Չարենցի ժառանգությունը ջահ է, որը լուսավորում է մեր գրականությունը. Մարտի 13-ը գրողի ծննդյան օրն է
4 րոպեի ընթերցում
ԵՐԵՎԱՆ, 13 ՄԱՐՏԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդյան օրը` մարտի 13-ին մի խումբ մտավորականներ հարգանքի տուրք մատուցեցին գրողի հիշատակին` ծաղիկներ խոնարհելով Գրողների միությունում գտնվող բանաստեղծի կիսանդրու առաջ:
«Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանն ասաց, որ Չարենցը ոչ միայն պոեզիայի, այլև արձակի մեծերից է: «Նրա «Երկիր Նաիրի» և մի շարք այլ գործեր մեծ երևույթներ են: Չարենցը դեռ պատանեկան տարիքից պոեզիայի աշխարհ մուտք գործեց բարձր գրականության շեշտերով: Նրա հոգին ամեն ինչ ընդունում էր, ամեն ինչի արձագանքում էր: Եթե քննում ես նրա ստեղծագործությունները, տեսնում ես, որ ֆրանսիական, ռուսական մի խոսքով` համաշխարհային գրականության ամենահետաքրքիր երևույթները թեմայի, ոճերի ձևով հայտնվել են նրա գրչի տակ` անցնելով չարենցյան ոգու հսկա քուրայով»,-շեշտեց Միլիտոնյանը:
Միության նախագահի համոզմամբ`Չարենցի լեզուն հզոր, հարուստ լեզվաշխարհի, լեզվամտածողության ամենաբարձր նիշերին է հասել: «Նա իր կարճ կյանքով և կյանքի ողբերգական ավարտով ուսուցանում էր հետևյալը` հարգել գիրը, հարգել ստեղծագործողին, օրենքը, ճշմարտությունը և միշտ մնալ հայրենիքի ոգուն հավատարիմ»,-շեշտեց Միլիտոնյանը:
Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի տնօրեն Կարո Վարդանյանը Չարենցին նոր գրականության, նոր գեղագիտության օրենսդիր է համարում: «Ափսոս` Չարենցը կարճ ապրեց: Նրա թողած ահռելի ժառանգությունն այն ջահը դարձավ, որը մինչև այսօր լուսավորում է մեր գրականության ճանապարհները և հավերժ պետք է լուսավորի: Չարենցը կամուրջ էր միջնադարյան, նորագույն շրջանի, գալիք սերունդների վարպետների միջև: Անչափելի է Չարենցի մեծությունը»,-ընդգծեց Վարդանյանը:
Անդրադառնալով այն գրքերին, որոնք ինքը սիրում է վերընթերցել`թանգարանի տնօրենն ասաց, որ սեղանի մի քանի գիրք ունի, և Չարենցի գրքերը պարբերաբար փոխարինում են մեկը մյուսին: «Կա մի գիրք, որը մշտապես ձեռքիս տակ է, իսկ անցյալ տարվանից ծոցագրպանումս է: Այդ պոեմը կոչվում է «Ռեքվիեմ» կամ «Կոմիտասի հիշատակին»: Հավերժ կարող եք այն կարդալ ու շարունակ զմայլվել այդ գործով: Փառահեղ է: Իմ համոզմամբ` այն Կոմիտասի վաստակին, հիշատակին նվիրված երբևէ ստեղծված անգերազանցելի ստեղծագործությունն է»,-եզրափակեց նա:
Եղիշե Չարենցըծնվել է 1897թվականիմարտի 13-ին Կարս քաղաքում։
Նրա ծնողները՝ գորգավաճառ Աբգար Սողոմոնյանը և Թեկղի Միրզոյանը,Կարսեն գաղթել Պարսկաստանի Մակու քաղաքից։ Սողոմոնյանների ընտանիքում մեծացել ենչորս տղա և երեք աղջիկ։ Ապագա բանաստեղծը հետևողական կրթություն չի ստացել։1908-1912թվականներին սովորել է Կարսի ռեալական ուսումնարանում և հեռացվել՝ ուսման վարձըվճարել չկարողանալու պատճառով։
1912թվականին Թիֆլիսի «Պատանի» ալմանախում Եղիշե Սողոմոնյան ստորագրությամբ տպագրվում է «Ծաղիկները հեզ» բանաստեղծությունը, իսկ1914թվականին արդեն Եղիշե Չարենց ստորագրությամբ լույս էտեսնում 17-ամյա պատանու«Երեք երգ տխրադալուկաղջկան» շարքը՝ նվիրվածԱստղիկ Ղոնդախչյանին: Այն ընդգրկում էր մեկը մյուսին շարունակող երեք բանաստեղծություն։ 1915թվականին նա զինվորագրվում է հայ կամավորական գնդերից մեկին և հասնում մինչև Կարս: Գիտելիքների պակասը լրացրել է կյանքի համալսարաններում և ընթերցանությամբ։
1914թվականին լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների առաջին գիրքը։
Հաջորդ տարի հրատարակվում է նրա«Կապուտաչյա հայրենիք» պոեմը։1916թվականին Թիֆլիսում լույս է տեսնում«Դանթեական առասպել»պոեմը։
Անժելա Համբարձումյան