Կամավորական աշխատանքից մինչև մշտական բնակություն. AVC-ն աշխարհի տարբեր ծայրերից Հայաստան է բերում սփյուռքահայերի և օտարերկրացիների
13 րոպեի ընթերցում
ԵՐԵՎԱՆ,8 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Armenian Volunteer Corps (Հայ կամավորների միություն) ծրագրի շնորհիվ կամավորական աշխատանքի համար մինչ օրս աշխարհի տարբեր ծայրերից Հայաստան են եկել ավելի քան 1100 սփյուռքահայեր ու օտարերկրացիներ: Նրանց մի մասը, Հայաստանին պարզապես սիրահարված, երկրում մշտական բնակություն հաստատելու որոշում է կայացրել, ոմանք էլ ծրագրի ավարտից հետո անգամ Հայաստանի հետ կապը չեն կորցրել, հաճախ են գալիս, ներգրավվում տարբեր ծրագրերում:
Ծրագիրը խորը ակունքներ ունի: Ամեն ինչ սկսվել է նրանից, երբ մի ամերիկահայ ԱՄՆ կառավարության «Խաղաղության կորպուս»-ի ծրագրով եկել է Հայաստան՝ կամավորության, ավարտից հետո որոշել ստեղծել նմանատիպ ծրագիր: Այսպիսով 2000 թ հիմնվել է AVC (Հայ կամավորների միություն) ծրագիրը, 2006-ից արդեն «Հ. Հովնանյան» ընտանեկան հիմնադրամի հովանու ներքո ծրագիրը հնարավորություն է տալիս 21 տարին լրացած օտարերկրացի և 32 տարեկանը լրացած սփյուռքահայ ու օտարերկրացի կամավորներին գալ Հայաստան՝ կամավորական աշխատանքի՝ մինչդեռ գործընկեր «Դեպի Հայք» ծրագիրը կամավորական ծրագրեր է կազմակերպում 21-32 տարեկան սփյուռքահայ երիտասարդների համար: AVC-ն իրականացնում է Junior corps (21-32 տարեկանների համար), Professional corps (32-59 տ.) և Senior corps (60+) ծրագրերը:
Ի դեպ, AVC –ի գործադիր տնօրենը՝ Արինա Զոհրաբյանը ևս ծրագրի շրջանավարտներից է, նա կամավորության համար Հայաստան էր եկել դեռ 2002-ին: Իսկ հիմա արդեն որպես գործադիր տնօրեն՝ ինքն է պատմում ծրագրի մանրամասների, գրանցած հաջողությունների ու ակնկալիքների մասին: Նա ընդգծում է՝ կամավորությունը կյանքը փոխելու եղանակ է: «Կամավորությունը միայն տալը չէ, նրանք նաև շատ բաներ են ստանում, սովորում»,-ասում է գործադիր տնօրենը՝ հիշեցնելով իրենց կարգախոսի մասին՝ «Եկեք սարեր շրջեք»:
Արինա Զոհրաբյան (AVC-ի գործադիր տնօրեն)
Աշխարհում գործող կամավորական շատ ծրագրեր մեծ գումարներ են գանձում, բայց քանի որ AVC-ն գործում է «Հ. Հովնանյան» հիմնադրամի հովանու ներքո, կամավորներից ոչ միայն գումար չի պահանջվում 1 ամսից մինչև 1 տարի ժամկետով կամավորելու դեպքում, այլ նաև կամավորական ծրագրերը կազմակերպելուց բացի տրամադրում է աջակցություն տարբեր հարցերում՝ հայերենի անվճար դասընթացներ, հյուրընկալ ընտանիքում մատչելի գներով բնակվելու հնարավորության ստեղծում, ամբողջ Հայաստանում շրջայցեր կատարելու հնարավորություն, նեթվորքինգներ, ֆորումներ, որպեսզի կամավորներն ավելի խորքային պատկերացում կազմեն Հայաստանի մասին, ադապտացվեն: Արինա Զոհրաբյանն ընդգծում է՝ իրենց առաքելությունն է աջակցել կամավորներին՝ լիարժեք ճանաչելու Հայաստանը, այստեղ դրական փորձառություն ձեռք բերելու և արդյունավետ գործունեություն ծավալելու համար:
«Անհատական մոտեցում է ցուցաբերվում դիմորդներին, ծրագրի պատասխանատուները փորձում են հասկանալ նրանց գիտելիքները, հնարավորությունները, հետաքրքրությունները: Կարևորվում է հիմնականում ցանկությանն ու այն, թե մարդն ինչ ներդրում կարող է ունենալ Հայաստանում: Ընտրվում են մարդիկ, որոնք կարող են թեկուզ փոքր դրական փոփոխություն բերել Հայաստանում: Ապա դիտարկում են նաև Հայաստանում 1300-ից ավելի գործընկեր կազմակերպությունների կարիքները, որտեղ կամավորում են ծրագրի մասնակիցները, և միացնում միմյանց»,-ասում է Արինա Զոհրաբյանը:
Կամավոր Լեանա Կորեիապինտո (Ֆրանսիա)
Գործընկեր կազմակերպությունները տարբեր ոլորտներից են՝ բիզնեսի, կրթության, մշակույթի, արվեստի, ՏՏ: Կամավորներն աշխատանքներում են ներգրավվում նաև պետական կառույցներում, օրինակ՝ Զբոսաշրջության կոմիտեում, Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակում, Առողջապահության նախարարությունում, դպրոցներում, համալսարաններում:
«Այս տարի առաջին տարին է, որ ծրագրի շրջանակում Հայաստան է եկել ավելի քան 100 կամավոր: Այս պահին 109 կամավոր է եկել Հայաստան, բացի այդ 18 հոգի նախորդ տարվանից շարունակում է կամավորությունը: Եկածների 41 տոկոսը սփյուռքից է, մնացածը՝ օտարերկրացիներ են»,-պատմում է Զոհրաբյանը:
Ծրագրի շրջանակներում Հայաստանում կամավորելու են եկել 26 երկրներից՝ մասնավորապես ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից, Ռուսաստանից, Արգենտինայից, Կանադայից, Ավրստրալիայից, Անգլիայից, Գերմանիայից, Նիդերլանդներից, Հնդկաստանից և շատ ու շատ այլ երկրներից: Քիչ չեն մարդիկ, ովքեր ծրագրի ավարտից հետո մնացել են Հայաստանում կամ հետո վերադարձել՝ մշտական բնակության:
«Երբ հարցազրույց էի անցկացնում Բրազիլիայից մի տղայի հետ, հարցրեցի, թե ինչո՞ւ Հայաստան: Նա պատմեց, որ, ավագ դպրոցում դասագրքերում շատ է կարդացել Հոլոքոստի մասին, տարբեր երկրների մասին, սակայն Հայաստանի, Հայոց ցեղասպանության մասին եղել է ընդամենը 2 կարճ պարբերություն, ինչն էլ հետաքրքրություն է առաջացրել՝ ավելի շատ սովորելու Հայաստանի մասին: Այսինքն՝ Հայոց ցեղասպանության մասին քիչ նյութը պատճառ է հանդիսացել, որ ինքն ավելի շատ ուսումնասիրի Հայաստանն ու սիրահարվի երկրին: Ծրագրի ավարտից հետո Հայաստանում նաև մի քանի ամսով ուսումնառություն է անցել: Հիմա նպատակ ունի վերադառնալ Հայաստան՝ կիսվելու իր մասնագիտական հմտություններով և գուցե մշտական այստեղ մնալու»,-պատմում է Զոհրաբյանը:
Կամավոր Փիթեր Վան Դեր Դին (Նիդերլանդներ)
Տարբեր երկրներից ժամանած կամավորները Հայաստան են բերում իրենց փորձը, ինչպես նաև՝ նոր մոտեցում, ստեղծագործ գաղափարներ և դրական փոփոխություններ։
ԱՄՆ-ից Հայաստան՝ «Սարեր շրջելու» է եկել նաև Սթիվեն Բրիջսը: AVC-ի շրջանակում նա Հայաստանում է արդեն 3 ամիս: Կամավորությամբ աշխատում է Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջության պետական կոմիտեում ՝ որպես բովանդակագիր (content writer): «Իմ աշխատանքն է բովանդակություն, տեքստ պատրաստել Հայաստանի առաջին պետական հրատարակված քարտեզների համար: Հայաստանի յուրաքանչյուր շրջանի համար զբոսաշրջային գրքույկներ ենք պատրաստում: Ավելին, ես բովանդակություն եմ պատրաստում կոմիտեի նոր կայքի, ինչպես նաև սոցիալական մեդիայի համար»,- պատմում է Սթիվեն Բրիջսը:
Ստիվեն Բրիջս (ԱՄՆ)
Սթիվենն ակտիվորեն ներգրավված է նաև համայնքային ծառայության ծրագրերում, ինչը հիանալի հնարավորություն է համարում համայնքներին օգնելու և կամավորների հետ կապ հաստատելու համար: «Դիմեցի ծրագրին, քանի որ ցանկանում էի մագիստրատուրայիս վերջին կիսամյակի ընթացքում պրակտիկա անցնել արտերկրում։ Ես նաև ուզում էի իմ աչքով տեսնել Հայաստանը, քանի որ մեծացել եմ հայերով ու հայկական մշակույթով շրջապատված»,-ասում է նա:
Սթիվենն ուրախ է, որ ծրագրին մասնակցության շնորհիվ հայ հասարակությունում հարգված տեղ ունի, բացի այդ ծրագիրն իրեն տվել է ուժեղ սոցիալական և մասնագիտական ցանց: «AVC-ն ինձ պատկերացում է տվել հայաստանյան կյանքի մասին և ցույց է տվել, թե ինչ դրական ներդրում կարող ենք ունենալ Հայաստանում՝ կամավորական գործունեության միջոցով»,-ասում է Սթիվենը:
Senior corps կամավորներ
Նա հավանական է համարում, որ ծրագրի ավարտից հետո կարող է մշտական բնակություն հաստատել Հայաստանում: Հայերեն դեռևս շատ լավ չի խոսում, սակայն նշում է, որ հայկական միջավայրում ներգրավվելը, անկասկած, լավացրել է հայերենի իր իմացությունը: Լեզվակիրների հետ մշտական շփումից սովորել է մի շարք հայերեն բառեր և արտահայտություններ։
Իսկ ահա 2019-ից Հայաստանում ապրող՝ ազգությամբ հնդկուհի, Ուպասնա Դութը բավականին լավ է հասկանում հայերեն, անգլերեն չխոսող հայերին էլ այսպես է ասում. «Ոչինչ, ես հայերեն հասկանում եմ, բայց խոսում եմ՝ քիչ»: Հենց այդ մարդկանց արձագանքն էլ Ուպասնային մոտիվացնում է հայերեն նոր բառեր սովորելու: «Լինելով հնդկուհի՝ չեմ կարծում, որ հայերենն ինձ շատ կօգնի, բայց այո, հպարտությամբ կարող եմ ասել, որ գիտեմ հայերեն, երբ աշխարհում հանդիպեմ այլ հայերի»,-ասում է նա:
Ուպասնա Դութ (Հնդկաստան)
Ուպասնա Դութը Հայաստանում այժմ շաբաթական 3 օր աշխատում է Հայ ամերիկյան առողջության կենտրոնի ատամնաբուժական բաժանմունքում, իսկ 2 օրը՝ ԼՂՀ ՀԿ-ում:
«Իմ աշխատանքն է հիմնականում օգնել կազմակերպություններին տարբեր ծրագրերում, ինչպիսիք են դրամահավաքը, ինչպես նաև նոր նախագծերի իրականացումը՝ դրանց առաջմղման համար»,-ասում է Ուպասնան՝ հավելելով, որ այս նախագծերն ավարտելուց հետո անհամբերությամբ սպասում է կամավորական ևս մեկ աշխատանքի:
Իսկ թե ինչու է որոշել դիմել ծրագրին ու Հայաստանում կամավորական աշխատանք կատարել՝ բացատրում է՝ լինելով ակտիվ ուսանող, Հայաստանում իր ուսումնական գրաֆիկով պայմանավորված՝ հնարավորություն չի ունեցել ծառայելու Հայաստանի ժողովրդին: «Հենց ավարտեցի իմ առաջին մագիստրոսական ծրագիրը, անմիջապես դիմեցի՝ AVC-ի շրջանակում կամավոր աշխատելու: Դա ինձ «իմ սրտով երջանկություն» է տալիս, այլ կերպ ասած՝ սա այն տեղն է, որտեղ ես ինձ տեսնում եմ իմ հավակնոտ կարիերայի ընթացքում: Լինել երիտասարդ աշխատող և օգնել սերնդափոխություն իրականացնել այսօր: Վստահ եմ, որ ինչ-որ մեկը ինձ կհարցնի, թե դրանից ի՞նչ եմ ես շահում մասնագիտական դաշտում: Ես կասեմ՝ նեթվորքինգն (ցանցային կապ) օգնում է անհատին բարձրանալ իր կարիերայում, և այստեղ ես տալիս եմ իմ առավելագույնը՝ ստանալու լավագույնը»,-բացատում է նա:
Ուպասնան Հայաստանում մշտական չի կարող բնակվել, սակայն ընդգծում է. «Բայց ես կշարունակեմ գալ իմ ժողովրդի մոտ՝ Հայաստան՝ և որպես AVC-ի շրջանավարտ»:
AVC-ի շրջանավարտների մոտիվացնող պատմությունները շատ են: Նրանցից մեկը ծրագրի ավարտից հետո դրամաշնորհային ծրագիր է շահել, հիմա Գեղարքունիքի մարզում վերապատրաստումներ է անցկացնում տարբեր դպրոցների ուսուցիչների համար: Ծրագրի շրջանակում կամավոր աշխատանքի համար Հայաստան գալու շարժառիթները տարբեր են: Օրինակ՝ Կոլումբիայից մի կնոջ Հայաստան կամավորության է բերել երկրի նկատմամբ մեծ հետաքրքրությունը, այն պատմությունները, որը լսել է իր հայ ընկերներից: Մյուսին Հայաստան է բերել այն հանգամանքը, որ դուստրն ամուսնացել է հայի հետ, ինչն էլ ոգևորել է ավելի մոտիկից ճանաչելու երկիրը, ժողովրդին: Ծրագրի օտարերկրացի մասնակիցներից մեկն էլ ամուսնացել է հայի հետ, այժմ տեսանյութեր է պատրաստում Հայաստանի պատմական վայրերի մասին, դրանք թարգմանում արաբերեն՝ տարածելու աշխարհում:
Արինա Զոհրաբյանը նկատել է կամավորներին Հայաստան է բերում լավ մթնոլորտը, մարդիկ, մշակույթը, պատմությունը, ապահովության զգացումը, հայերի հյուրընկալությունը: Գրեթե բոլոր կամավորները սիրահարվում են Հայաստանին:
Գործադիր տնօրենը նկատում է՝ ծրագրի գործունեության այս տարիներին կարողացել են հասնել ի սկզբանե դրված նպատակին: Այս ծրագիրը նպաստել է կամավորության մշակույթի տարածմանը, մարդիկ ավելի շատ են սկսել հասկանալ կամավորության կարևորությունը: Տարեցտարի ավելի ու ավելի շատ պահանջարկ է ունենում ծրագիրը՝ թե սփյուռքահայերի, թե օտարերկրացիների կողմից: