სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობის პროცესში შეთანხმების მიღწევისთვის ყველა საჭირო პირობა არსებობდა - ვიტკოფი
5 წუთი კითხვის
მსოფლიოში არსებული მრავალი სხვა კონფლიქტისგან განსხვავებით, სომხეთისა და აზერბაიჯანის შემთხვევაში შეთანხმების მიღწევისთვის საჭირო ყველა კომპონენტი არსებობდა.
„არმენპრესის“ ცნობით, ამის შესახებ ღონისძიებაზე „მშვიდობის საბჭო“, რომელშიც მონაწილეობდნენ სომხეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრი არარატ მირზოიანი, აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჯეიჰუნ ბაირამოვი და რამდენიმე ქვეყნის მთავრობის წარმომადგენლები, აშშ-ის პრეზიდენტის სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ ვიტკოფმა განაცხადა.
„ჩვენ გვყავდა ორივე მხარის სომხეთისა და აზერბაიჯანის ლიდერები, რომლებიც იყვნენ წარმოუდგენლად პრაგმატულები, მწიფენი და ესმოდათ, რომ სამშვიდობო შეთანხმება ხანგრძლივი კონფლიქტის საუკეთესო ალტერნატივაა. და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, გვყავდა პრეზიდენტი ტრამპი ამ პროცესისადმი მისი ყოვლისმომცველი მხარდაჭერით“, - განაცხადა ვიტკოფმა.
მან ასევე ისაუბრა ბაქოში თავისი პირველი ვიზიტის შესახებ, რომლის დროსაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევსა და აზერბაიჯანის სამხედრო დაზვერვის ხელმძღვანელ ორჰან მურადოვს შეხვდა. „როდესაც ბაქოში განხორციელებული პირველი ვიზიტიდან დავბრუნდით, სადაც პრეზიდენტ ალიევსა და მისი სამხედრო დაზვერვის ხელმძღვანელ ორჰანს შევხვდით, პრეზიდენტს ვუამბეთ სომხეთისა და აზერბაიჯანის პრობლემების შესახებ, იმის შესახებ, თუ როგორ, ჩვენი შეგრძნებით, ორი ხალხი უბრალოდ სათანადოდ არ ურთიერთქმედებდა. მიუხედავად ამისა, ვგრძნობდით, რომ ორივე ლიდერი იმ წერტილზე იყო, რომ რაღაცის გაკეთება სურდათ. და პრეზიდენტმა თქვა: „გახადეთ ეს პრიორიტეტად“, - განაცხადა ვიტკოფმა.
მისი თქმით, ამის შემდეგ პროცესი პროდუქტიულ მუშაობად გარდაიქმნა, რადგან აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ამ საკითხზე კონცენტრირება დაიწყო. ვიტკოფმა ასევე მოიხსენია თეთრ სახლში სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მონაწილეობით გამართული შეხვედრა.
„მახსოვს შეხვედრა ოვალურ კაბინეტში. ბუხრის წინ, მის (ტრამპის - რედ.) მაგიდასთან, ორი სკამი იდგა. იქ სომხეთის პრემიერ-მინისტრი იყო - საოცარი ადამიანი, და აზერბაიჯანის პრეზიდენტი. ისინი სხდნენ, პრეზიდენტი (ტრამპი - ავტ.) კი შუაში იყო და მან ორისავეს სთხოვა, ერთმანეთისთვის ხელი ჩამოერთვათ. მან აიღო პრემიერ-მინისტრის ხელი და თავის ხელზე დადო. პრეზიდენტ ალიევს სთხოვა, თავისი ხელი ზემოდან დაედო. აშშ-ის პრეზიდენტი ცოტათი ჰგავდა ფეხბურთის მწვრთნელს, რომელიც ყველა მოთამაშის ხელს აგროვებს. და თქვა: „ახლა კი ეს გუნდი იქნება“. ეს იყო წარმოუდგენელი, ეპიკური მომენტი, ამას არასდროს დავივიწყებ“, - უამბო ვიტკოფმა.
მან კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ სომხეთისა და აზერბაიჯანის ლიდერები, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში კონფლიქტში იყვნენ, იმ მომენტში ერთად სხდნენ და ხელები აშშ-ის პრეზიდენტის ხელზე ეწყოთ.
TRIPP-ის პროექტზე საუბრისას ვიტკოფმა აღნიშნა, რომ ახლა ძირითადი ყურადღება გამახვილებულია ტვირთზიდვის გამტარუნარიანობასა და ბაზარზე მიღწევის სიჩქარეზე. „როდესაც TRIPP-ი ამოქმედდება, ის სავაჭრო მარშრუტებს ორნახევარი-სამი კვირით შეამცირებს. მართლაც გასაოცარი რამ ხდება, მთელი მსოფლიო კვლავ გაერთიანდება“, - განაცხადა მან და დასძინა, რომ ამას შეიძლება მსხვილი ინვესტიციები მოჰყვეს. ვიტკოფმა კვლავ შეახსენა აშშ-ის პრეზიდენტის როლი სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო პროცესში.
„პრეზიდენტი ტრამპი აქ საკვანძო დამაკავშირებელი რგოლი იყო, რადგან ვიცი, რომ წინა ლიდერები ცდილობდნენ აზერბაიჯანისა და სომხეთის სირთულეებსა და რთულ ისტორიაში გასასვლელი გზის პოვნას“. მისი თქმით, სამშვიდობო პროცესში მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდათ სომხეთისა და აზერბაიჯანის ლიდერებსაც. „ეს მისი დამსახურებაა, მაგრამ ეს ასევე სომხეთისა და აზერბაიჯანის ლიდერების სიმამაცეა - 8 აგვისტოს ვაშინგტონში ერთად მოსვლა ამ მნიშვნელოვან მემორანდუმზე ხელის მოსაწერად. ეს არის ის, რასაც მე არასდროს დავივიწყებ“, - დასძინა ვიტკოფმა.