Հայաստանը միացավ Lead4Peace տարածաշրջանային ծրագրին

Երևանում մեկնարկել է ՄԱԿ-ի Կանանց հարցերով կազմակերպության (UN Women) նախաձեռնած Lead4Peace՝ «Կանանց առաջնորդության խթանում՝ հանուն դիմակայուն և խաղաղ հասարակությունների» տարածաշրջանային երկօրյա հանդիպումը, որի շրջանակում պաշտոնապես ազդարարվել է Հայաստանի միացումը ծրագրին։

«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ Երևանի «Արմենիա Մարիոթ» հյուրանոցում մեկնարկել է միջոցառումը, որը համախմբել է Հայաստանի, Վրաստանի, Մոլդովայի, Ուկրաինայի և տարածաշրջանի այլ երկրների կին առաջնորդների, պետական կառույցների, քաղաքացիական հասարակության, մասնավոր հատվածի և միջազգային գործընկերների ներկայացուցիչների։ Նախաձեռնության նպատակն է խթանել կանանց առաջնորդությունը, գենդերային հավասարությունը, դիմակայուն կառավարման զարգացումն ու խաղաղաշինությունը՝ տարածաշրջանային համագործակցության և փորձի փոխանակման միջոցով։

Միջոցառման բացմանը ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանը նշեց, որ ծրագրին միանալը կարևոր քայլ է Հայաստանի գենդերային քաղաքականության և միջազգային համագործակցության զարգացման տեսանկյունից։

«Կանանց իրավունքների պաշտպանությունը, գենդերային հավասարության ապահովումը և հավասար հնարավորությունների ստեղծումը մշտապես եղել են Հայաստանի կառավարության առաջնահերթությունների շարքում և շարունակում են մնալ մեր օրակարգի առանցքային ուղղություններից»,- ասաց նա։

Նախարարի խոսքով՝ 2025 թվականին ընդունված Գենդերային հավասարության ռազմավարությունը սահմանում է ոլորտի հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ կանանց մասնակցության ընդլայնումը որոշումների կայացման գործընթացներում, աշխատաշուկայում անհավասարությունների հաղթահարումը, առողջապահական ծառայությունների հասանելիության բարելավումը և կանանց նկատմամբ բռնության կանխարգելումը։

Թորոսյանը տեղեկացրեց, որ ռազմավարությամբ նախատեսված միջոցառումների իրականացումը մեկ տարվա ընթացքում կազմել է գրեթե 90 տոկոս՝ ընդգծելով իրականացվող քաղաքականության հետևողականությունը։

Նա նաև ընդգծեց կանանց դերը խաղաղության օրակարգում՝ նշելով, որ կայուն խաղաղությունը հնարավոր է միայն ներառական գործընթացների միջոցով։

«Կանանց ձայնը խաղաղության ձայն է, և որքան ուժեղ է այդ ձայնը, այնքան ամուր են խաղաղության հիմքերը»,- ասաց նախարարը։

Հայաստանում Դանիայի Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Անն Թովթ Սորենսենը նշեց, որ սա առաջին դեպքն է, երբ Դանիան ուղղակի աջակցություն է տրամադրում Հայաստանին՝ կանանց տնտեսական հզորացման և «Կանայք, խաղաղություն և անվտանգություն» օրակարգի շրջանակում։

Նրա խոսքով՝ ծրագիրը կնպաստի ոչ միայն պետական ինստիտուտների զարգացմանը, այլև Հայաստանի և Դանիայի միջև համագործակցության ու մարդկային կապերի ամրապնդմանը։

ՄԱԿ-ի Կանանց հարցերով կազմակերպության Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանային տնօրեն Բելեն Սան Լուկեն ընդգծեց, որ Հայաստանը զգալի առաջընթաց է արձանագրել գենդերային հավասարության և կանանց քաղաքական մասնակցության ոլորտում, սակայն շարունակում են պահպանվել սոցիալ-տնտեսական մարտահրավերներ։

Նրա խոսքով՝ ծրագիրը կենտրոնացած է կանանց առաջնորդության, տնտեսական մասնակցության և հզորացման վրա՝ նպաստելով տարածաշրջանային համագործակցության ընդլայնմանը։

Քննարկումների ընթացքում մասնակիցները ներկայացրին տարածաշրջանի երկրների փորձը՝ ընդգծելով ընդհանուր մարտահրավերները՝ գենդերային անհավասարությունից մինչև խաղաղաշինության գործընթացներում կանանց լիարժեք ներգրավվածության անհրաժեշտություն։

ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ Հայաստանում կանանց քաղաքական ներկայացվածությունը զգալի աճ է գրանցել․ եթե 2015 թվականին Ազգային ժողովում կանայք կազմում էին 10,7 տոկոս, ապա 2024 թվականին այդ ցուցանիշը հասել է 38,3 տոկոսի։ Միաժամանակ, կանայք զբաղեցնում են նախարարական պաշտոնների մոտ մեկ երրորդը։

Այնուամենայնիվ, կանայք շարունակում են միջինում 4,5 անգամ ավելի շատ ժամանակ հատկացնել չվարձատրվող խնամքի աշխատանքներին, իսկ նրանց միջին աշխատավարձը կազմում է տղամարդկանց աշխատավարձի շուրջ 61 տոկոսը։

Lead4Peace տարածաշրջանային ծրագիրն իրականացվում է ՄԱԿ-ի Կանանց հարցերով կազմակերպության կողմից՝ Դանիայի արտաքին գործերի նախարարության աջակցությամբ։ Մինչ այժմ այն իրականացվել է Վրաստանում, Մոլդովայում և Ուկրաինայում, իսկ 2026 թվականի հուլիսից ծրագրին միանում է նաև Հայաստանը՝ ընդլայնելով տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները։