Անտարկտիդայում հայտնաբերված առաջին դինոզավրի ոսկորը գտել են դարակում

1985 թվականին Անտարկտիդայում հայտնաբերված նմուշը 40 տարի մոռացված մնացել է դարակում, սակայն հետազոտությունների արդյունքում պարզվել է, որ դա Անտարկտիդայում հայտնաբերված առաջին դինոզավրի ոսկորն է։ «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ այս մասին հաղորդում է BBC-ն։

Նմուշը հայտնաբերող թիմը տեղյակ չի եղել, թե ինչ է իրենից ներկայացնում գտածոն, ուստի այն պահվել է Քեմբրիջում գտնվող Բրիտանական Անտարկտիդայի Ծառայության (BAS) երկրաբանական հավաքածուում։

Այժմ բրածոն ուսումնասիրվել է հնէաբանների կողմից, որոնք հաստատել են, որ դա տիտանոզավրերի խմբին պատկանող դինոզավրի պոչի ոսկոր է. այս խումբը ներառում էր Երկրի վրա երբևէ գոյություն ունեցած ամենախոշոր դինոզավրերին։

BAS-ի հավաքածուների մենեջեր, դոկտոր Մարկ Էվանսը վերջերս նկատել է բրածոն տասնամյակների ընթացքում Անտարկտիդա կատարած արշավներից բերված հազարավոր նմուշների մեջ։

«Միայն այն ժամանակ, երբ սկսում ես մտածել. «Ի՞նչ կա այս դարակում», երբեմն ինչ-որ բանի ես հանդիպում և մտածում. «Ա՜խ, սա հետաքրքիր տեսք ունի», - ասել է նա։

Նմուշը գտել են Ջեյմս Ռոս կղզում, և դրա հայտնաբերումը գրանցվել է երկրաբան, դոկտոր Մայք Թոմսոնի նոթատետրում։ Բրածոյի փոքրիկ ուրվագծի կողքին 1985 թվականի դեկտեմբերի 9-ին նա գրել է. «Մեծ սողունի ող»՝ նշելով, որ այն մոտ 10 սմ լայնություն ունի։

Էվանսի խոսքով՝ բրածոն հայտնաբերած թիմը, հավանաբար, կարծել է, թե այն պատկանում է ծովային սողունի։

Սակայն այն տեսնելուն պես Էվանսը հասկացել է, որ այն նման է դինոզավրի ողի։ Իսկ դրա հայտնաբերման ամսաթիվը նշանակում էր, որ դա մայրցամաքում հայտնաբերված առաջին դինոզավրի բրածոն է։

Իր վարկածը հաստատելու համար նա դիմել է Մեծ Բրիտանիայի Բնագիտական թանգարանի պրոֆեսոր Փոլ Բարեթին։

Աշխարհում հայտնաբերվել է տիտանոզավրերի ավելի քան 100 առանձնյակ։ Դրանք բուսակեր դինոզավրեր էին՝ երկար պոչով ու շատ երկար պարանոցով, որը նրանց օգնում էր հասնել ծառերի կատարներին։  

Ամենամեծ տիտանոզավրերն ունեցել են 35 մ երկարություն և կշռել մոտ 60 տ։ Տվյալ պոչի ոսկորի ուսումնասիրությունից հետո գիտնականները եկել են եզրահանգման, որ Անտարկտիդայի տիտանոզավրն ունեցել է 7 մ երկարություն։

«Գուցե դա երիտասարդ դինոզավր էր, կամ գուցե այն իսկապես փոքրամարմին չափահաս էր», - ասել է Բարեթը։

Այս դինոզավրը, հավանաբար, ապրել է 82 միլիոն տարի առաջ՝ ուշ կավճի ժամանակաշրջանում, երբ Անտարկտիդան բոլորովին տարբեր էր՝ ծածկված էր խիտ անտառներով և բավարար սնունդ էր ապահովում բուսակեր կենդանիների համար։

1985 թվականից հետո Անտարկտիդայում դինոզավրի այլ բրածոներ նույնպես հայտնաբերվել են, սակայն դրանց թիվը մեծ չէ։