დაახლოებით 30-წლიანი პაუზის შემდეგ იუნესკოს წინასწარ ნუსხაში სომხეთის ძეგლების შეტანის პროცესი განახლდა

ეროვნული ასამბლეის მუდმივმოქმედი კომისიების ერთობლივ სხდომაზე 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის განხილვის ფარგლებში, სომხეთის რესპუბლიკის განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრმა ჟანა ანდრეასიანმა, კულტურის სფეროს ძირითადი მიღწევებისა და პრიორიტეტების წარდგენისას, ხაზი გაუსვა, რომ დაახლოებით 30-წლიანი პაუზის შემდეგ სომხეთმა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის წინასწარ ნუსხაში ახალი ძეგლების შეტანის პროცესი განაახლა.

2031 წლამდე მსოფლიო მემკვიდრეობის წინასწარ ნუსხაში კიდევ 5 ძეგლის ან ძეგლთა კომპლექსის შეტანა იგეგმება.

„იუნესკოს სიებში შეტანა არა მხოლოდ საერთაშორისო ცნობადობის, არამედ მართვის ხარისხის ამაღლების შესაძლებლობაც არის, რადგან ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პირობა სწორედ ძეგლების სათანადო მართვის სისტემის არსებობაა“, - აღნიშნა ჟანა ანდრეასიანმა.

ამჟამად მიმდინარეობს მუშაობა ისტორიული დედაქალაქ არტაშატისა და სიუნიქის მარზის გამოქვაბულთა დასახლებების განაცხადების დამუშავებაზე. იგეგმება ასევე ერთ-ერთი სომხური ციხესიმაგრის წარდგენაც. პარალელურად გრძელდება არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაციისკენ მიმართული სამუშაოები.

მინისტრის ინფორმაციით, უახლოეს წლებში იუნესკოს შესაბამის ნუსხებში შესატანად კიდევ ორი ელემენტის წარდგენა იგეგმება.

უკვე მიღწეულ შედეგებზე საუბრისას, ჟანა ანდრეასიანმა გამოყო განაცხადი „არენი-1 გამოქვაბული: პირველყოფილი ცხოვრება და მეღვინეობა მდინარე არფას ხეობაში“, ისევე როგორც ირანთან ერთობლივად წარდგენილი განაცხადი წვიმასა და წყალთან დაკავშირებული ტრადიციების შესახებ, რაც საერთაშორისო პლატფორმაზე ვარდავარის სომხური ტრადიციის პოპულარიზაციის შესაძლებლობასაც იძლევა.

აღსანიშნავია, რომ საუბარია წინასწარ ნუსხაზე და არა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძირითად სიაზე. 1995 წლის შემდეგ წინასწარ ნუსხაში სომხური ძეგლების ახალი განაცხადები არ დამატებულა. პროცესი 2024 წელს განაცხად „ტირინკატარის ვიშაპაქარებისა და კულტურული ლანდშაფტის“ შეტანით განახლდა.