«Երևանյան բեսթսելեր». «Քեզնից հեռու, քեզ հետ» գիրքն՝ առաջատար. հայ գրականություն. հունվար, 2026
9 րոպեի ընթերցում
«Արմենպրես» լրատվական գործակալության «Երևանյան բեսթսելեր» հեղինակային նախագիծն այս շաբաթ ներկայացնում է հայ գրողների գեղարվեստական ստեղծագործությունների լավագույն տասնյակը՝ ըստ հունվարի վաճառքի տվյալների:
Առաջին տեղում է Գրիգոր Քեշիշյանի «Քեզնից հեռու, քեզ հետ» գիրքը։ Սիրո, հայրենասիրության, հայրենադարձության դժվար ու լուսավոր կողմերի մասին «Քեզնից հեռու, քեզ հետ» վիպակը 1940-ականներին Լիբանանից հայրենադարձված Գրիգոր Քեշիշյանի զգացմունքների ամփոփումն է մի գեղեցիկ սիրո պատմության տեսքով։ Վիպակը նամակների ժողովածու է, որ հայրենադարձման իր հերթին սպասող Սամվելը գրում է արդեն հայրենի հողի վրա ապրելու երազանքին հասած իր սիրելիին։ Բաժանումը ծանր վերք է բացում սիրելիների սրտերում, իսկ վերամիավորման սպասումը՝ բացահայտում նրանց ճակատագրի անսպասելի ոլորանները։
Աննա Առաքելյանի «Սպանիր ներսիդ թիթեռներին» գիրքը երկրորդ տեղում է։ Գիրքը մարդու ներքին պայքարի մասին է, այն պահի, երբ նա սկսում է հասկանալ, որ իր ներսի գեղեցիկ զգացումները միշտ չէ, որ իրեն դեպի լավն են տանում։ Գիրքը պատմում է մարդու մասին, ով երկար ժամանակ ապրել է հույսերով, իդեալական պատկերացումներով և սիրո մասին ստեղծած պատրանքներով։ Այդ հույսերը նրան ուժ են տվել, բայց միաժամանակ խլել են սթափ մտածելու կարողությունը։ Պատմության առանցքում գալիս է բեկումնային պահը, երբ մարդը ընտրության առաջ է կանգնում։ Կամ շարունակում է ապրել թիթեռներով, սպասումներով ու դատարկ խոստումներով, կամ համարձակվում է ընդունել իրականությունը այնպիսին, ինչպիսին կա։ Թիթեռներին «սպանելը» այստեղ դաժանություն չէ, այլ գիտակցված քայլ՝ հրաժարվել պատրանքներից և սկսել ապրել սթափ ու ազնիվ ինքն իր հետ։
Ռաֆայել Մարգարյանի «Սպասիր ինձ երկնքում» գիրքը երրորդ տեղում է։ Այս պատմության մեջ յուրահատուկ կերպով ընդգծվում է մարդկային բարությունը անձնազոհությունը, սերը և հավատը: Միևնույն ժամանակ ուշադրության են արժանանում կյանքի և աշխարհի մութ կողմերը, որոնք ամեն բան սևուսպիտակ են ներկում` հետք թողնելով սյուժեի վրա: Սակայն գրքում արտացոլված հավատն անչափ մեծ է, որ դրանք մի օր կլուսավորվեն, և աշխարհում կիշխի սերն ու բարեսրտությունը...
Ռաֆայել Մարգարյանի «Մնա ժպիտիս մեջ» գիրքը չորրորդ տեղում է։ Այս պատմությունը «Սպասիր ինձ երկնքում» գրքի շարունակությունն է: Սա պատմություն է հավատալու, և սերը չկորցնելու մասին: Եվ ապացույցն է այն բանի, որ լույսը ծագում է իր ճիշտ ժամանակին, երբ շուրջբոլորը խրթին խավար է։ Ընթերցելով այս պատմությունը կիմանաք՝ ինչ փորձությունների միջով են ստիպված լինում անցնել արդեն սիրված հերոսները. որտեղ են գտնում իրենց հոգին ջերմացնող լույսը... Եվ թե ինչպես է ներկայի ու անցյալի միահյուսումը յուրահատուկ գործվածքի պես պատկերում հանգուցալուծումը...Այս գիրքը ոչ ոքի անտարբեր չի թողնի...
Անի Մաղաքյանի «Տակնուվրա»-ը հինգերորդ տեղում է։ Ոչինչ արտասովոր այստեղ չկա... Սա գիրք է աշխարհն իրենց վրա կրող, աշխարհը տակնուվրա անող մարդկանց մասին...
Ռաֆայել Մարգարյանի «Օգնիր սրտիս բաբախել» գիրքը վեցերորդ տեղում է։ Գիրքը միստիկ տարրերով համեմված հոգեբանական վեպ է, որտեղ պատմվում է Ֆրանսիայում ապրող Ռևերդիների ընտանեկան դրամատիկ պատմությունը: Այստեղ հատվում է իրականության և անիրականի նուրբ սահմանը, սակայն այդ հատումը տեղի է ունենում արտասովոր կերպով: Այստեղ անիրականը ինչ-որ տեղ իրականությունն է, իսկ իրականությունը սկիզբ է առնում անիրականից... Այս պատմության էջերում նրբորեն ներկայացված է ծնողի և զավակի փոխադարձ սերը, նրանց կապը մինչև իսկ կյանքի ավարտից հետո...Պատմության էպիկենտրոնը մարդու հոգին է և այն, թե այդ հոգու ներսում որքան սեր ու հոգատարություն կարող է ապրել հարազատի հանդեպ:
Լարիսա Խաչատրյանի «Բաց թող» գիրքը յոթերորդ տեղում է։ «Բաց թող»-ը հոր և դստեր ամուր, բայց ցավով ու կարոտով լի կապի մասին պատմություն է՝ հիմնված իրական փաստերի վրա։ Այն արտացոլում է հայ ընտանիքի վերքերը, այն պահը, երբ հայրերը հեռանում են, իսկ երեխաներն ընդմիշտ փոխվում են։
Ինկոգնիտոյի «Սերական ցանկություն»-ը ութերորդ տեղում է։ 2780 կիլոմետր…Հազարավոր կատուների քաղաք։ Կոտորում էր, երբ աչքն ընկավ Մանեի՝ արվեստի գերուհու էջին։ Մանեն, ինչ խոսք, գեղեցիկ էր, բայց…Թվում է, թե առավել ցանկալի հանդիպում անհնար էր պատկերացնել, սակայն նրանցից և ոչ ոք տեղյակ չէր մյուսի անցյալի մթին գաղտնիքներից, արտաքուստ ճերմակ ստերից, թաքնված ցանկություններից և որ, ամենակարևորն է, զգացմունքներից։ Միգուցե սիրո՞ւց… Կհաղթահարե՞ն արդյոք հերոսներն իրենց անցյալը. չէ՞ որ նրանք արդեն իսկ խաչված էին։
Իններորդ հորիզոնականում է Վարդգես Պետրոսյանի «Ապրած և չապրած տարիներ» գիրքը, որում ընդգրկված են հեղինակի «Ապրած և չապրած տարիներ» վիպակը և 1970 թվականին հրատարակված նույնանուն գրքում զետեղված «Ինչո՞ւ են շուտ մեռնում ծաղիկները» պատմվածաշարը: Այս հրատարակության համար հիմք է ծառայել 1983-ին լույս տեսած երկհատորյակը: Այն լույս է տեսել Վարդգես Պետրոսյանի 85-ամյակի կապակցությամբ:
Աշոտ Աղաբաբյանի «Նմանակը» տասներորդ տեղում է։ «Նմանակը» վեպը Աշոտ Աղաբաբյանի 11-րդ գիրքն է: Հետախուզության համաշխարհային պատմության մեջ նմանը չունեցող այս բացառիկ օպերացիայի մասին գրվում է առաջին անգամ: Գեղարվեստական վեպի գլխավոր հերոսի նախատիպը ծնունդով Իջևանի Աչաջուր գյուղից ԽՍՀՄ հետախույզ Սմբատ Խոջոյանն է: Թուրքիայի խորհրդարանի իշխող կուսակցության պատգամավոր Մահմուդ Շովքեթի նմանակ հայ հետախույզին ԽՍՀՄ Գլխավոր հետախուզական վարչությունը գործուղում է Ստամբուլ՝ թուրք պատգամավորին «փոխարինելու»: Գաղտնիության պայմաններում մահացած ու թաղված պատգամավորի փոխարեն նրա նմանակ հայ հետախույզը մոտ երեք տարի «աշխատում» է խորհրդարանում՝ մինչև բացահայտվելը, որից հետո կարողանում է փախչել երկրից: Հասկանալի պատճառով թուրք պատգամավորի և որոշ գործող անձանց անունները փոխված են: «Նմանակը», այնուամենայնիվ, գեղարվեստական վեպ է, չնայած դեպքերի ճշմարտացիությանը:
Ցանկում ներառված չեն «Երևանյան բեսթսելեր» մրցանակի արժանացած գրքերը
Վարկանիշային ցուցակի կազմման հարցումներին մասնակցել են «Բուկինիստ» (011-53-74-13), «Հայ գիրք-Դարան» (56-80-38), «Զանգակ» (011-22-33-66), «Նոր գրախանութ» ( 044-53-74-74) գրախանութների և գրատների ցանցերը:
| Տեղ | Փոփոխ․ | Գիրք | Հրատ․ | Քանակ | |
| 1 | 0 | Գրիգոր Քեշիշյան, «Քեզնից հեռու, քեզ հետ» | Դավինչի | 534 | |
| 2 | Նոր | Աննա Առաքելյան, «Սպանիր ներսիդ թիթեռներին» | հեղ հրատ | 106 | |
| 3 | +1 | Ռաֆայել Մարգարյան, «Սպասիր ինձ երկնքում» | հեղ հրատ | 60 | |
| 4 | Նոր | Ռաֆայել Մարգարյան, «Մնա ժպիտիս մեջ» | հեղ հրատ | 56 | |
| 5 | -3 | Անի Մաղաքյան, «Տակնուվրա» | Երևանյան էսքիզ | 43 | |
| 6 | 0 | Ռաֆայել Մարգարյան, «Օգնիր սրտիս բաբախել» | հեղ հրատ | 42 | |
| 7 | Նոր | Լարիսա Խաչատրյան, «Բաց թող» | հեղ հրատ | 28 | |
| 8 | Նոր | Ինկոգնիտո, «Սերական ցանկություն» | Դավինչի | 25 | |
| 9 | * | Վարդգես Պետրոսյան, «Ապրած և չապրած տարիներ» | Դարակ | 24 | |
| 10 | -3 | Աշոտ Աղաբաբյան, «Նմանակը» | Բուկինիստ | 24 |