Մտավորականը երբեք չպիտի մտածի իր գնահատվածության մասին. Հրանտ Թոխատյան

ԵՐԵՎԱՆ, 14 ՄԱՐՏԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: «Արմենպրես»-ի և «Լոֆթ» ինքնազարգացման, հանգստի և ժամանցի կենտրոնի համատեղ «Պատվերով հարցազրույց» նախագծի հյուրն է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Հրանտ Թոխատյանը, ում հետ հարցազրույցը պատվիրել էր մեր նախորդ հյուրը՝ Մկրտիչ Արզումանյանը:

- Պարոն Թոխատյան, Դուք բանակում ծառայե՞լ եք:

Հրանտ Թոխատյան - Ես բանակում չեմ ծառայել, այն ժամանակ կային զինվորական ամբիոններ, բայց ԼՂՀ ՊԲ -ի կապիտանի կոչում ունեմ: Երկար ժամանակ վարում եմ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի տելեթոնը, որի 20-ամյակին ԼՂՀ նախագահ Արկադի Ղուկասյանը հրավեր էր կազմակերպել Արցախում: Պաշտոնական ընդունելությունից հետո ցանկանում էր ինչ-որ մի բանով շնորհակալ լինել և հարցրեց, թե ինչով կարող է օգտակար լինել: Ես էլ խնդրեցի, որ ինձ կապիտանի կոչում շնորհի: Նա զարմանքով նայեց ինձ և հարցրեց, «Իսկ ինչու՞», ես էլ ժպիտով ասացի, որ ուզում եմ, որ իմ երեխաները լինեն «дети капитана Гранта»:

-Պարոն Թոխատյան, աշխատանքային գործունեության ո՞ր փուլում եք գտնվում: Ներկայում ինչո՞վ է զբաղված Հրանտ Թոխատյանը:

Հրանտ Թոխատյան - Ուզում ենք առաջիկայում բեմադրել երեք ներկայացում: Հանդիսատեսին սպասվում է «Mea Culpa - Իմ մեղքը» ներկայացման շարունակությունը, որի նախապատրաստական աշխատանքներն արդեն սկսվել են: Մյուս ներկայացումը կբեմադրվի Նարեկ Դուրյանի հետ, և մի ներկայացում էլ ունեմ Ռուսաստանի Դաշնությունում:

-Եթե դիտարկենք վերջին տարիներին թատրոնում, կինոյում եղած արտադրանքը, ըստ ձեզ ի՞նչն է գերիշխում, ի՞նչն է ճաշակ թելադրում:

Հրանտ Թոխատյան - Եթե մենք խոսում ենք ճաշակ թելադրելու մասին, ապա, բնականաբար, դա թատրոնը պիտի լինի, սակայն, ցավոք, այսօր ճաշակ ձևովորում է հեռուստատեսությունը, ինչը ոչ միշտ է ճիշտ: Կարծում եմ, որ մեր հեռուստաեթերը մեծ մասամբ բացասական ինֆորմացիա է հաղորդում հեռուստադիտողին: Ցավոք, չկան մուլտֆիլմեր փոքրիկների համար, նորմալ հաղորդումներ չկան փոքրիկների համար, դպրոցական հասակի երեխաների համար չկան գիտահանրամատչելի հաղորդումներ, երիտասարդների և ավելի հասուն տարիքի մարդկանց համար կան ֆիլմեր, հեռուստասերիալներ, որոնք, կարելի է ասել, չեն համապատասխանում բարձր պահանջներին: Իհարկե, փորձում են, ինչ-որ բաներ ստացվում են, որոշ բաներ շտկվում են, բայց և այնպես, ընդհանուր առմամբ, ես այդ ամենը գնահատում եմ բացասական:

-Հաճախ է խոսվում այն մասին, որ հասարակության համար կարևոր հարցերի վերաբերյալ մտավորականությունը չի արտահայտվում կամ գուցե բավարար չափով ակտիվ չէ: Դուք համամի՞տ եք այս գնահատականին: Չնայած վերջերս խոսեցիք պատմամշակութային հուշարձանների ոչնչացման մասին:

Հրանտ Թոխատյան - Համաձայն չեմ մի քանի պատճառով: Եթե որպես օրինակ վերցնենք իմ աշխատանքային ոլորտը, ապա ես չեմ պատկերացնում, որ Արմեն Խանդիկյանը, Ժիրայր Դադասյանը, Արա Երնջակյանը և այլոք, դադարեցնեն փորձերը, դուրս գան փողոց և սկսեն աղաղակել: Այդ մարդիկ իրենց տեղում պիտի զբաղվեն դրանով: Իմ բնագավառի ներկայացուցիչների համար կարծիք արտահայտելու կամ որևէ խնդրի մասին խոսելու համար գոյություն ունի բեմ:

Իմ ծրագրային ներկայացումներում, որոնցում հանդես եմ գալիս, հիմնականում երկրի ապագայի, անցյալի, սոցիալական խնդիրների մասին թեմաներ են արծարծվում և տարբեր խնդիրների մասին հարցեր են բարձրացվում ու հաճախ չափից ավելի սուր են այդ հարցերը բարձրացվում:

-Դուք նաև մասնակցում եք Ստեփանակերտի թատրոնի վերականգնման աշխատանքներին: Կպատմե՞ք մի փոքր այդ մասին:

Հրանտ Թոխատյան - Այո, Ստեփանակերտի թատրոնը ունի հրաշալի շենք, ցավոք, այն կառուցված է քանդված եկեղեցու հիմքի վրա, բայց գոնե կառուցել են արվեստի տաճար, ինչը մի փոքր սփոփիչ է, և այդ շենքը շատ վատ վիճակում է գտնվում: Հարկավոր է վերականգնել շենքը, քանի որ կարծում եմ, որ բացի զենքից և զինամթերքից, այսօր Արցախին անհրաժեշտ են թատրոն, մարզասրահ, մշակութային դպրոցներ, համերգասրահներ և այլն...

Եթե ես վստահ եմ, որ դա իմ երկիրն է ու վերցված է թշնամուց արյան գնով, ուրեմն պիտի վստահ լինեմ նաև, որ այնտեղ աճում է հոգևոր առումով առողջ սերունդ:

-Մտավորականի մասին խոսելիս տարբեր կարծիքներ են հնչում: Նշվում է, որ որոշ մարդիկ գերագնահատված են, որոշները` հակառակը: Ձեր կարծիքով, հասարակության մեջ ինչպե՞ս է ընկալվում մտավորականը:

Հրանտ Թոխատյան - Մտավորականը երբեք չպիտի մտածի իր գնահատվածության մասին, նա պիտի զբաղվի իր աշխատանքով: Մտավորականի աշխատանքի գնահատականը տալիս է իր սպառողը: Օրինակ բերեմ մեկ այլ բնագավառից:

Բոլորս ճանաչում ենք Վիկտոր Համբարձումյանին, բայց չեմ կարծում, որ մենք բոլորս աստղագետ ենք: Այդ մասնագիտությունից բավականին հեռու լինելով՝ մարդիկ գիտեին, որ կա Վիկտոր Համբարձումյան:

Մենք այսօր քիչ ունենք այդպիսի մարդիկ, ում կձգտի նմանվել երիտասարդությունը, կամ պարզապես լավ չենք լուսաբանում այդ մարդկանց գործունեությունը:

Իմ սերնդակիցներից շատերը ցանկանում էին դառնալ բժիշկ, ուսուցիչ, տիեզերագնաց և այլն...

Այն ժամանակ հարգանքը դեպի մասնագիտությունը շատ մեծ էր, իմ փորձով դա գիտեմ: Քսան տարեկան երիտասարդ տղա էի, երբ եկա Օշականի դպրոց դասավանդելու: Ավտոբուսից իջնում էի, պատի տակ նստած ծերերը ոտքի էին կանգնում ու ասում էին. «Մեր վարժապետը եկավ»:

-Ձեր մասնագիտական ուղուց կարո՞ղ եք նշել մի շրջան, որն առավել հոգեհարազատ է ձեզ, միգուցե առանձնացնում եք դա՝ այս կամ այն գործոնով պայմանավորված:

Հրանտ Թոխատյան - Իհարկե, այն շրջանը, երբ ես դասավանդում էի Օշականի միջնակարգ դպրոցում: Ես մասնագիտությամբ ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ եմ: Այնտեղ դասավանդել եմ ութը տարի: Դրանք մինչ այժմ ինձ համար կարոտով հիշվող տարիներ են:

Լևոն Դադասյան