Փոդքասթ

Podcast. Բացահայտելով հոգեբանի հետ․ դեռահասն անցնում է հորմոնային հրաբխի միջով

4 րոպեի ընթերցում

Podcast. Բացահայտելով հոգեբանի հետ․ դեռահասն անցնում է հորմոնային հրաբխի միջով

ԵՐԵՎԱՆ, 7 ՀՈՒՆԻՍԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ։ Դեռահասությունը (պուբերտատային տարիք) փոթորիկների կամ հորմոնալ պայթյունի տարիք է։ Դեռահասության ճգնաժամը, որի վառ արտահայտված փուլը 12-14 տարեկանն է, հախուռն դրսևորում է ունենում, դեռահասի վարքագիծն իրեն անճանաչելի է դարձնում շրջապատողների աչքում։ Դեռահասին սկսում են չգրավել նախկին հետաքրությունները, երկրորդ պլան են մղվում իր համար նախկինում շատ կարևոր մարդիկ, նկատվում են ագրեսիա, անհարգալից վերաբերմունք։

Դեռահասության ճգնաժամի անճանաչելի կողմերը «Արմենպրես»-ը գաղտնազերծում է «Բացահայտելով հոգեբանի հետ» պոդքաստային նախագծում, որի հյուրը հոգեբան, Խ․ Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի դասախոս Նաիրա Հարությունյանն է։

Նրա նկարագրմամբ՝ դեռահասության ճգնաժամն ունենում է նաև սեպարացիոն դրսևորում, երբ դեռահասը փորձում է առանձնանալ ծնողներից։ Նկատվում են կախվածության վեկտորներ, անգամ՝ միայնության կամ մեկուսացման վարքային դրսևորում։

Մասնագետը դեռահասության ճգնաժամի ամենաանհանգստացնող դրսևորումը համարում է դևիանտ վարքը, որը կարող է արտահայտվել ինքնավնասմամբ, սուիցիդալ մտքերով, տնից փախուստով, փոքր հանցագործություններով, սեռական վարքի դրսևորումներով։ Սակայն, անհանգստացնող լինելով հանդերձ, այս բոլոր երևորույթները կարելի է կանխել կամ պարզապես հասկանալ, թե որ դեռահասը կգնա այս ճանապարհով։

Մասնագետը նաև դեռահասության տարիքի տարբեր պարբերացումներ ներկայացրեց․ ռուսական տարիքային պարբերացումը դեռահասություն է համարում 10-15 տարեկանը, Արևմուտքում՝ 10-11 տարեկանից մինչև 18-19, երբեմն մինչև 21 տարեկանը, իսկ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը վերջերս 10-20 տարեկանն է համարել դեռահասություն։ «Եվ հետաքրքիր մի փաստ․ դեռահասությունը զարգացած երկրներում ավելի երկար տևում, քան ոչ զարգացած երկրներում»,-նկատեց Նաիրա Հարությունյանը։

8D1A1859.JPG (520 KB)

Դեռահասության ճգնաժամի հիմքում ֆիզիոլոգիական գործոնն է, սեռական հասունացումը․ դեռահասն անցնում է հորմոնային հրաբխի միջով։ Օրգանիզմը տառապում է, ամեն ինչ վերակառուցվում է՝ և ուղեղը, և սիրտ-անոթային համակարգը, և կմախքը, և այդ վերակառուցումն ընթանում է ոչ սինխրոն ձևով։ Երբեմն սիրտը չի հասցնում բավարար թթվածին և արյուն մատակարարել ամբողջ օրգանիզմին, դրա համար դեռահասը կարող է ունենալ գլխապտույտներ, արյունահոսություն քթից, հիշողության խնդիրներ, կարող է քնելու և արթնանալու ժամերի հետ կապված խնդիրներ ունենալ, դրա համար դասերին կարող է քնել։ Դեռահասը կարող է ունենալ ագրեսիայի նոպաներ, երբ ինքն էլ հաճախ չի հասկանում՝ ինչ է կատարվում իր հետ, շնչառության խնդիրներ, ասթմայի նոպաներ, հիստերիայի նոպա, որը դեռահասը չի կարողանում կանխել։

«Ճգնաժամն առաջանում է այն պատճառով, որ ֆիզիոլոգիական, հոգեբանական և սոցիալական զարգացումները չեն համընկնում․ ֆիզիոլոգիապես երեխան մեծ է արդեն, ձևավորվել է արտաքին տեսքը, բայց սոցիալապես պատրաստ չէ դեռ չափահասի պարտականությանը և հոգեբանորեն դեռևս իրեն չի զգում որպես չափահաս, որպես մեծահասակ։ Նաև մեծերն են իրեն սկսում ընկալել որպես մեծահասակ, բայց նա դեռ մեծացած չէ, կարելի է ասել երկու տարիքի մեջտեղում է և տառապում է»,-պատկերավոր ներկայացնում է մասնագետը։

Տարիքային այս և այլ առանձնահատկությունների մասին հոգեբանի դիտարկումներն ու ծնողներին խորհուրդները ներկայացված են տեսանյութում և աուդիոնյութում։

Հեղինակ` Նարինե Նազարյան

Լուսանկարները` Հայկ Բադալյանի

Օպերատոր` Հովհաննես Մկրտչյան

Հնչյունային ռեժիսոր` Տաթև Զաքարյան

Podcast-Գիտության շաբաթ. Հայաստանը կարող է մուտք գործել տիեզերագնացության շուկա

Գիտություն

Podcast-Գիտության շաբաթ. Հայաստանը կարող է մուտք գործել տիեզերագնացության շուկա

Podcast- ՀԿԽԸ-ն կանխիկ դրամական աջակցություն կտրամադրի ԼՂՀ-ից բռնի տեղահանվածներին և ջրհեղեղից տուժած ընտանիքներին

Փոդքասթ

Podcast- ՀԿԽԸ-ն կանխիկ դրամական աջակցություն կտրամադրի ԼՂՀ-ից բռնի տեղահանվածներին և ջրհեղեղից տուժած ընտանիքներին

Podcast-Հարց բժշկին. ուրոգինեկոլոգիան լուծում է և՛ գինեկոլոգիական, և՛ ուրոլոգիական հարցերը միաժամանակ

Փոդքասթ

Podcast-Հարց բժշկին. ուրոգինեկոլոգիան լուծում է և՛ գինեկոլոգիական, և՛ ուրոլոգիական հարցերը միաժամանակ

Podcast. Հայաստանում ստեղծվելիք «Առաջադեմ հետազոտությունների կենտրոնը» կզբաղվի նաև չիպերի նախագծմամբ և արտադրության կոնցեպտներով

Փոդքասթ

Podcast. Հայաստանում ստեղծվելիք «Առաջադեմ հետազոտությունների կենտրոնը» կզբաղվի նաև չիպերի նախագծմամբ և արտադրության կոնցեպտներով

Podcast. «Բացահայտելով հոգեբանի հետ». Կոլեկտիվ տրավմա

Փոդքասթ

Podcast. «Բացահայտելով հոգեբանի հետ». Կոլեկտիվ տրավմա

Podcast-ՖինԲրոքեր. Բրոքերի միջնորդավճարները ներդրումային ճանապարհին. ներկայացնում է Freedom Broker Armenia-ի վերլուծաբանը

Փոդքասթ

Podcast-ՖինԲրոքեր. Բրոքերի միջնորդավճարները ներդրումային ճանապարհին. ներկայացնում է Freedom Broker Armenia-ի վերլուծաբանը

Podcast-Գիտության շաբաթ. Հոկտեմբերի 1-ից 6-ը Հայաստանը դառնալու է գիտության հանրահռչակման կենտրոն

Գիտություն

Podcast-Գիտության շաբաթ. Հոկտեմբերի 1-ից 6-ը Հայաստանը դառնալու է գիտության հանրահռչակման կենտրոն

Podcast ՍոցUp․ ԼՂ առանձին շրջաններից տեղահանվածների բնակապահովման  հավաստագրերի գործողության ժամկետը երկարաձգվել է

Փոդքասթ

Podcast ՍոցUp․ ԼՂ առանձին շրջաններից տեղահանվածների բնակապահովման հավաստագրերի գործողության ժամկետը երկարաձգվել է

Podcast. Բացահայտելով հոգեբանի հետ. սննդային վարքագծի խանգարումներ

Փոդքասթ

Podcast. Բացահայտելով հոգեբանի հետ. սննդային վարքագծի խանգարումներ

Podcast-ՖինԲրոքեր. Առցանց առևտրի հարթակների զարգացումը բարձրացրել է ներդրումների գրավչությունը. Freedom Broker Armenia–ի վերլուծաբան

Փոդքասթ

Podcast-ՖինԲրոքեր. Առցանց առևտրի հարթակների զարգացումը բարձրացրել է ներդրումների գրավչությունը. Freedom Broker Armenia–ի վերլուծաբան

Podcast-Հարց բժշկին. կրծքավանդակում ցավը կարող է հուշել սրտի լուրջ խնդիրների  մասին

Փոդքասթ

Podcast-Հարց բժշկին. կրծքավանդակում ցավը կարող է հուշել սրտի լուրջ խնդիրների մասին

AREMNPRESS

Հայաստան, Երևան, 0002, Մարտիրոս Սարյան 22

+374 11 539818
contact@armenpress.am
fbtelegramyoutubexinstagramtiktokdzenspotify

Ցանկացած նյութի ամբողջական կամ մասնակի վերարտադրման համար անհրաժեշտ է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության գրավոր թույլտվությունը

© 2024 ARMENPRESS

Ստեղծվել է՝ MATEMAT-ում