4 წუთი კითხვის
ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განცხადება გაავრცელა, რომელშიც შეეხო TRIPP პროექტის განხორციელების გარშემო სომხეთს, შეერთებულ შტატებსა და აზერბაიჯანს შორის მიღწეული შეთანხმების პირველ წლისთავს.
„არმენპრესის“ ცნობით, განცხადებაში ნათქვამია:
„ერთი წლის წინ ამ დღეს პრეზიდენტმა ტრამპმა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობა უზრუნველყო: თეთრ სახლში უმასპინძლა აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილհამ ალიევსა და სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანს და მოწმე გახდა მათი მხრიდან ისტორიული ერთობლივი დეკლარაციის ხელმოწერისა. დეკლარაციამ ბოლო მოუღო სამხრეთ კავკასიაში ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარე კონფლიქტს და საფუძველი ჩაუყარა ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის (TRIPP).
გასული თორმეტი თვის განმავლობაში შეერთებული შტატები სომხეთსა და აზერბაიჯანთან ერთად მუშაობდა იმისათვის, რომ ეს დაპირება პრაქტიკულ წინსვლად ექცია. TRIPP — მულტიმოდალური სატრანზიტო მარშრუტი, რომელიც ითვალისწინებს სარკინიგზო, საავტომობილო, ენერგეტიკული და ციფრული ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციას — თანდათან უახლოვდება რეალობად ქცევას. სომხეთში უკვე დაიწყო რკინიგზის საინჟინრო კვლევები, ხოლო აზერბაიჯანმა თითქმის დაასრულა სომხეთთან დასაკავშირებელი საავტომობილო გზისა და რკინიგზის მშენებლობა.
მშვიდობამ შექმნა შესაძლებლობა, რომ გაღრმავდეს შეერთებული შტატების, სომხეთისა და აზერბაიჯანის ურთიერთობები, რაც ხელს შეუწყობს სამივე ქვეყნის ეკონომიკურ კეთილდღეობას. დღეს მოხარული ვარ განვაცხადო, რომ ტრანსკასპიური საწარმოების ფონდმა (Trans-Caspian Enterprise Fund) უკვე დაიწყო ფუნქციონირება. ფონდს ხელმძღვანელობს ახლად არჩეული დირექტორთა საბჭო, ხოლო მისი კაპიტალი შეადგენს 201 მილიონ აშშ დოლარს (რედ. აშშ-ის მთავრობის ოფიციალური ხარჯების ბაზამ ცოტა ხნის წინ განაცხადა, რომ ფონდის კაპიტალი გაორმაგდა და 402 მილიონ დოლარს მიაღწია), რომელიც აშშ-ის მთავრობის მიერ არის გამოყოფილი. მიზანია კერძო სექტორის ინვესტიციების სტიმულირება სამხრეთ კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში — ტრანსკასპიური სავაჭრო მარშრუტის (შუა დერეფნის) გასწვრივ.
ეს წინსვლა მეტყველებს ერთ მარტივ ჭეშმარიტებაზე: მშვიდობა და კეთილდღეობა ურთიერთგავლენით აძლიერებენ ერთმანეთს. TRIPP უბრალოდ ინფრასტრუქტურული პროექტი არ არის. ის ტრანსკასპიური სავაჭრო მარშრუტის მნიშვნელოვანი რგოლია, ახალი სავაჭრო შესაძლებლობების მამოძრავებელი ძალა შეერთებული შტატებისა და სხვა ქვეყნებისთვის, აგრეთვე მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება ეკონომიკურმა თანამშრომლობამ გაამყაროს მშვიდობა ხანგრძლივი დავების მოგვარების შემდეგ.
შეერთებული შტატები სრულად რჩება ერთგული სომხეთთან და აზერბაიჯანთან თანამშრომლობისა ამ საფუძველზე შემდგომი ნაბიჯების გადადგმის მიმართულებით. ჩვენ ვულოცავთ ორივე ქვეყანას გასული ერთი წლის განმავლობაში გამოვლენილ სიმამაცესა და შორსმჭვრეტელობას და ველით შემდგომ წინსვლას სამხრეთ კავკასიაში სტაბილური და ხანგრძლივი მშვიდობის დამყარების გზაზე.