368.52
آرارات میرزُویان: «ابتکار راهبردی دولت ارمنستان موسوم به «چهارراه صلح» کاملاً با افق ابتکار«یک کمربند، یک جاده» چین همراستا است»
15 دقیقه خواندن
ایروان، ۷ ژوئیه ۲۰۲۵ میلادی (۱۶ تیر ۱۴۰۴ شمسی)، به گزارش خبرگزاری دولتی «آرمِنپرِس»: بهنقل از وزارت امور خارجۀ جمهوری ارمنستان، «آرارات میرزُویان» وزیر امور خارجۀ جمهوری ارمنستان، در چارچوب سفر کاری خود به پکن، و در مصاحبهای با شبکۀ تلویزیون مرکزی چین (CGTN) دیدگاههای ارمنستان را درباره سیاست خارجی، روابط دوجانبه، تحولات منطقهای و همکاریهای بینالمللی تشریح کرد. وزارت امور خارجۀ جمهوری ارمنستان متن کامل این مصاحبه را به زبان ارمنی منتشر کرده است که ترجمۀ فارسی آن در ادامه آورده میخوانید:
سوال: جناب آقای آرارات میرزُویان، وزیر محترم امور خارجۀ جمهوری ارمنستان، سفر رسمی شما به دعوت همتای چینیتان، جناب آقای وانگ یی، انجام شد. آیا میتوانید محورهای اصلی مذاکراتتان را در چارچوب این سفر رسمی با ما در میان بگذارید؟ آیا دستاوردهای مشخصی در نتیجۀ این سفر نیز حاصل شده است؟
پاسخ: این نخستین سفر رسمی من به پکن بود. از فرصت این مصاحبه استفاده میکنم تا بار دیگر از وزیر محترم امور خارجۀ چین، جناب آقای وانگ یی، به خاطر دعوت ایشان صمیمانه تشکر و قدردانی کنم.
این سفر فرصتی ارزشمند برای مرور و جمعبندی همکاریهای گذشته، ارزیابی دستاوردها و ترسیم نقشه راه مشترک برای آینده بود.
در چارچوب این سفر، طیف وسیعی از موضوعات مهمی پیرامون روابط همهجانبۀ دو کشور مورد بررسی قرار گرفت.
در حوزۀ روابط اقتصادی، نتایج ملموسی داریم و شاهد رشد چشمگیری در حجم مبادلات تجاری دوجانبه هستیم و بهطوری که حجم مبادلات تجاری دوجانبه نسبت به زمان مشابه سال گذشته، با ۷۰۰ میلیون افزایش یافته است.
همچنین پرواز مستقیم ایروان-اورومچی راهاندازی شده است که گامی مؤثر در راستای تقویت پیوندهای حملونقل و گردشگری میان دو کشور بهشمار میرود.
امروز بیش از پیش شاهد تقویت روابط تجاری، فرهنگی، گردشگری و ارتباطات مردمی و پویایی بیشتر در گفتگوهای سیاسی میان ارمنستان و چین هستیم. با اینحال، من متعقدم که ظرفیتهای نهفته در روابط دوجانبه هنوز بهطور کامل بالفعل نشدهاند.
در همین راستا، با همتای چینی خود، وزیر وانگ یی، گفتوگوهایی سازنده و مفصلی پیرامون ماهیت راهبردی روابط دوجانبه، هماهنگی مواضع و دیدگاههای دو کشور درخصوص مسائل سیاست جهانی، همکاریهای بینالمللی و دستورکار همکاریهای دوجانبه داشتیم.
این گفتگوها میتواند سرآغاز فصلی نو در روابط دو کشور باشد و امیدوارم در ماههای آینده شاهد نتایج ملموس ملموس و مؤثر آن باشیم.
سوال: درگیریهای اخیر میان ایران و اسرائیل، نگرانیهایی جدی را در سطح جهانی برانگیخته است. در پی این تنشها، جمهوری خلق چین نقش فعالی در ترویج مذاکرات صلح ایفا کرده است. ارزیابی شما از جایگاه چین در دیپلماسی جهانی و نقش آن در حلوفصل منازعات چیست؟
پاسخ: جمهوری ارمنستان، بهعنوان کشوری هممرز با جمهوری اسلامی ایران، از نخستین لحظات آغاز حمله به ایران، نگرانیهای جدی خود را ابراز کرد و این اقدام را که متضمن استفادهی یکجانبه از زور بود، قوياً محکوم نمود. این موضعگیری ما، افزون بر استوار بودن بر پیوندهای دوستانۀ ارمنستان با ایران، همچنین با در نظر گرفتن تهدیدهای بالقوهی منطقهای، از جمله احتمال وقوع آلودگی هستهای، اتخاذ شده است.
البته این رویکرد ما همراستا با موضعگیری متعاقب سازمان همکاری شانگهای نیز بود.
بار دیگر میخواهم تأکید کنم که ارمنستان، بهعنوان همسایه و کشوری هممرز با جمهوری اسلامی ایران ، نسبت به تبعات چنین بحرانی نگران بود و اکنون خرسندیم که آتشبسی برقرار شده است. امیدواریم این آتشبس تداوم یابد و کلیهی مسائل از رهگذر گفتگوهای سازنده و مجاری دیپلماتیک حلوفصل گردد.
ما در پی استقرار صلح و ثبات پایدار در منطقه هستیم. بهعنوان کشوری که خود در سالهای اخیر تلخی جنگ را تجربه کرده است، خواهان صلحی فراگیر هستیم؛ نهتنها برای خویش، بلکه برای سراسر منطقه و حتی در ابعاد گستردهتر.
از این منظر، برداشت ما آن است که دیدگاهها و سیاستهای جمهوری خلق چین، به رویکردهای صلحمحور جمهوری ارمنستان بسیار نزدیکاند. صلح و آرامش، از اولویتهای اصلی سیاست خارجی جمهوری ارمنستان بهشمار میآید.
ما هماکنون با آذربایجان در حال مذاکره هستیم و بر سر پیشنویس «پیمان صلح» به تفاهم رسیدهایم. ارمنستان آمادگی خود را برای امضای این پیمان و تصویب آن اعلام کرده است.
همچنین با جدیت پیگیر روند عادیسازی روابط با ترکیه: همسایهی غربیمان هستیم.
امروز، صلح برای ما صرفاً یک گزینه نیست؛ بلکه باوری است ریشهدار و ضرورتی بیبدیل.
مایلم بار دیگر تصریح کنم که ما همین نگرش را در سیاستهای جمهوری خلق چین نیز میبینیم و قدردان حمایت آن کشور از تفاهم حاصلشده میان ارمنستان و آذربایجان بر سر پیشنویس پیمان صلح و نیز حمایت از فرایند مذاکرات صلح و عادیسازی روابط میان دو کشور، هستیم.
اگر نگاه گستردهتری به روابط بینالملل بیندازیم، نقض حقوق بینالملل، اید گفت که نقض حقوق بینالملل، نادیده گرفتن تمامیت ارضی کشورها و عدم وجود قواعد شفاف در عرصۀ روابط بینالملل، نهتنها به زیان ارمنستان، بلکه به ضرر جامعهی جهانی و ازجمله چین خواهد بود.
اگر هدف نهایی، استقرار، بازسازی و تحکیم حقوق بینالملل و تقویت چندقطبیگرایی باشد، ما از چنین رویکردی با تمام توان پشتیبانی خواهیم کرد.
سوال: در واقع، آگاه هستم که دولت ارمنستان ابتکار راهبردی موسوم به «چهارراه صلح» در عرصۀ بین المللی مطرح کرده است؛ طرحی که در بسیاری از ابعاد، با ابتکار «یک کمربند، یک جاده» چین همراستا و همافق است؛ ابتکاری که هدف آن ترویج، گسترش و تعمیق پیوندها و همکاریهای منطقهای است. با این وصف، همافزایی و همراستایی این دو طرح را چگونه ارزیابی میکنید؟
پاسخ: برکسی پوشیده نیست که جهان امروز، بیش از هر زمان دیگر، در تلاش برای کشف و یافتن قواعد جدید لجستیکی و بازتعریف و تقویت سازوکارهای ارتباطی میان کشورها است. ابتکار «یک کمربند، یک جاده» چین و طرح «چهارراه صلح» ارمنستان بخشی از همین جستجوی مشترک، پاسخی به این نیاز روزافزون جهانی و تلاشی برای بنیاننهادن پیوندهایی نوین، روان و ثمربخش میان ملتها و تمدنها است.
همانگونه که بهدرستی اشاره کردید، ابتکار راهبردی «چهارراه صلح» بهطور کامل با افقهای چشمانداز «یک کمربند، یک جاده» همراستا است. جوهرۀ اصلی هر دو طرح اتصال روان و سازنده میان شرق و غرب، میان پکن و پاریس، میان آسیای شرقی و اروپا از مسیر قفقاز جنوبی است. ما با طرح «چهارراه صلح»، چشماندازی روشن از یک شبکۀ ارتباطی روان، امن و بدون مانع برای جابهجایی انسان و کالا، از شرق تا غرب، از پکن تا پاریس و بالعکس ترسیم کردهایم؛ مسیری که میتواند از خاک جمهوری ارمنستان و از طریق آسیای مرکزی برای نمونه از قزاقستان به چین متصل شود.
چنانچه این شبکۀ ارتباطی تحقق یابد، خواه آن را «چهارراه صلح» بنامیم، خواه «یک کمربند، یک جاده» فارغ از عنوان، بیتردید ابتکاری سودمند برای تمامی کشورها و ملتها خواهد بود؛ ابتکاری که در خدمت تحقق هدف والای دولتها، یعنی تأمین رفاه، توسعۀ پایدار و خوشبختی مردمانشان قرار خواهد گرفت.
در پاییز پیشِ رو، شهر تیانجین چین میزبان نشست سازمان همکاری شانگهای خواهد بود. جمهوری ارمنستان نیز بهعنوان شریک گفتگویی این سازمان، سالبهسال شاهد رشد چشمگیر در حجم مبادلات تجاری خود با جمهوری خلق چین است؛ نشانهای روشن از پویایی، اعتماد متقابل و ظرفیتهای فزایندۀ همکاریهای آینده.
سوال: اکنون که سخن از سازمان همکاری شانگهای به میان آمد، به نظر شما گرایش این سازمان به سمت توسعۀ سبز و اقتصاد دیجیتال چگونه میتواند افقهای تازهای را برای دو کشور گشوده و فرصتهای نوینی فراهم آورد؟
پاسخ: جمهوری ارمنستان بهعنوان یکی از شرکای گفتگوی سازمان همکاری شانگهای، اصول بنیادین و پایهای این سازمان را بسیار حائز اهمیت میداند. اجازه دهید به چند اصل کلیدی اشاره کنم: حفظ تمامیت ارضی، مصونیت مرزها و اجتناب از هرگونه توسل به زور. این ارزشها دقیقاً سنگبنای سیاست خارجی جمهوری ارمنستان امروز است و برای ما جایگاهی راهبردی دارند.
اما فراتر از این اصول بنیادین، باید توجه داشت که دستورکارهای نوینی این سازمان نیز در حال ترویج و پیشبرد موضوعاتی است که شما نیز به آنها اشاره کردید، از جمله هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، گذار سبز، و و چالشهای اقلیمی و زیستمحیطی، که تمامی این حوزهها برای ما اهمیت حیاتی دارند.
تنها کافی است به یک واقعیت مهم توجه کنیم؛ بخش قابل توجه و شاید بزرگترین سهم تجارت میان ارمنستان و جمهوری خلق چین، حول محور فناوریهای سبز شکل گرفته است. از این رو، هنگامی که به موضوعات اقلیمی و حفظ تنوع زیستی مینگریم، درمییابیم که این مسائل نیز از اولویتهای اساسی جمهوری ارمنستان به شمار میروند.
در همین راستا، در سال آینده، جمهوری ارمنستان میزبان کنفرانس جهانی COP17 درباره تنوع زیستی خواهد بود. در آستانه برگزاری این رویداد مهم، انتظار داریم همکاریهای خود با چین را در این حوزه بیش از پیش تعمیق و گسترش دهیم.
هدف از بیان این موارد، برجسته ساختن عمق علاقهمندی ارمنستان به فعالیتهای این سازمان و توسعه همکاریها در قالب آن است. افزون بر این، جمهوری ارمنستان بر آن است که نقش و سطح مشارکت خود را در سازمان همکاری شانگهای بهگونهای هدفمند و مؤثر ارتقا بخشد.
این موضوع نیز از محورهای اصلی رایزنیها و مذاکرات میان هیئتهای ارمنستان و چین بوده است. موضع خود را که مشتمل بر تمایل جدی برای افزایش حضور و تأثیرگذاری در این سازمان است، با صراحت اعلام کردهایم و امیدواریم تلاشهایمان با حمایت و استقبال گرم کشورهای عضو این نهاد همراه شود.
سوال: در پایان، همانگونه که آگاهیم، سال جاری مصادف است با سیوسومین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک میان جمهوری خلق چین و جمهوری ارمنستان؛ روابطی که در گذر زمان، نهتنها در عرصههای اقتصادی، بلکه در زمینههای فرهنگی نیز با شتابی روزافزون گسترش یافته است. از محبوبیت فزایندۀ زبان چینی در میان نسل جوان ارمنستان گرفته تا برگزاری رقابت بینالمللی ویولن «خاچاطوریان» در خاک چین، همگی گواهی روشن بر عمق و اصالت پیوندهای مردمی میان دو ملتاند. با اینهمه در نظر، چشمانداز و انتظارات شما از آیندۀ روابط دوجانبه میان چین و ارمنستان چگونه است؟
پاسخ: بیتردید، تبادلات فرهنگی نقشی بنیادین در تقویت و توسعه پیوندهای میان ملتها ایفا میکنند.
مایۀ خرسندی است که در هر دو کشور، شاهد رشد فزایندۀ علاقه به گسترش روابط فرهنگی هستیم؛ در ارمنستان، توجه روزافزون به زبان و فرهنگ چین مشهود است و در چین نیز علاقهمندی به فرهنگ و هنر ارمنی رو به افزایش است.
اگر به گذشته بنگریم، درمییابیم که ریشههای تعاملات مثبت و سازنده میان تمدنهای کهن چین و ارمنستان به اعماق تاریخ بازمیگردد. هرچند همواره پیوندهایی عمیق فرهنگی میان این دو ملت برقرار بوده، اما آنچه امروز مایۀ خرسندی است، این واقعیت است که این پیوندها تنها در گذشته نماندهاند، بلکه امروز هم به شکلی زنده، پویا و مبتنی بر علاقهمندی متقابل، با شتابی نوین در حال گسترشاند.
اجازه دهید با ذکر نمونهای روشن ادامۀ این روند مثبت و سازنده در دوران ما توضیح دهم: در ارمنستان مدرسهای وجود دارد که زبان چینی در آن تدریس میشود و صف انتظار برای ثبتنام در این مدرسه بسیار طولانی است؛ خانوادههای بسیاری مشتاقاند فرزندانشان در این مدرسه تحصیل کنند.
به نظرم این یک مثال بسیار گویا و شاهد عینی از عمق علاقهمندی نسل جوان ارمنستان به شناخت فرهنگ چین است.
از سوی دیگر، نباید از برگزاری مسابقۀ بینالمللی موسیقی به نام «آرام خاچاطوریان» در چین غافل شد؛ رویدادی فرهنگی که به معرفی و ترویج موسیقی کلاسیک ارمنی در میان مخاطبان چینی میپردازد و جلوهای زیبا از دیپلماسی فرهنگی میان دو کشور به شمار میآید.
تمامی این نشانهها گواهیاند بر پویایی، اصالت، گسترش و چشمانداز روشن روابط فرهنگی میان چین و ارمنستان؛ روابطی که بیتردید، میتواند بهعنوان یکی از ستونهای اصلی همکاری دوجانبه در سالهای پیشرو ایفای نقش کند.