არარატ მირზოიანმა გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს სხდომაზე ბაქოში დაკავებული სომეხი ტყვეების საკითხი დააყენა

სომხეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა 23 თებერვალს მონაწილეობა მიიღო გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს მაღალი დონის სეგმენტში და სიტყვით გამოვიდა. როგორც „არმენპრესი“ სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებული განცხადებიდან იტყობინება, მირზოიანმა თავის გამოსვლაში ბაქოში დაკავებული სომეხი ტყვეების საკითხზეც ისაუბრა.

გთავაზობთ გამოსვლის სრულ ტექსტს:

„პატივცემულო თავმჯდომარევ, თქვენო აღმატებულებებო,

ნება მომეცით, უპირველეს ყოვლისა, გულითადად მივულოცო ადამიანის უფლებათა საბჭოს პრეზიდენტს და ბიუროს წევრებს არჩევა. მსურს ვისარგებლო შემთხვევით და ღრმა მადლიერება გამოვხატო ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრისა და მისი აპარატის მიმართ.

სომხეთის ხედვა და განზრახვები ცალსახად ეფუძნება რწმენას, რომ გაეროს ადამიანის უფლებათა სვეტი კიდევ უფრო უნდა გაძლიერდეს და სათანადოდ იქნას უზრუნველყოფილი საჭირო რესურსებით, რათა გარანტირებული იყოს ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართლისა და ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევების პრევენცია, პასუხისმგებლობა და მათი განმეორების გამორიცხვა.

მზარდი კონფლიქტები და ჰუმანიტარული კრიზისები, ისევე როგორც სისტემური უთანასწორობა და მათი შეუქცევადი გლობალური შედეგები, მოითხოვს არანაკლებ გადამწყვეტ მიდგომას. სომხეთი მზად არის უზრუნველყოს, რომ მიმდინარე ინიციატივა „გაერო 80“ და ადამიანის უფლებათა საბჭოს მომავალი გადახედვის პროცესი გახდეს გულწრფელი ანალიზისა და კონკრეტული მოქმედებების მნიშვნელოვანი შესაძლებლობა, რათა გაძლიერდეს ადამიანის უფლებათა საბჭო და მისი მექანიზმები, როგორც გაეროს ადამიანის უფლებათა არქიტექტურის ქვაკუთხედი.

პატივცემულო კოლეგებო,

ჩვენი დროის ბევრი სხვა დემოკრატიის მსგავსად, ჩვენი საზოგადოებაც აწყდება ჰიბრიდული საფრთხეების მძლავრ ტალღას, მათ შორის დეზინფორმაციას, მანიპულაციებსა და გარე ჩარევას. ეს არის მიზანმიმართული, კოორდინირებული და არამეგობრული კამპანიები, რომლებიც მიმართულია კონკრეტული მიზნების მისაღწევად, მათ შორის დემოკრატიული ინსტიტუტების და ადამიანის უფლებათა ეფექტური რეალიზაციის მიმართ ჩვენი მოქალაქეების ნდობის შელახვისკენ. ამ გამოწვევებთან გამკლავება ჩვენი ყოველდღიური სამუშაო გახდა დემოკრატიული მდგრადობის მუდმივი გაძლიერების გზით.

წლების განმავლობაში განხორციელებულმა მნიშვნელოვანმა რეფორმებმა, კანონის უზენაესობასა და ადამიანის უფლებებზე დაფუძნებულმა პოლიტიკამ, ასევე გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებულმა ინსტიტუტებმა უზრუნველყვეს განვითარების ხელშესახები შედეგები, რაც აისახება საერთაშორისოდ აღიარებულ ინდექსებში. Freedom House-ის 2025 წლის ანგარიშში „თავისუფლება მსოფლიოში“, სომხეთმა 100-დან 54 ქულა მიიღო, რითაც მაღალი მაჩვენებლები დააფიქსირა პოლიტიკური უფლებებისა და სამოქალაქო თავისუფლებების სფეროებში.

მნიშვნელოვანი შედეგია ისიც, რომ 2025 წელს სომხეთმა 34-ე ადგილი დაიკავა ორგანიზაცია „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“-ს „პრესის თავისუფლების მსოფლიო ინდექსში“, რითაც მნიშვნელოვანი წინსვლა აჩვენა გასული წლის 43-ე ადგილთან შედარებით.

მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის „გლობალური გენდერული ნიშნით ჩამორჩენის 2025 წლის“ ანგარიშის თანახმად, სომხეთი ლიდერ ქვეყნებს შორისაა ქალთა განათლების დონის მაჩვენებლით და აფიქსირებს ქალთა წარმომადგენლობის სტაბილურ ზრდას პოლიტიკური ცხოვრების ყველა სფეროში.

ადამიანის უფლებათა სფეროში აღებული საერთაშორისო ვალდებულებების სისტემური და ეფექტური შესრულების ერთგულების შესაბამისად, გასულ წელს ამოქმედდა საერთაშორისო ანგარიშვალდებულების გაძლიერების ეროვნული მექანიზმის ციფრული ინსტრუმენტი - სომხეთის მონიტორინგის ციფრული პლატფორმა (AI-NEMRA). ეს არის ცენტრალიზებული სისტემა, რომელიც აერთიანებს ადამიანის უფლებათა სფეროში საერთაშორისო და რეგიონული მექანიზმების მიერ წარდგენილ რეკომენდაციებს.

თუმცა, სომხეთის ჩართულობა არ შემოიფარგლება მხოლოდ შიდასახელმწიფოებრივი ფარგლებით. ჩვენ ვცდილობთ მნიშვნელოვანი წვლილი შევიტანოთ საერთაშორისო სამართლის უმძიმესი დარღვევების წინააღმდეგ მიმართული გლობალური დამცავი მექანიზმების გაძლიერებაში. ამ კონტექსტში, ადამიანის უფლებათა საბჭოს მიმდინარე სესიაზე სომხეთი კიდევ ერთხელ წარადგენს რეზოლუციას „გენოციდის პრევენციის შესახებ“. ამ რეზოლუციის ეტაპობრივმა განვითარებამ ასახა ახალი გამოწვევები, რომლებიც წარმოიშვა ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართლის, საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლისა და საერთაშორისო სისხლის სამართლის გზაჯვარედინზე, და გააერთიანა საერთაშორისო კონსენსუსი მათი გადაჭრის გზებზე. ყველა წევრი სახელმწიფოს მხარდაჭერა ამ მნიშვნელოვანი რეზოლუციისადმი იქნება გენოციდის საშინელების დასასრულებლად ჩვენი საერთო ვალდებულების ძალზე საჭირო სიგნალი.

თქვენო აღმატებულებებო,

ათწლეულების განმავლობაში გაგრძელებული შეიარაღებული კონფლიქტებისა და ჰუმანიტარული კრიზისების შემდეგ, სომხეთმა და აზერბაიჯანმა გადადგეს გადამწყვეტი ნაბიჯები ჩვენს რეგიონში გრძელვადიანი მშვიდობის დამყარებისკენ. გასულ წელს ვაშინგტონში გამართულმა სამშვიდობო სამიტმა არა მხოლოდ დაამყარა მშვიდობა ორ ქვეყანას შორის, არამედ გზა გაუხსნა ვაჭრობას, ურთიერთკავშირსა და ადამიანებს შორის კონტაქტებს. იმისათვის, რომ ეს გზა მთავრობებს შორის მიღწეულ შეთანხმებებს გასცდეს, ჩვენ ასევე ვთესავთ საფუძვლებს რეალური დიალოგისა და ნდობისთვის ჩვენს საზოგადოებებს, მათ შორის დაზარალებულ მოსახლეობას შორის.

მიუხედავად იმისა, რომ კონფლიქტის მტკივნეული ჰუმანიტარული შედეგები ჯერ კიდევ გადასაჭრელია, ხოლო შორეული და ახლო წარსულის ჭრილობები კვლავ ღია რჩება, ჩვენ ავირჩიეთ შერიგების რთული გზა. ეს, რა თქმა უნდა, რთული პროცესია, იმის გათვალისწინებით, რომ 19 სომეხი დაკავებული პირი კვლავ ბაქოში იმყოფება, არსებობს უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირების ბედის გარკვევისა და იძულებითი გაუჩინარების შემთხვევების გამოვლენის აუცილებლობა, და ამავდროულად ვრცელდება დამახინჯებული ისტორიული ნარატივები. მიუხედავად ამისა, სომხეთი რჩება მტკიცედ ერთგული გააგრძელოს ეს გზა მომავლისკენ მიმართულ მიზნამდე მისასვლელად, იმ გაცნობიერებით, რომ მშვიდობის შემდგომი ინსტიტუციონალიზაცია შექმნის უფრო ხელსაყრელ გარემოს კონფლიქტის შედეგების მოსაგვარებლად.

პატივცემულო თავმჯდომარევ,

დასასრულს, მსურს ხაზგასმით აღვნიშნო, რომ მიუხედავად მრავალმხრივ ინსტიტუტებზე არსებული უზარმაზარი ზეწოლისა, ჩვენ უნდა დავრჩეთ პრინციპული ოპტიმიზმის მატარებლებად და გამოვხატოთ ჩვენი ღრმა რწმენა, რომ ადამიანის უფლებათა სისტემა და თავად გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია ამ პროცესიდან გამოვლენ განახლებული შესაძლებლობებით, რომლებიც მიმართული იქნება მათი გლობალური მანდატის განხორციელებისკენ.

გმადლობთ“.