Չարենցի հոբելյանի առթիվ Պիոմբինոյում կներկայացվի նրա առաջին իտալերեն կենսագրականը և նրան նվիրված կտավը

ԵՐԵՎԱՆ, 29 ՀՈՒՆԻՍԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Իտալիայում Չարենցի 125-ամյա հոբելյանի տոնակատարության շրջանակում Պիոմբինոյում կներկայացվի բանաստեղծի առաջին իտալերեն կենսագրությունը, իսկ նրա պատվին կտավը կցուցադրվի «Պիոմբինոն արվեստում» փառատոնին:

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ ինչպես տեղեկացնում է Իտալիայում Հայաստանի դեսպանության ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջը, Եղիշե Չարենցի ծնունդից 125 տարի անց Իտալիայում լույս է տեսել հայ մեծ բանաստեղծի առաջին իտալերեն կենսագրությունը, որը գրվել է լրագրող և գրող Լետիցիա Լեոնարդիի, հրատարակվել Lettere պատմական և հեղինակավոր հրատարակչության կողմից։ Նախաբանը իտալացի դերասան և ռեժիսոր Կառլո Վերդոնեինն է, ում հայրը՝ ճանաչված գրականագետ, էսսեիստ և ակադեմիկոս Մարիո Վերդոնեն, տարիներ առաջ առաջինն էր, ով Չարենցի բանաստեղծություններից մի քանիսը թարգմանեց իտալերեն և ներկայացրեց իտալացի ընթերցողին։

«Բացի այդ, իտալացի գեղանկարիչ Մաուրիցիո Կարուզոն մեծ բանաստեղծի պատվին ստեղծել է մի կտավ, որը «Պիոմբինոն արվեստում» փառատոնի միջոցառումների շրջանակներում՝ հուլիսի 19-ից 30-ը կցուցադրվի Պիոմբինոյում՝ Պալացցո Ապիանիում «Արգելված Գույներ» գեղանկարչության և գծանկարչության ցուցահանդեսում»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ։

Ըստ աղբյուրի՝ Լետիցիա Լեոնարդիի «Եղիշե Չարենց. մի բանաստեղծի անհանգիստ կյանքը» գիրքը հնարավորություն է տալիս վերապրելու հայ գրականության այս հանճարեղ ներկայացուցչի կյանքը, ում ստեղծագործությունները հմայում են իտալական հանրությանը։ Խորհրդային կարգերի ողբերգական շրջանում զոհ գնացած ամենանշանակալից դեմքերից մեկի իտալերեն առաջին կենսագրությունը ներկայացնում է մարդուն և բանաստեղծին՝ նամակների, հիշողությունների, վկայությունների և հետաքրքիր դրվագների միջոցով, որոնք ընդգծում են նրա փխրունությունը, բայց նաև խիզախությունն ու անհանգիստ կյանքի գորշ հատվածները։

«Մահվանից ավելի քան 80 տարի անց Եղիշե Չարենցի կյանքն ու ստեղծագործությունը, ինչպես ինքն է մարգարեաբար գրել, հետզհետե աճող հետաքրքրություն են հարուցում նաև Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից դուրս և նաև Իտալիայում։ Մահվանից տևական ժամանակ անց նրա կերպարի և ստեղծագործությունների շուրջ քննադատական ուսումնասիրությունների շարունակական աճը վկայում է նրա ստեղծագործական որակի և ժամանակակիցների հարգանքի մասին:

«Ուգո Ֆոսկոլոյի բանաստեղծական արվեստի և Էդգար Ալան Պոյի ողբերգական գոյության հետ ընդհանուր տարրեր ունեցող մի բանաստեղծ», այսպես է կենսագրականի հեղինակը բնութագրում Չարենցին իր գրքի էջերում։ Շատերը Չարենցի նշանակությունը գրական տեսանկյունից համեմատել են պատմական Հայաստանի լեռնային խորհրդանիշ Արարատ լեռան վեհության հետ։ Եղիշե Չարենցը ծնվել, երգել ու հեռուն է գնացել այս աշխարում։

Գրքի պաշտոնական շնորհանդեսը տեղի կունենա Պիոմբինո քաղաքում՝ «Պիոմբինոն արվեստում» վեցերորդ փառատոնի շրջանակներում, հուլիսի 28-ին, ժամը 19.00-ին, Լետիցիա Լեոնարդիի՝ հայ մեծ պոեզիային նվիրված գրական երեկոյի ընթացքում։

Գեղանկարիչ Մաուրիցիո Կարուզոյի՝ Եղիշե Չարենցի գեղեցիկ կտավը 70սմx50սմ չափսերի է։ Այն պատկերում է բանաստեղծի պատանեկան կերպարը, որը մշակվել է տարբեր պատկերագրական հետազոտությունների և բանաստեղծի կյանքի մեկնությունների արդյունքում։ Այդ ուսումնասիրությունների շնորհիվ նկարիչը Չարենցի դեմքին դաջել է․ մի կողմից՝ երիտասարդ և հայրենասեր հայ բանաստեղծի խոր գաղափարական կերպարը, մյուս կողմից՝ հոգու տառապանքը»,- հայտնում են Իտալիայում Հայաստանի դեսպանությունից։

Լետիցիա Լեոնարդի

Լրագրող և գրող Լետիցիա Լեոնարդին ծնվել է 1965թ. Չիվիտավեկիայում: Ավարտել է Սիենայի համալսարանի տնտեսական և բանկային գիտությունների ֆակուլտետը: Ներկայումս բնակվում է Պիոմբինո քաղաքում:

Որպես լրագրող աշխատել է «Il Messaggero» և «Il Tempo» թերթերի խմբագրություններում։

Տարբեր ամսագրերում և հատորներում տպագրել և տպագրում է հայկական մշակույթի վերաբերյալ աշխատություններ։

Ֆրանսերենից իտալերեն է թարգմանել Անրի Վերնոյի ինքնակենսագրական «Մայրիկ» գիրքը, որի համար 2019թ. ստացել է «Արժանիքների դիպլոմ»։ 2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Երևանի պետական համալսարանում դասախոսություն է կարդացել «Մայրիկ» գրքի, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության իմացության և ճանաչման գործում թարգմանությունների, գրականության և ֆիլմագրության կարևորության մասին:

«Նռան թթու հատիկը» գրքի համահեղինակ է, որը 2019թ. արժանացել է GueCi «Լավագույն պատմական վկայություն» ազգային գրական հատուկ մրցանակին։ 2019թ. Լետիցիա Լեոնարդին ստացել է MARZANI 2019 միջազգային լրագրողական և գրական մրցանակը՝ անկախ և ազատ տեղեկատվության արժեքների հաստատման գործում ավանդի համար։

2020թ. հրատարակվել է Ինգա Նալբանդյանի «Գիշերը» գրքի նրա իտալերեն թարգմանությունը։

2022թ. Lettere հրատարակչության հետ հրատարակել է «Եղիշե Չարենց. մի բանաստեղծի անհանգիստ կյանքը» իտալերեն առաջին կենսագրականը։

Մաուրիցիո Կարուզո

Գեղանկարիչ Մաուրիցիո Կարուզոն ծնվել է 1957թ. Մոնտալտո Ուֆուգոյում: Վաթսունականների սկզբին տեղափոխվել է Կոզենցա, ուր հաճախել է Արվեստի պետական դպրոց, մասնակցել է տարբեր ցուցահանդեսների։

1979թ. տեղափոխվել է Իտալիայի հյուսիս, որտեղ արժանացել է գծանկարչության տարբեր մրցույթների մրցանակների: 1991 թվականից ապրում է Բոլոնիայում:

Մաուրիցիո Կարուզոն բազմաթիվ ցուցահանդեսների է մասնակցել նաև արտերկրում։ Նրա աշխատանքները առկա են ինչպես իտալական, այնպես էլ արտասահմանյան թանգարաններում, մշակութային հաստատություններում և ազգային նշանակության տարբեր կատալոգներում։