Ermenistan, Asya’daki teleskoplar için ortak bir ağ kurulması önerisini sunacak

Ermenistan, Uluslararası Astronomi Birliği’nin önemli etkinliklerinden biri olan Astronominin Yaygınlaştırılması Uluslararası Konferansı’na (CAP2026) ilk kez ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 25-29 Mayıs tarihleri arasında Yerevan’da düzenlenecek konferans kapsamında ülke, küresel ölçekte dikkat çekebilecek yeni bir iş birliği girişimi sunmayı hedefliyor.

Bürakan Gözlemevi Direktörü Areg Mikaelyan’ın “Armenpress”e verdiği bilgiye göre Ermenistan, Avrupa’daki OPTICON modeline benzer şekilde, Asya kıtasındaki büyük teleskop operatörlerini bir araya getirecek ortak bir astronomi ağı kurulmasını önerecek. Avrupa’daki optik ve kızılötesi teleskop operatörlerini birleştiren OPTICON, kıta çapında bilimsel iş birliği ve veri paylaşımı sağlayan önemli bir koordinasyon ağı olarak faaliyet gösteriyor.

CAP2026’nın, bu önerinin uluslararası düzeyde tartışılacağı önemli platformlardan biri olması bekleniyor. Konferans; bilim gazeteciliği, astronominin popülerleştirilmesinde yapay zekâ kullanımı, sosyal medya, eğitim projeleri ve modern bilim iletişimi araçları gibi başlıklara odaklanacak.

İki yılda bir düzenlenen etkinlik bu yıl Fransa’nın Toulouse kentinden Ermenistan’a devredildi. Mikaelyan’ın aktardığına göre konferansa farklı ülkelerden yaklaşık 85 uzman fiziksel olarak katılacak, yaklaşık 100 kişi ise çevrim içi bağlantıyla yer alacak.

Program kapsamında astronomi eğitimi, planetaryum çalışmaları, dijital uygulamalar ve bilim iletişimi projeleri ele alınacak. Uluslararası büyük bilimsel projelerin temsilcileri de çeşitli sunumlar gerçekleştirecek.

Konferansın dikkat çeken başlıklarından biri de astronomi turizmi olacak. Ermenistan; gözlemevleri, antik astronomi alanları, kaya resimleri ve özellikle Karahunj (Zorats Karer) kompleksiyle bu alanda öne çıkmayı hedefliyor. Mikaelyan’a göre bu tür tarihî astronomi alanları dünya genelinde giderek daha fazla ilgi görüyor.

Bilim gazeteciliğinin önemine de değinen Mikaelyan, küresel bilim haberciliğinin büyük bölümünün uzay ve astronomi temalarına odaklandığını belirtti.

Ermenistan ayrıca sanal astronomi alanında da aktif rol üstleniyor. Ülke, dünyada sanal gözlemevine sahip yaklaşık 20 ülkeden biri konumunda. Mikaelyan, dijital platformlar ve eğitim programları sayesinde uzayın daha detaylı ve etkili biçimde incelenebildiğini ifade etti.

Ermeni heyeti kısa süre önce Çin’in Xiang’an kentinde düzenlenen Uluslararası Astronomi Birliği Asya-Pasifik Bölgesel Toplantısı’na (APRIM 2026) da katıldı. 38 ülkeden yaklaşık 450 delegenin yer aldığı toplantıda astrofizik, kozmoloji, radyo astronomi ve bilim eğitimi gibi konular ele alındı.

Bu yıl düzenlenen CAP2026 ve diğer tüm etkinlikler, Byurakan Astrophysical Observatory’nin kuruluşunun 80. yılı kapsamında gerçekleştiriliyor. Kutlamalar çerçevesinde eylül ayında büyük bir uluslararası bilim konferansı daha düzenlenmesi planlanıyor.