სომხეთის ძალისხმევის შედეგად, სომხეთის რესპუბლიკა–ევროკავშირის ვიზების ლიბერალიზაცია რეალისტურად ითვლება

ევროკავშირში შესასვლელი ვიზების ლიბერალიზაციის მიმართულებით მუშაობა აქტიურ ფაზაშია.

2024 წლის 9 სექტემბერს სომხეთის რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერმა მჰერ გრიგორიანმა და ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტმა, ევროპული ცხოვრების კომისარმა მარგარიტის სხინასმა ერთობლივი განცხადებით ოფიციალურად გამოაცხადეს ევროკავშირში შესასვლელი ვიზების ლიბერალიზაციის მოლაპარაკებების დაწყება.

2024 წლის 11 დეკემბერს, ერევანში, ევროკომისიის მიგრაციისა და შიდა საქმეთა გენერალური დირექტორატის დირექტორის მოადგილე იოჰანეს ლუხნერმა და შინაგან საქმეთა მინისტრმა არფინე სარგსიანმა შეხვედრა გამართეს და დაიწყეს სრ–ევროკავშირის ვიზების ლიბერალიზაციის ოპერაციული ფაზა.

ვიზების ლიბერალიზაციის პროცესში სომხეთის მთავარი მოლაპარაკებელი შინაგან საქმეთა მინისტრი არფინე სარგსიანია.

სომხეთის რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, ევროკავშირის ელჩმა ვასილის მარაგოსმა მაღალ შეფასება მისცა სომხეთის მიერ ჩატარებულ სამუშაოებს და აღნიშნა, რომ მოქმედებათა გეგმის შესრულების შემდეგ განისაზღვრება დროითი ჩარჩო, როდის შეძლებენ სომხეთის მოქალაქეები ვიზის გარეშე მოგზაურობას ევროკავშირში.

მომხდარია შემდეგი სამუშაოები:

․ 2025 წლის 10–14 თებერვალსა და 7–11 აპრილს სომხეთს ესტუმრნენ ევროკავშირის პირველი და მეორე საექსპერტო მისიები.

․ შინაგან საქმეთა სამინისტრომ შეიმუშავა ვიზიტების დღის წესრიგი და მჭიდრო თანამშრომლობით ევროკავშირის დელეგაციასთან პროცესის კოორდინაცია განახორციელა.

․ პროცესის ეფექტურად ორგანიზების მიზნით, ჩამოყალიბდა უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფი მინისტრის ხელმძღვანელობით და ექსპერტული ჯგუფი მინისტრის მოადგილის ხელმძღვანელობით.

․ მისიებში მონაწილეობდნენ ევროკომისიის მიგრაციისა და შიდა საქმეთა გენერალური დირექტორატის, მეზობლობისა და გაფართოების მოლაპარაკებების გენერალური დირექტორატის, ევროპის საგარეო მოქმედებათა სამსახურის, FRONTEX-ის, ასევე ევროკავშირის დელეგაციის წარმომადგენლები.

ექსპერტული მისიების შემდეგ, არსებული სიტუაციისა და პრობლემების ანალიზის საფუძველზე მომზადდა ანგარიშები, რომელთა საფუძველზეც ევროკომისიამ შეიმუშავა მოქმედებათა გეგმა. დოკუმენტი მოლაპარაკების საგანი არ არის და სავალდებულოა შესრულებისთვის.

პირველი მისია (2025 წლის თებერვალი)
განიხილეს მოქმედებათა გეგმის I და II მიმართულებები:

▪️დოკუმენტების უსაფრთხოება,

▪️საზღვრების მართვა,

▪️მიგრაციის მართვა,

▪️თავშესაფრის პოლიტიკა.

შეხვედრები გაიმართა შესაბამის უწყებებში, ვიზიტები განხორციელდა ბაგრატაშენისა და აირუმის საზღვრის პუნქტებში, „ზვარტნოცის“ აეროპორტში, მოქმედ თავშესაფრისა და აბოვიანის ახალ თავშესაფრის შენობებში, დოკუმენტების ბეჭდვის ცენტრში.

.მეორე მისია (2025 წლის აპრილი)

განიხილეს მოქმედებათა გეგმის III და IV მიმართულებები:

▪️ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლა,

▪️კორუფციული და ფინანსური დანაშაულები,

▪️სამართლებრივი და სამართალდამცავი ორგანოების თანამშრომლობა, მათ შორის პერსონალური მონაცემების დაცვა, საგარეო ურთიერთობები და ფუნდამენტური უფლებები.

შეხვედრები გაიმართა შესაბამის უწყებებში, ვიზიტები განხორციელდა ერთიან ზარების ცენტრში, საპატრულო სამსახურში, სრ შინაგან საქმეთა სასწავლო კომპლექსში და სრ იუსტიციის აკადემიაში.

․ 2025 წლის 10–12 ივნისს, ბელგიაში სამუშაო ვიზიტის ფარგლებში, არდიფნე სარგსიანმა შეხვედრები გამართა ევროკავშირის შინაგან საქმეთა და მიგრაციის კომისართან მაგნუს ბრიუნერთან, გაფართოების საკითხებში კომისარ მარტა კოსთან და თანასწორობის, მზადყოფნისა და კრიზისების მართვის საკითხებში კომისარ ჰაჯა ლახბიბთან.

․ 2025 წლის 24 ივნისს, სომხეთს ესტუმრა ევროკომისიის მიგრაციისა და შიდა საქმეთა გენერალური დირექტორატის დელეგაცია პაველ ბუსიაკევიჩის ხელმძღვანელობით. გაიმართა შეხვედრები შინაგან საქმეთა, იუსტიციის და საგარეო საქმეთა სამინისტროებში.

ამჟამად მიმდინარეობს ევროკომისიის მიერ შემუშავებული მოქმედებათა გეგმის შეთანხმება ევროკავშირის წევრ ქვეყნებთან, ხოლო დოკუმენტი სომხეთს ოფიციალურად გადაეცემა 2025 წლის შემოდგომაზე.

სომხეთი ვიზების ლიბერალიზაციის მოქმედებათა გეგმას განიხილავს როგორც მიგრაციის მობილობისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების სფეროში რეფორმების სტრატეგიულ გეგმას.

სომხეთი მზად არის განახორციელოს ეს რეფორმები, რათა უზრუნველყოს ღირსეული და მარტივი მოგზაურობის შესაძლებლობა თავისი მოქალაქეებისთვის ევროკავშირის მიმართულებით.