Alter ego. Արգենտինայի դեսպանի տարերքը հայկական գորգերն ու լավաշի համն են

ԵՐԵՎԱՆ, 16 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: «Արմենպրես» լրատվական գործակալությունը սկսում է հարցազրույցների շարք, որտեղ ներկայացնելու ենք Հայաստանում հավատարմագրված դեսպաններին, նրանց գործունեությունը, նախասիրություններն ու անհատականությունը: «Alter ego»-ի անդրանիկ հյուրը Հայաստանում Արգենտինայի դեսպան Գոնզալո Ուրրիոլաբեիտիան է:

-Պարոն դեսպան, նախ շնորհակալություն հարցազրույցի մեր առաջարկը չմերժելու համար: Ձեր նշանակումը, որպես Հայաստանում Արգենտինայի դեսպան Արգենտինայի հայ համայնքը ոգեւորությամբ ընդունեց: Հայտարարություններում նրանք շեշտում էին, որ Դուք տեղի հայ համայնքի բարեկամն եք: Դուք ինչպե՞ս կբնութագրեք արգենտինահայերին, ինչպիսի՞ տպավորություն են նրանք գործել Ձեզ վրա:

-Դուք իրավացի եք: Ես երկար տարիներ մտերմիկ հարաբերություններ ունեմ Արգենտինայի հայ համայնքի հետ եւ, բնականաբար, այդ ընթացքում հասցրել եմ իմ պատկերացումներն ու տպավորություններն ունենալ համայնքից: Արգենտինահայերը կիսով չափ հայ են, կիսով չափ՝ արգենտինացի: Դա է պատճառը, որ Հայաստանի եւ Արգենտինայի միջեւ հարաբերությունները յուրահատուկ բնույթ ունեն: Ինձ այստեղ զգում եմ Արգենտինայի դեսպան, բայց այնտեղ էլ ինձ զգում եմ որպես արգենտինահայ համայնքի դեսպան: Չնայած նրան, որ հայերն ու արգենտինացիները միմյանցից տարբեր են, բայց նրանք կարողացել են իրենց մեջ ամփոփել երկու բնույթ՝ հայ եւ արգենտինացի, եւ դա է պատճառը, որ նրանք միաձուլվել են: Կան հստակ արժեքներ, որ երկու ազգերի համար էլ մեծ նշանակություն ունեն: Նրանք տարբեր են, բայց ընտանիքի, ընկերների հանդեպ սերն ու հարգանքը այն արժեքներից է, որ կրում են երկու ազգերն էլ:

-Գիտեք, դուք կիսով չափ պատասխանեցիք իմ երկրորդ հարցին, որ վերաբերում էր երկու ազգերի նմանություններին: Շատերն են ասում, որ էմոցիոնալ առումով հայերն ու Լատինական Ամերիկայի բնակչությունը նմանություններ ունեն: Դուք խոսեցիք նմանությունների մասին, իսկ որո՞նք են տարբերությունները:

-Նմանություններն ամենաէական հարցերի շուրջ են: Դա ընտանիքի, ընկերության, հայրենիքի նկատմամբ սերն է, հյուրասիրությունը, սրտաբացությունը: Ինչ վերաբերում է տարբերություններին, դրանք ավելի մակերեսային են, օրինակ ճարտարապետությունը, երաժշտությունը, եկեղեցիների ձեւերը: Արտաքինի, մակերեսայինի առումով կան տարբերություններ, մինչդեռ ավելի խորը արժեքների առումով նմանությունները մեծ են: Օրինակ, հայերն ավելի շատ սուրճ են խմում, իսկ արգենտինացիները՝ մատե, մենք տանգո են լսում, դուք՝ Խաչատրյան: Կամ խորովածը, երկու ազգերը տարբեր կերպ են պատրաստում: Մշակութային արտահայտչականության առումով երկու ազգերը տարբեր են, խորը արժեքների առումով՝ շատ նման:

-Գրեթե մեկ տարի է Հայաստանում եք: Հասցրե՞լ եք ծանոթանալ հայկական մշակույթին, բնությանն ու խոհանոցին: Ի՞նչն է Ձեզ վրա արտառոց տպավորություն թողել:

-Յուրաքանչյուր մարդու կյանքում ամենահրաշալի իրադարձություններից մեկը հազարամյա մշակույթի հետ հանդիպումն է: Հասկանում ես, որ որքան էլ կարդաս, շատ բաներ ունես սովորելու այդ մշակույթից: Ուտելիքների համը, երաժշտական գործիքների հատկապես դուդուկի ձայնն է ինձ վրա մեծ տպավորություն թողել, հիացել եմ հայկական ճարտարապետական կոթողներով, դրանց յուրօրինակ կառուցվածքով: Տպավորված եմ հայկական գորգերով, նախշերով, պատրաստման գործընթացով: Հայկական դուդուկի ձայնն ու արգենտինական տանգոն գրեթե նույն արտահայտչականությունն ունեն. երկուսն էլ նոստալգիկ տրամադրություն են առաջացնում: Դրանք կարոտի երաժշտություն են:

-Դուք դա ասում եք որպես մասնագե՞տ: Գիտեմ, որ ժամանակին երաժշտությամբ նույնպես զբաղվել եք:

-Այո, ասում եմ որպես երաժշտության մասնագետ:

-Փորձե՞լ եք հայկական գործիքների վրա նվագել:

-Ես ու կինս տարբեր երկրների, տարածաշրջանների երաժշտական գործիքների հավաքածու ունենք եւ բնականաբար դրանք ժամանակի ընթացքում հարստացվում են: Հայաստանում դեռ համապատասխան գործիքներ չենք ձեռք բերել, բայց կարծում եմ ձեռք բերելուց հետո կսկսեմ նաեւ սովորել նվագել: Այս պահին զբաղված եմ հայկական գորգերով: Դրանք ինձ համար վերածվել են տարերքի եւ իմ տանն ունեմ ավելի շատ գորգեր, քան իրականում պետք է ունենալ:

-Հայաստանում ընդունված է Արգենտինան ընկալել որպես բարեկամ պետություն Լատինական Ամերիկայում: Իսկ Արգենտինայում Հայաստանն ինչպե՞ս են ընկալում:

-Արգենտինացիները հայերին 2 ուղղությամբ են ընկալում. Նախ` մշակույթը, որը բավական հարուստ է եւ հզոր, ու արգենտինահայ համայնքը: Հայերն ընկալվում են որպես ամուր, միասնական ժողովուրդ եւ դրանով պայմանավորված` մեզ համար խոր արժեք է հայի եւ Հայաստանի նկատմամբ այդ ակնածանքը: Արգենտինայում հասարակությունը, ի տարբերություն Հայաստանի, բազմազան է: Ինձ համար հայերի զարմանալի գծերից մեկն այն է, որ այդ բազմազանության մեջ հայկական համայնքն իր ինքնությունն ամբողջությամբ պահում է՝ միաժամանակ վերցնելով այդ բազմազանությունը: Արգենտինայում իմ տան հարեւանությամբ կար հայկական ռեստորան, եւ ես մեծ հաճույքով այցելում էի, ուտում հայկական ուտեստներ: Հայկականն իսկապես շատ մեծ ներկայություն ունի Արգենտինայում. 24-ից ավելի հուշարձաններ Հայաստանին եւ Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված: Բուենոս Այրեսում կա 10 փողոց, որոնք հայկական անուն են կրում:

-Ունե՞ք նախընտրելի հայկական ուտելիք:

-Իմ թուլությունն է լավաշը, պանիրն ու կանաչին : Ես դրանք պաշտում եմ:

-Ձեր ելույթներից մեկի ժամանակ ասացիք, որ հեռավորությունը չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ Հայաստանի եւ Արգենտինայի միջեւ հարաբերությունների ամրապնդմանն ու զարգացմանը: Որո՞նք եք համարում Ձեր գործունեության առաջնահերթությունները:

-Ինտենսիվ կերպով զարգացնելու ենք քաղաքական համագործակցությունը: Աշխատանքներ ենք ծավալելու, որպեսզի առեւտրային կապերն ամրապնդվեն: Շփումը հասարակությունների միջեւ նույնպես մեր առաջնահերթություններից է:

-Կարդալով Ձեր կենսագրությունը շատ զարմացա, քանի որ մասնագիտությամբ իրավաբան լինելուն եւ դիվանագիտությամբ զբաղվելուն զուգահեռ նաեւ երաժշտությամբ եք զբաղվել, սպորտով, եւ առնչություն եք ունեցել լրագրության հետ: Վերջին երեքն առավելապես անկաշկանդություն եւ ազատություն պահանջող ոլորտներ եք: Մինչդեռ դիվանագիտությունը պահանջում է զսպվածություն եւ շատ առումներով կաշկանդում միտքը:

-Ամեն տեսակի գործողություն ունի իր կանոնները: Դրանք կարող են լինել մի փոքր մեղմ, մի փոքր՝ խիստ, բայց ցանկացած մարդ, եթե գիտի կանոնները, գիտի նաեւ չափը: Երաժշտությունն էլ ունի իր չափն ու կանոնները: Որպես դիվանագետ, այնպիսի բարեկամական երկրում, ինչպիսին Հայաստանն է, ոչ մի տեսակի ճնշվածություն կամ ազատության սահմանափակում չեմ զգում:

-Եթե չեմ սխալվում, Ձեր հայրը եւ պապիկը նույնպես լրագրությամբ են զբաղվել: Դա ընտանեկան ավանդույթը շարունակելու ցանկությո՞ւն էր:

-Իմ հայրը, քույրը լրագրող են, ես մասնագիտությամբ իրավաբան եմ: Ես ընտրել եմ դիվանագետի մասնագիտությունը, բայց այդ գործունեության մեջ էլ ունեցել եմ սերտ կապ լրագրության հետ: Թե՛ իմ ընտանեկան արմատներով, թե՛ ծավալած գործունեությամբ միշտ կապ եմ ունեցել լրագրողների հետ:

-Ինչպե՞ս եք գնահատում այսօրվա մեդիայի դերակատարությունը: Փորձագետների մի մասը կարծիք է հայտնում, որ համացանցի տարածմանը զուգահեռ մեդիան կորցնում է իր դերակատարությունը, իսկ մյուս մասը հակառակ տեսակետի կողմնակիցն է:

-Դա մշտապես փոփոխությունների ենթարկվող ոլորտ է: Ժամանակի ընթացքում կարող է փոխվել հաղորդակցության միջոցների ձեւը, բայց բնույթը, որպես այդպիսին, մնում է նույնը:

-Ի՞նչը կցանկանայիք տեսնել կամ փոխել մեդիայում:

-Մեդիայի ասպարեզում եկել ենք մի կետի, երբ հսկայական առաջարկներ ունենք բովանդակության ու հաղորդակցության ձեւերի առումով: Եվ սա այն ժամանակահատվածն է, երբ մարդն ինքը պետք է որոշի, թե որն է ավելի հարմար, որն է ընտրում. դա կլինի էլեկտրոնային մամուլ, youtube, whats up եւ այն:

-Եթե անցում կատարենք լրագրությունից դեպի դիվանագիտություն, ի՞նչ հատկանիշներ են անհրաժեշտ դիվանագետ դառնալու համար:

-Կարեւոր երկու հատկանիշ կա, առաջինը՝ հայրենասիրությունն է, երկրորդը՝ մեծ ճկունություն ունենալը, որպեսզի տարբեր իրավիճակներում կարողանաս կողմոնորշվել, նաև` մասնագիտական հատկություններ, լեզվի իմացություն եւ այլն, որ նույնպես անհրաժեշտ են:

-Պարոն դեսպան, Հայաստանը միջազգային հարթակներում դարձել է խաղաղության, երկխոսության եւ մարդկության դեմ հանցագործությունների դատապարտման մասին անդադար արտահայտվող պետություն: Արգենտինան Լատինական Ամերիկայում լուրջ աշխատանք է ծավալում մարդկության դեմ հանցագործությունների կանխարգելման եւ մարդու իրավունքների պաշտպանության առնչությամբ: Այս ոլորտում համագործակցության ինչպիսի՞ եզրեր եք տեսնում:

-Հայաստանն ու Արգենտինան տարբեր պատմություններ են ունեցել, բայց ունեն նմանություններ: Ժողովրդի ցավը կամ մարդու իրավունքների պաշտպանությունը այն կետերն են, որ կապում է երկու երկրների ժողովուրդներին: Մարդկությանն ուղղված հանցագործությունների դեմ պայքարը, արդարության համար պայքարը այնպիսի ոլորտներ են, որոնք արտահայտվում են պետությունների՝ արտաքին քաղաքականության ոլորտում կայացրած որոշումներում: Բնականաբար, երկու երկրներն էլ մեծ աշխատանք են տանում այդ ուղղությամբ

-Կցանկանայի զուգահեռներ անցկացնեիք երկու իրադարձությունների միջեւ: Այն, ինչ կատարվում է այսօր Մերձավոր Արեւելքում, ներգաղթյալների խնդիրը, արդյոք չի կրկնում 100 տարի առաջ հայերի պատմությունը, երբ հայ ժողովուրդն էլ Ցեղասպանությունից փրկված ապաստան էր գտնում աշխարհով մեկ: Չե՞ք կարծում, որ եթե ժամանակին կամ այսօր էլ դատապարտվեն հայերի եւ նախորդ դարում կատարված այլ ազգերի հանդեպ ցեղասպանությունները, մարդկության դեմ հանցագործություններն ավելի կնվազեն եւ մարդու արժեքն ավելի բարձր կդասվի:

-Այն, ինչ կատարվել է պատմության ընթացքում, պետք է կարողանանք վերլուծել իրական փորձերի հիման վրա: Ցավալի իրադարձությունների դեմ պետք է պայքարենք, որ մարդկությունը կրկին ստիպված չլինի անցնել այդ պատմությունների միջով: Եվ մարդու իրավունքների հարցն Արգենտինայի արտաքին քաղաքականության կարեւորագույն դրույթներից մեկն է:

-Եվ վերջին հարցը, վերջին 3 տարվա ընթացքում Արգենտինա է այցելել ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահը, այնուհետեւ երկրի ղեկավար Սերժ Սարգսյանը: Փոխադարձ այցելություն սպասվո՞ւմ է:

-Մեծ հույսեր ունեմ այդ կապակցությամբ: Այս տարի ապրիլի 24-ին Արգենտինայի ԱԳ նախարարն էր եկել: Այժմ աշխատանքներ են տարվում, որ բարձր մակարդակով նման այցելություններ կրկին լինեն:

Հարցազրույցը Հասմիկ Հարությունյանի