ترکیه به هر شکل تلاش می‌کند در سوریه خودمختاری کُردی وجود نداشته باشد و در قبال ایران احتیاط نشان می‌دهد: تحلیل یک ترک‌شناس

راهبرد ترکیه در قبال سوریه بر این باور استوار است که این کشور عربی باید به‌عنوان یک دولت واحد حفظ شود و نیروهای کُرد فعال در شمال‌شرق سوریه باید در ساختار دولتی و حکومتی کنونی این کشور ادغام شوند. ترکیه همچنین در قبال ایران احتیاط به خرج می‌دهد.

روبن سافراستیان، آکادمیسین و ترک‌شناس، در گفت‌وگو با «آرمنپرس» با اشاره به تحولات اخیر خاورمیانه، به‌ویژه نقش ترکیه، این دیدگاه را مطرح کرد.

وی گفت:

«ترکیه به هر شکل تلاش می‌کند در سوریه خودمختاری کُردی وجود نداشته باشد و گروه‌های مسلح کُرد در ارتش سوریه ادغام شوند. موضع آنکارا ناشی از این است که عامل کُردی همچنان تهدیدی برای این کشور تلقی می‌شود و بنابراین تلاش می‌کند این تهدید را تا حد امکان در چارچوب توانمندی‌های خود خنثی کند. سیاست کنونی ترکیه دقیقاً در راستای این هدف است».

در پاسخ به این پرسش که ترکیه چگونه با نیروهای نیابتی فعال در منطقه تعامل دارد، این کارشناس تأکید کرد که رویکردهای این کشور در این زمینه یکدست نیست.

این کارشناس افزود: «حزب‌الله» مستقر در لبنان عمدتاً تحت نفوذ ایران فعالیت می‌کند، بنابراین تماس‌های آن با ترکیه ماهیت گسترده‌ای ندارد یا شاید اصلاً وجود نداشته باشد.  «حماس» نیز در دوره اخیر ضربات بزرگی دریافت کرده، به‌طور قابل‌توجهی تضعیف شده و دیگر نمی‌تواند برای ترکیه جذابیت زیادی داشته باشد. در این شرایط، آنکارا در روابط با  «حماس» فعالیت خاصی نشان نخواهد داد، برخلاف گذشته که این گروه هنوز ضربات اسرائیل را دریافت نکرده بود».

با توجه به تلاش‌های ایالات متحده و اسرائیل برای تشدید فشارها بر ایران، سافراستیان همچنین به موضع ترکیه در قبال ائتلاف ضدایرانی پرداخت.

وی ادامه داد: «ترکیه از یک سو تلاش می‌کند در صف دشمنان آمریکا و اسرائیل قرار نگیرد، اما از سوی دیگر از ایده مداخله نظامی مستقیم در تحولات داخلی ایران حمایت نمی‌کند. ترکیه در روابط خود با ایران بسیار محتاط است و نسبت به تحولات داخلی ایران نگرانی دارد، نمی‌خواهد ایران در نتیجه حملات تجزیه شود یا تمامیت ارضی خود را از دست بدهد، زیرا چنین سناریویی را برای کل منطقه بسیار خطرناک می‌داند. ترکیه به هر شکل نشان می‌دهد که همجواری با ایران را ارزشمند می‌داند، به همین دلیل رسانه‌های ترکیه نیز نسبت به تحولات اخیر داخلی ایران بسیار محتاطانه واکنش نشان می‌دهند. مواضع رسمی ترکیه نیز از همین رویکرد ناشی می‌شود».

به گفته سافراستیان، ترکیه علاقه‌مند است مشکلات مربوط به ایران از طریق راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز حل‌وفصل شوند و طرف‌های درگیر در نهایت به توافق برسند. وی افزود که موضع ترکیه در قبال احتمال حمله خارجی به ایران و تشدید تنش‌های داخلی، بیشتر بر ابزارهای دیپلماتیک و یافتن گزینه‌های سازش مبتنی است، نه بر اقدامات تند.

در پاسخ به این سؤال که آیا تحولات خاورمیانه به ترکیه امکان عمل آزادانه می‌دهد یا دامنه اقدامات و تلاش‌های دیپلماتیک آن را محدود می‌کند، سافراستیان تأکید کرد که آنکارا در این شرایط تلاش می‌کند تا حد امکان مانور دهد.

وی در پایان گفت: «موضع ترکیه در قبال سوریه و ایران مبتنی بر استفاده از ابزارهای دیپلماتیک است و گزینه اقدامات تند، به‌ویژه عملیات نظامی، منتفی است. این نشان می‌دهد که دیپلماسی ترکیه در شرایط تحولات اخیر خاورمیانه نسبتاً انعطاف‌پذیر است».