„ზანგეზურის დერეფანი“ გამოთქმა არცერთ დოკუმენტში არ არსებობს: პრემიერ-მინისტრი

სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა რეგიონული კომუნიკაციების გახსნის საკითხს და აზერბაიჯანის მხრიდან ხშირად გამოყენებულ „ზანგეზურის დერეფანის“ ტერმინთან დაკავშირებულ შეშფოთებას მიუბრუნდა. „არმენპრესის“ ინფორმაციით, ეროვნული ასამბლეის სხდომაზე მთავრობის წევრებთან კითხვების და პასუხების დროს დეპუტატმა ლილით მინასიანმა იკითხა, თუ რატომ გამკაცრდა პრემიერის პოზიციები რეგიონული კომუნიკაციების გახსნის საკითხზე.

პრემიერ-მინისტრმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მისი პოზიციები არ შეცვლილა: ის, რაც ვაშინგტონის დოკუმენტშია ჩაწერილი, მისი თქმით, მთავრობის პოლიტიკაა და რაც შეიძლება მალე უნდა განხორციელდეს.

„უნდა აღვნიშნო, რომ თქვენი კითხვების მიმართ ჩემი პოზიციები არ შეცვლილა, ისინი არც გამკაცრებულა, არც შემსუბუქებულა. რაც 2025 წლის 8 აგვისტოს ვაშინგტონში დაფიქსირდა, ჩვენი პოლიტიკაა, ჩვენი ნებაა და ჩვენ გვჯერა, რომ ეს რაც შეიძლება მალე უნდა განხორციელდეს. რა არის პრობლემა? პრობლემა ისაა, რომ ჩვენ გვაქვს ხელმოწერილი და წინასწარ შეთანხმებული დოკუმენტები, და როდესაც ჩნდება ტერმინები, რომლებიც ამ დოკუმენტებში არ არსებობს, ბუნებრივია, ჩნდება კითხვა.

მაგალითად, გამოიყენება „ზანგეზურის დერეფანი“ ტერმინი. ვხსნით და ვკითხულობთ ვაშინგტონში ხელმოწერილ დოკუმენტებს, არის იქ ასეთი ტერმინი? – არა. შეთანხმება მშვიდობისა და სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობების დამყარების შესახებ, წინასწარ შეთანხმებული. არის იქ ასეთი ტერმინი? – არა. ოდესმე რაიმე დოკუმენტში მიგვიღია მსგავსი ფორმულირება? – არა. შესაბამისად, ჩნდება კითხვა – რატომ ტრიალებს ეს ტერმინი? მე პირდაპირი კითხვა დავსვი და ვთქვი, ღირს დაზუსტება, რაზეა საუბარი.

ამაზე ეროვნული ასამბლეის ტრიბუნიდანაც მისაუბრია, რადგან ეს მნიშვნელოვანი ნიუანსია. მაგალითად, თუ აზერბაიჯანში გადაწყვეტენ რომელიმე გზას დაარქვან ჰორადიზ–ზანგელანი, უნდა დავუსვათ ჩვენ თავებს კითხვა – ეს გვაწუხებს თუ არა?

მე ვამბობ – სომხეთის შემთხვევაში სახელებს სომხეთი წყვეტს, აზერბაიჯანის შემთხვევაში – აზერბაიჯანი. და ეს დაფიქსირებულია დოკუმენტში, რადგან ჩვენ აღვიარეთ ერთმანეთის სუვერენიტეტი, ტერიტორიული მთლიანობა და საზღვრების ურღვევლობა.

შესაბამისად, არანაირი ცვლილება არ მომხდარა. პირიქით, ცვლილება მოხდა რიტორიკაში, რადგან 8 აგვისტოს შემდეგ მოსალოდნელი იყო, რომ ჩვენ საკითხებს სხვაგვარად მივუდგებოდით და სხვაგვარად განვიხილავდით“, – აღნიშნა ფაშინიანმა.

ფაშინიანმა ხაზი გაუსვა, რომ მიუხედავად სიტყვების გარშემო დავისა, სომხეთის პოზიცია უცვლელია და ქვეყნის მიზანია სწრაფად დაიწყოს და განახორციელოს ის ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომლებიც საშუალებას მისცემს რეგიონული კომუნიკაციების გახსნას, ხუთი ძირითადი პრინციპის დაცვით: სუვერენიტეტი, ტერიტორიული მთლიანობა, საზღვრების ურღვევლობა, იურისდიქცია და რეციპროკულობა.

„ახლა ჩვენ სრულიად უპრობლემოდ შეგვიძლია დავიწყოთ გაზსადენების, მილსადენების, ელექტროგადამცემი ხაზებისა და კაბელების პროექტირება და მშენებლობა. ასევე უნდა დავიწყოთ რკინიგზის პროექტირება და განვიხილოთ, რომელი ინფრასტრუქტურაა საჭირო გასახსნელად.

მაგრამ მინდა ხაზი გავუსვა, ამ დოკუმენტში მკაფიოდ დაფიქსირებულია ხუთი პრინციპი. ჩვენ ვთქვით და კვლავ ვამბობთ, რომ მზად ვართ გავამარტივოთ პროცედურები, რათა საბაჟო და სასაზღვრო კონტროლი მსოფლიოში საუკეთესო და თანამედროვე სტანდარტებს შეესაბამებოდეს. თუმცა ეს გამარტივებებიც შეზღუდულია სწორედ ამ ხუთი პრინციპით, სუვერენიტეტით, ტერიტორიული მთლიანობით, საზღვრების ურღვევლობით, იურისდიქციითა და რეციპროკულობით, როგორც შიდა, ისე ორმხრივი და საერთაშორისო ტრანსპორტირებისთვის.

ჩვენი ნება და სიმტკიცე არანაირად არ შეუსუსტებულა. პირიქით, მე ვსვამ კითხვას: რატომ უნდა შევქმნათ დავა სიტყვების გარშემო? მოდი, პრაქტიკულად განვახორციელოთ ის, რაზეც შევთანხმდით. ჩვენ მზად ვართ ამისათვის და სწორედ ამ მომენტში ინტენსიურად ვმუშაობთ ამ მიმართულებით“, – დაასრულა ფაშინიანმა.