3 րոպեի ընթերցում
ԵՐԵՎԱՆ, 17 ՀՈՒՆԻՍԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Շախմատի աշխարհի 9-րդ չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանն այսօր կդառնար 91 տարեկան:
«Ինձ համար սիրելի է յուրաքանչյուր ավելորդ խաղաքար»,- ասում էր «Երկաթե Տիգրան» մականունը ստացած Պետրոսյանը, որին այդպես էին կոչում իր գրեթե անխորտակելի պաշտպանության համար: Տիգրան Պետրոսյանը շախմատով սկսել է զբաղվել 1940-ական թվականներից, երբ 8 տարեկան էր, Թբիլիսիի պիոներների պալատում, որտեղ վարպետություն է ձեռք բերել Արչիլ Էբրալիձեի գլխավորությամբ։
Առաջին հաջողություններն արձանագրել է Համամիութենական պատանեկան առաջնություններում։ Սպորտի վարպետի նորման լրացրել է 1947 թվականի ԽՍՀՄ առաջնության կիսաեզրափակիչում։ Երկրի 1949 թվականի առաջնության եզրափակիչում գրավել է 16-րդ տեղը։ Մոսկվա տեղափոխվելուց հետո հիանալի արդյունքների է հասել։ 1950 թ. ԽՍՀՄ առաջնությունում զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը, իսկ 1951 և 1956 թթ. մրցաշարերում մրցակցությունից դուրս էր։ 1951 թվականի առաջնությունում ցուցադրել է խաղի գրոսմայստերական վարպետություն (2-3-րդ տեղեր) և 1952 թվականին միջփնջային մրցաշարին մասնակցելու իրավունք նվաճել։ Այդ առաջնությունում նույնպես բաժանել է 2-3-րդ տեղերը։ Սկսած այդ ժամանակից՝ աշխարհի առաջնությունների անփոփոխ մասնակից է։ 1953 թվալանին հավակնորդների մրցաշարում գրավել է 5-րդ տեղը։ 1955 թվականին միջփնջային մրցաշարում 4-րդն էր, 1958-ին՝ 3-4-րդը, 1962-ին՝ 2-3-րդը։ 1959 թվականին հավակնորդների մրցաշարում գրավել է 3-րդ տեղը։
1962 թ., հաղթելով հավակնորդների մրցաշարում, Տիգրան Պետրոսյանն իրավունք է ստացել Մ. Բոտվիննիկի հետ վիճարկել աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։ 1963 թվականին Պետրոսյանը հաղթել է Բոտվիննիկին և նվաճել աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։ 1966 թվականին Պետրոսյանը պաշտպանել է շախմատի աշխարհի չեմպիոնի կոչումը՝ հաղթելով Բ. Սպասկուն։ 1969 թվականին շախմատի աշխարհի առաջնությունում պարտվել է նույն Սպասկուն։ 1971-1980 թվականներին շարունակել է պայքարը աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար։ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում 9 անգամ հաղթել է շախմատի օլիմպիադաներում։
«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ` 1984 թվականից Երևանի շախմատիտունը կրում է շախմատի աշխարհի 9-րդ չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանի անունը։ Փարիզում գործում է Տիգրան Պետրոսյանի անվան ակումբ, որի նախագահն է Ֆրանկ-Վազգեն Բայրամյանը։
«Ես երբեք շախմատը չեմ դիտարկել որպես բարձր մարզական արդյունքների հասնելու միջոց: Ինձ համար առաջնայինը միշտ եղել են շախմատային պայքարի ներքին բովանդակությունը, շախմատի տախտակի առաջ նստած երկու մարդու հոգեվիճակը»,-ասում էր Պետրոսյանը:
Պատրաստեց Վարվառա Հայրապետյանը