ სომხეთის რესპუბლიკა ისტორიულ სომხეთად“․
2021 წელს ჩვენ ვამბობდით։ „არსებობს მომავალი“, დღეს კი ვამბობთ, რომ მომავალი დღეს არის, და დღეს ჩვენ ვცხოვრობთ იმ მომავალში, რომლისთვისაც თქვენ, სომხეთის რესპუბლიკის მოქალაქეებო, ხმა მიეცით 2021 წელს. 2025 წელი ამ მშვიდობიანი მომავლის, მშვიდობის პირველი სრულფასოვანი კალენდარული წელია․
ჩვენ არა მხოლოდ ჩამოვაყალიბეთ „რეალური სომხეთის“ იდეოლოგია, არამედ სომხეთის რესპუბლიკა ვაქციეთ რეალურ სახელმწიფოდ, რომელიც რეალურ სამყაროში მოქმედებს․
2025 წელს ჩემი საერთაშორისო ორმხრივი ოფიციალური შეხვედრების გეოგრაფია წარმოუდგენელია․ ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი, რუსეთის პრეზიდენტი, ჩინეთის პრეზიდენტი, საფრანგეთის პრეზიდენტი, ირანის ისლამური რესპუბლიკის პრეზიდენტი, თურქეთის პრეზიდენტი, ყაზახეთის პრეზიდენტი, არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტი, აზერბაიჯანის პრეზიდენტი, ტაჯიკეთის პრეზიდენტი, რომის პაპი, ევროპული საბჭოს პრეზიდენტი, ევროპული კომისიის პრეზიდენტი, გერმანიის კანცლერი, იაპონიის პრემიერ-მინისტრი, ბელგიის პრემიერ-მინისტრი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, ესტონეთის პრემიერ-მინისტრი, ალბანეთის პრემიერ-მინისტრი․
ყველა ამ შეხვედრაში ჩვენ ერთ მიზანს ვემსახურებოდით - სომხეთის პოზიციონირებას, როგორც სრულფასოვანი, დამოუკიდებელი და სუვერენული სახელმწიფოსი, რომელსაც არ სჭირდება მეურვეობა, არამედ შეუძლია თავად გააცნობიეროს საკუთარი საჭიროებები და საკითხები და თავად მიიღოს გადაწყვეტილებები თავისი მდგრადი არსებობისთვის, არა უბრალოდ გადარჩენისთვის, არამედ განვითარებისათვის. და ჩვენ ამ მიზანს მივაღწიეთ․
გვადანაშაულებენ თურქოფილიასა და აზერბაიჯანულ ორიენტაციაში, მაშინ როცა ჩვენი ამოცანაა საკუთარი თვალით დავინახოთ და შევიცნოთ ჩვენი რეგიონი და გარემო და არ დავუშვათ, რომ ჩვენი ისტორიული, დიახ - გამართლებული შიშები გამოიყენონ ჩვენი მართვისთვის, მანიპულაციისთვის და ჩვენი დამოუკიდებელი და სუვერენული ნების გასატეხად. და ჩვენ ამ მიზანს მივაღწიეთ․ სომხეთის რესპუბლიკა დღეს უფრო მეტად სახელმწიფოა, ვიდრე ოდესმე, უფრო დამოუკიდებელია, ვიდრე ოდესმე, უფრო სუვერენულია, ვიდრე ოდესმე და უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე ოდესმე․
ჩვენს რეგიონში მიმდინარეობს გარდამტეხი ცვლილებები․ დამოუკიდებლობის შემდეგ პირველად, აზერბაიჯანის ტერიტორიით მატარებლები ტვირთს აწვდიან სომხეთის რესპუბლიკას, ჩნდება აზერბაიჯანთან ორმხრივი ვაჭრობის პირველი ნიშნები, ფიქსირდება საქონლის შეძენის პირველი მსხვილი შემთხვევები․
ეს არის ახალი, ჯერ კიდევ დაწერადი ისტორია და ეს არის მშვიდობის ისტორია․
ამ ისტორიის პირველი აქტის კულმინაცია გახდა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობის დამყარება․ 2025 წლის 8 აგვისტოს, აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ინიციატივით თეთრ სახლში გამართულ სამიტზე, აზერბაიჯანის პრეზიდენტთან ერთად მივიღეთ დეკლარაცია, რომელსაც მოწმის სახით ხელი მოაწერა თავად პრეზიდენტმა ტრამპმაც․
ჩვენი თანდასწრებით, ორი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა წინასწარ მოაწერეს ხელი შეთანხმებას „სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობისა და სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობების დამყარების შესახებ“, რომლის ტექსტის შეთანხმების შესახებ ჩვენ და ოფიციალურმა ბაქომ ჯერ კიდევ 2025 წლის მარტში გამოვაცხადეთ․
მანამდე, 2024 წლის აგვისტო–ოქტომბერში, ორი ქვეყნის ვიცე-პრემიერებმა ხელი მოაწერეს სომხეთისა და აზერბაიჯანის საზღვრის დელიმიტაციის კომისიების ერთობლივი საქმიანობის რეგლამენტს, რომელიც შემდგომ ორივე ქვეყანაში იქნა რატიფიცირებული და მიიღო უმაღლესი იურიდიული ძალა․
ეს არის პირველი დოკუმენტი, რომელიც სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ორმხრივ ფორმატში იქნა ხელმოწერილი და რატიფიცირებული და რომელიც ფაქტობრივად წარმოადგენს მშვიდობის საფუძველს. ამ დოკუმენტში 1991 წლის ალმა-ათის დეკლარაცია განისაზღვრება, როგორც ორ ქვეყანას შორის სახელმწიფო საზღვრის დელიმიტაციის საბაზისო პრინციპი․
ეს არის რეალური მშვიდობის ერთადერთი ფორმულა, ერთმანეთის ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის აღიარება საბჭოთა რესპუბლიკების ადმინისტრაციული საზღვრების მიხედვით, რადგან ნებისმიერი სხვა ფორმულა გარდაუვლად გადაიქცეოდა უსასრულო და სისხლიან დისკუსიად იმის შესახებ, თუ სად არის სომხეთის რესპუბლიკა და სად არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკა. ამ დისკუსიას დასასრული არასდროს ექნებოდა.
სწორედ ეს არის მიზეზი, რის გამოც 2025 წლის მარტში გამოვაცხადე ყარაბაღის მოძრაობის არგაგრძელების აუცილებლობის შესახებ. აქ არსებითი ისაა, რომ არც ეს და არც 2022 წლის 6 ოქტომბრის პრაღის განცხადება არ გამიკეთებია დათმობის სახით, როგორც ამას ზოგი ცდილობს წარმოაჩინოს, არამედ ამ განცხადებებზე წავედი, როგორც სომხეთის რესპუბლიკის შეგნებული და რეალური ინტერესებიდან გამომდინარე სასიცოცხლო აუცილებლობის შედეგად.
ეს მნიშვნელოვანი ნიუანსია. ჩვენ გვადანაშაულებენ ცალმხრივ დათმობებში წასვლაში, მაშინ როცა სიმართლე ის არის, რომ ჩვენ არც ერთ, აბსოლუტურად არც ერთ დათმობაზე არ წავსულვართ, ჩვენ მივყევით ჩვენი სახელმწიფოს მდგრადობის დღის წესრიგს, მივყევით ჩვენი სახელმწიფოს ინტერესს.
ფორმულა „ყარაბაღი ჩვენი იყო, ახლა აღარ არის“ არის გეოპოლიტიკურ მახეში მოქცეული ცნობიერების გამოხატულება, მაშინ როცა სახელმწიფოსა და მოქალაქის ცნობიერება ამბობს: „სომხეთის რესპუბლიკა ჩვენი არ იყო, ახლა კი უკვე ჩვენია“. დიახ, ჩვენი მოწამეების სიცოცხლის ფასად, დიახ, ჩვენი ტანჯვისა და დანაკარგების ფასად და სწორედ ამიტომ უფრო ძვირფასი, უფრო საყვარელი, ვიდრე ნებისმიერი სხვა რამ, რადგან ეს სხვა არაფერია, თუ არა განხორციელებული ოცნება. სომხეთის რესპუბლიკა ჩვენი განხორციელებული ოცნებაა, და ჩვენ დღეს ვცხოვრობთ ჩვენს ოცნებაში.
ძვირფასო ხალხო, ძვირფასო მოქალაქეებო,
ჩვენ მივაღწიეთ მომავალს და ჩვენ ვცხოვრობთ მომავალში, და ჩვენ აღარ დავბრუნდებით წარსულში․ 2026 წელი იქნება ჩვენი დღევანდელი მომავლის მშვენიერი გაგრძელება․
რამდენიმე წუთში ჩვენ შევხვდებით ახალ წელს უკვე დაფიქსირებული მაღალი ეკონომიკური ზრდით․ ამგვარად, თქვენთან ერთად შევასრულებთ 2021 წლის არჩევნების დროს დასახულ ამოცანას საშუალოდ წლიური 7 პროცენტიანი ეკონომიკური ზრდის უზრუნველყოფას․ 2018 წლის სახალხო, არაძალადობრივი, ხავერდოვანი რევოლუციის შემდეგ სომხეთის რესპუბლიკის ეკონომიკა გაიზარდა 50 პროცენტზე მეტით․ 2025 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტის საგადასახადო შემოსავლები 30 პროცენტით მეტია, ვიდრე 2017 წლის მთელი სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლები․
ეს თქვენი დამსახურებაა, სომხეთში მომუშავე, შედეგის შემქმნელი, კანონით დადგენილი გადასახადების გადამხდელი ეკონომიკური სუბიექტებისა და იმ მოქალაქეების, რომლებიც არ ივიწყებენ საკონტროლო სალარო ჩეკის გაცემას ან მოთხოვნას․ მადლობა ყველას. თქვენ ხართ ის საყრდენი, რომელზეც დაფუძნებულია ჩვენი სამშობლო-სახელმწიფო․
სომხეთის რესპუბლიკაში მომუშავე, შედეგის შემქმნელი, კანონით დადგენილი გადასახადების გადამხდელი, სალარო ჩეკის გამცემი ან მომთხოვნი ადამიანების დამსახურებით, რამდენიმე წუთში ამოქმედდება ჯანმრთელობის ყოვლისმომცველი დაზღვევის სისტემა, რომლის საფასურს 18 წლამდე პირებისა და 65 წელს გადაცილებული პენსიონერების ნაცვლად გადაიხდის სახელმწიფო ბიუჯეტი․
ეს ნიშნავს, რომ პენსიონერების ცხოვრების დონე მნიშვნელოვნად გაიზრდება, რადგან აშკარაა, რომ მათი ძირითადი და უმთავრესი ხარჯები დაკავშირებულია ჯანდაცვასთან, და ახლა ეს ხარჯები არსებითად და საგრძნობლად შემცირდება․ ხოლო პენსიონერების უნაღდო ვაჭრობის შემთხვევაში ქეშბექი გაიზრდება და მიაღწევს 20 პროცენტს․ იგივე ეხება სოციალური დახმარების მიმღებ პირებსაც․
2026 წელს დავასრულებთ 300 სკოლისა და 500 საბავშვო ბაღის მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან კაპიტალური რემონტის პროგრამას და დაუყოვნებლივ დავიწყებთ მომდევნო 300 სკოლის, 100 საბავშვო ბაღის, ასევე მინიმუმ 100 ხელოვნების სკოლის, სპორტული სკოლისა და სპორტული ცენტრის მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან კაპიტალური რემონტის პროგრამას․ აკადემიური ქალაქის მეგაპროექტი შევიდა პრაქტიკულ ეტაპზე და პროგრამის განხორციელების ტემპები გაიზრდება․
რა მაქვს სათქმელი იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც კვლავ ცხოვრობენ მძიმე სოციალურ პირობებში? ამ საკითხის გადაწყვეტის ჩვენი სტრატეგია მოქცეულია ცნობილ გამოთქმაში: „თუ გინდა ადამიანი გამოკვებო, ნუ მისცემ მას თევზს, არამედ ასწავლე თევზის დაჭერა“․ შრომისუნარიანმა ადამიანმა თავისი საარსებო წყარო უნდა უზრუნველყოს საკუთარი შრომით․ თუ ის მუშაობს და ვერ ახერხებს საარსებო წყაროს უზრუნველყოფას, ეს ნიშნავს, რომ სამუშაო საკმარისად ეფექტური არ არის და ჩვენ უნდა დავუჭიროთ მხარი ადამიანს - დავეხმაროთ მას, როგორც მუშაკს, ეფექტიანობის ამაღლებაში, ეფექტიანი მუშაობისთვის საჭირო უნარების შეძენაში, და ესეც განათლებისა და საგანმანათლებლო გზის ნაწილია․
ნებისმიერი სფეროს ნებისმიერი საკითხის მიმართ მთავრობას აქვს სამი გადაწყვეტა: პირველი - განათლება, მეორე - განათლება, მესამე - განათლება․ განათლება ჩვენთვის უნდა იქცეს და უკვე იქცევა ეროვნულ ცხოვრების წესად და აზროვნებად, რაც საკვანძოა ნებისმიერი გარე და შიდა, ეკონომიკური და სოციალური პრობლემის გადასაჭრელად․
ამ სტრატეგიის წყალობით დღეს სომხეთში არიან მასწავლებლები და რიგითი სამხედრო მოსამსახურეები, რომლებიც იღებენ 700 ათას დრამსა და მეტ ანაზღაურებას․ ეს არის რეალური სომხეთის რეალური მოქალაქის რეალური მიღწევა․
2026 წელს გამოვლინდება სომხეთის რესპუბლიკის საერთაშორისო ავტორიტეტის ზრდა․ მაისში ერევანში გაიმართება ევროპული პოლიტიკური თანამეგობრობის მე-8 სამიტი, ხოლო ოქტომბერში - ბიომრავალფეროვნების COP-17 სამიტი․ სომხეთი უმასპინძლებს რამდენიმე ათეული ქვეყნის ლიდერსა და ასობით ქვეყნის დელეგაციას․
2026 წელი ჰპირდება მნიშვნელოვან ეკონომიკურ და საინვესტიციო გააქტიურებას, რადგან დაიწყება „ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისათვის“ პროექტის განხორციელება, რომელიც ინსტიტუციურ ჩარჩოში მოაქცევს სომხეთის რესპუბლიკის განბლოკვას. ეს არის ეპოქალური მოვლენა, რომელიც წლების წინ წარმოუდგენლად ითვლებოდა։
თუმცა 2026 წლის უმნიშვნელოვანესი მოვლენა იქნება ეროვნული ასამბლეის რიგითი არჩევნები, რომლებიც ივნისში გაიმართება. სწორედ ამ არჩევნებში სომხეთის რესპუბლიკის მოქალაქემ შეუქცევადად უნდა დაიცვას და დაეუფლოს მის მიერ შექმნილ მშვიდობას, მის მიერ ხელახლა დამკვიდრებულ სახელმწიფოს, საკუთარი, ანუ ხალხის ხელისუფლებას.
არჩევნები იქნება თავისუფალი, სამართლიანი და დემოკრატიული, და ხალხი გაიმარჯვებს, სომხეთის რესპუბლიკა გაიმარჯვებს. გაიმარჯვებს მომავალი, რომელიც დღეს არის, აქ არის, ახლა არის.
2026 წელი იქნება კონსოლიდაციისა და ერთიანობის წელი. ისეთი ერთიანობის, რომლის ცენტრში დგას სომხეთის რესპუბლიკა, მისი საერთაშორისო დონეზე აღიარებული სუვერენული ტერიტორია, მისი მოქალაქის თავისუფლად, კეთილდღეობითა და ბედნიერად ცხოვრების უფლება, სომხეთის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა და სახელმწიფო ინტერესი.
დიდება მოწამეებს და დიდხანს იცოცხლოს სომხეთის რესპუბლიკა.
გილოცავთ ახალ წელსა და შობას. მიყვარხართ ყველანი“.