სომხეთი ეროვნული კოსმოსური შესაძლებლობების განვითარების ახალ ეტაპზე გადავიდა։ ფაშინიანმა პარიზში კოსმოსურ საერთაშორისო სამიტში მიიღო მონაწილეობა
6 წუთი კითხვის
სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა პარიზში კოსმოსურ საერთაშორისო სამიტში მიიღო მონაწილეობა.
მაღალი რანგის სტუმრების დახვედრის ცერემონიის შემდეგ სამიტის გახსნის ცერემონია შედგა, რომელზეც მისასალმებელი სიტყვით საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი გამოვიდა.
ღონისძიებაში ასევე მონაწილეობდნენ ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი, საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი კირიაკოს მიცოტაკისი, ფინეთის პრეზიდენტი ალექსანდრ სტუბი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე და სხვა მაღალი რანგის თანამდებობის პირები.
შემდგომში პრემიერ-მინისტრმა ფაშინიანმა მონაწილეობა მიიღო პანელურ დისკუსიაში, სახელწოდებით „კოსმოსური ინფრასტრუქტურის მომავლის ხედვები“, რომელზეც სიტყვით გამოვიდა.
„არმენპრესის“ ცნობით, სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის აპარატი ავრცელებს ნიკოლ ფაშინიანის გამოსვლას:
„ბატონო პრეზიდენტო,
თქვენო აღმატებულებავ,
პატივცემულო სტუმრებო,
უპირველეს ყოვლისა, მსურს მადლობა გადავუხადო საფრანგეთის მთავრობასა და პირადად პრეზიდენტ მაკრონს თბილი მიღებისა და ამ მნიშვნელოვანი კოსმოსური საერთაშორისო სამიტის ორგანიზებისთვის.
ქალბატონებო და ბატონებო,
სომხეთი ეროვნული კოსმოსური შესაძლებლობების განვითარების ახალ ეტაპზე გადავიდა.
2022 წელს სომხეთმა გაუშვა თავისი პირველი თანამგზავრი - ARMSAT-1, რომელიც ევროპული ტექნოლოგიებით შემუშავდა და ორბიტაზე SpaceX-ის მიერ იქნა გაყვანილი. სულ რაღაც ერთ წელიწადში ჩვენ მივაღწიეთ კიდევ ერთ მნიშვნელოვან ეტაპს - HAYASAT-1-ს, რომელიც სომეხი სპეციალისტების მიერ სრულად აწყობილი და გამოცდილი პირველი სომხური თანამგზავრია.
სომხეთის მთავრობის 2026-2031 წლების პროგრამა ეროვნული კოსმოსური შესაძლებლობების განვითარებას ცალკე სტრატეგიულ მიზნად განსაზღვრავს. სომხეთი გეგმავს სულ მცირე სამი თანამგზავრის გაშვებას - ორის დედამიწაზე დაკვირვებისთვის და ერთის ტელეკომუნიკაციისთვის, პარალელურად კი საკუთარი მიწისზედა ინფრასტრუქტურისა და შიდა შესაძლებლობების განვითარებას თანამგზავრული მართვის, მონაცემთა მიღების, დამუშავებისა და ანალიზისთვის. ჩვენ ასევე ვგეგმავთ მიწისზედა სადგურების განაწილებული ქსელის შექმნას, რომელსაც შეუძლია მოემსახუროს არა მხოლოდ სომხეთის ეროვნულ საჭიროებებს, არამედ მხარი დაუჭიროს საერთაშორისო კოსმოსურ მისიებსა და თანამგზავრულ მონაცემებსა და სერვისებზე მზარდ მოთხოვნას.
მომავალში სომხეთი მიზნად ისახავს უფრო აქტიურად მიიღოს მონაწილეობა საერთაშორისო კოსმოსურ პროგრამებში, რაც სომეხ ინჟინრებსა და კომპანიებს საშუალებას მისცემს წვლილი შეიტანონ კოსმოსური კვლევებისთვის განკუთვნილი რთული სისტემებისა და მოწყობილობების პროექტირებაში, ინჟინერიასა და წარმოებაში.
ამავდროულად, სომხეთის რესპუბლიკის სამეცნიერო სფეროს განვითარების 2026-2030 წლების სტრატეგიული პროგრამა, სხვა მიმართულებებთან ერთად, კოსმოსურ და აეროკოსმოსურ ტექნოლოგიებს სტრატეგიულ პრიორიტეტად განსაზღვრავს. ეს მოიცავს დედამიწაზე დაკვირვებას, თანამგზავრულ კავშირს, კოსმოსური სიტუაციის ინფორმირებულობას, სანავიგაციო ტექნოლოგიებსა და სხვა განვითარებად სფეროებს.
სომხეთი ასევე აცნობიერებს კოსმოსსა და ხელოვნურ ინტელექტს შორის მზარდ საერთო კვეთას. ამ კონტექსტში, ჩვენ ვამუშავებთ „ხელოვნური ინტელექტის ქარხნების პარკის“ უფრო ფართო ეროვნულ კონცეფციას, რომლის მიზანია მოწინავე გამოთვლებისა და ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობების ეკოსისტემის შექმნა სხვადასხვა სფეროში კვლევების, ინოვაციებისა და ტექნოლოგიური განვითარების მხარდასაჭერად. ამ თვალსაზრისით, მოხარული ვარ გაცნობოთ, რომ ახლახან სომხეთში გაიხსნა NVIDIA-სთან თანამშრომლობით შემუშავებული Firebird ხელოვნური ინტელექტის ქარხანა.
„აკადემიური ქალაქი“, რომელსაც სომხეთი ახლა ავითარებს, როგორც ახალ აკადემიურ და კვლევით ეკოსისტემას, ამ გარდაქმნის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი იქნება. უნივერსიტეტების, კვლევითი ინსტიტუტების, სტუდენტების, მკვლევრების, საერთაშორისო პარტნიორებისა და კერძო სექტორის გაერთიანებით, ჩვენ განვიზრახავთ შევქმნათ უფრო მტკიცე კავშირები განათლებას, მეცნიერებასა და მრეწველობას შორის და უზრუნველვყოთ გარემო მოწინავე კვლევებისა და ტექნოლოგიური განვითარებისთვის.
თქვენო აღმატებულებავ,
ჩვენ მიგვაჩნია, რომ გლობალური კოსმოსური ეკონომიკის გაფართოებას თან უნდა ახლდეს მის სიკეთეებზე უფრო ფართო ხელმისაწვდომობა. ქვეყნებს, რომლებსაც განვითარებადი კოსმოსური შესაძლებლობები აქვთ, უნდა მიეცეთ შესაძლებლობა მონაწილეობა მიიღონ არა მხოლოდ როგორც ტექნოლოგიებისა და მონაცემების მომხმარებლებმა, არამედ სულ უფრო მეტად როგორც კვლევების, ინოვაციებისა და ტექნოლოგიური განვითარების ხელშემწყობებმა.
შეჯამებისას, მსურს კიდევ ერთხელ დავადასტურო სომხეთის მზადყოფნა — განახორციელოს ინვესტიციები მეცნიერებასა და ადამიანურ კაპიტალში, ასევე განამტკიცოს საერთაშორისო პარტნიორობა, რათა კოსმოსურმა მეცნიერებამ, ტექნოლოგიებმა და მონაცემებმა ხელი შეუწყოს მდგრად განვითარებასა და კაცობრიობისთვის უკეთესი მომავლის მშენებლობას.
გმადლობთ“.