Bilgi direnci, ulusal güvenliğin temel sütunlarından biri

Ermenistan Başbakanı’nın basın sözcüsü Nazeli Bağdasaryan’ın makalesi

Keşif yapmış olmayacağım; seçimlere yaklaşıldıkça Ermenistan’da hibrit saldırılar bağlamında dezenformasyon kampanyalarının arttığı gözlemleniyor. Burada söz konusu olan sıradan siyasi tartışmalar ya da seçim öncesi söylemler değil; devlet kurumlarına, seçim sürecine ve ülkenin stratejik önceliklerine duyulan güveni sistematik biçimde zayıflatmayı amaçlayan organize dezenformasyon ve dış kaynaklı bilgi manipülasyonlarıdır.

Bu tür müdahaleler özellikle seçim dönemlerinde yoğunlaşıyor; seçmenleri yanıltmayı, katılımı düşürmeyi ve toplumsal ayrışma hatlarını derinleştirmeyi hedefliyor. Zamanında etkisiz hale getirilmeyen küçük manipülasyonlar bile, kamuoyunun güveni ve seçim sonuçlarının algılanışı üzerinde birikimli etki yaratabiliyor; seçimlerin meşruiyetine dair şüphelerin oluşmasına yol açabiliyor.

Yapılan incelemeler, dezenformasyon zincirinin çoğu zaman az bilinen internet siteleri ya da anonim platformlarda başladığını gösteriyor. Ardından aynı içerik, sosyal medya ve Telegram kanalları aracılığıyla koordineli biçimde yayılıyor. Amaç, ikna etmekten ziyade; algoritmaların manipülasyonu, sahte bir uzlaşı görüntüsü yaratılması ve dış kaynaklı gündemlerin yönlendirilmesi yoluyla bilgi alanında yapay bir görünürlük sağlamak.

Bu anlatılar daha sonra “güvenilir kaynak” görüntüsü altında Ermenistan’daki medya alanına sızıyor. Bu aşamada medyanın rolü kritik hale geliyor. Yayın öncesinde bilginin doğrulanması ya da doğrulanmaması, sahte haberin yayılmasının durdurulup durdurulmayacağını veya “kurumsal meşruiyet” kazanarak daha da geniş kitlelere ulaşıp kamu algısını etkileyeceğini belirliyor.

Son dönemde, aynı mesajları aynı anda paylaşan, etkileşim oranlarını yapay biçimde yükselten ve siyasi açıdan hassas içerikleri öne çıkaran koordineli sahte veya anonim hesap ağları da dikkat çekiyor. Matryoshka, Storm ve DragonBridge gibi koordine bot ağları, X (Twitter) platformunda eş zamanlı olarak aynı anlatıları yayarak geniş toplumsal destek varmış izlenimi oluşturuyor. Bu, bilgi ortamına yönelik bir baskı biçimi olup, kamuoyunun yönelimlerini çarpıtmayı ve kriz atmosferi algısı yaratmayı amaçlıyor.

Yeni tehditler arasında yapay zekâ kullanımındaki artış da öne çıkıyor: yapay zekâ ile üretilmiş metinler, manipüle edilmiş ses kayıtları, sahte videolar ve uydurma “belgeler”. Bu gelişmeler, tehditlerin doğasını değiştirerek onları daha hızlı, daha geniş ölçekli ve öngörülmesi zor hale getiriyor. Bu nedenle yalnızca tepki vermek değil, teknolojik, analitik ve hukuki düzeylerde önleyici kapasite geliştirmek de gerekli hale geliyor.

Bu faaliyetlerin asıl hedefi herhangi bir siyasi güç değil. Hedef, seçimlere duyulan toplumsal güven, devlet kurumlarının itibarı ve demokratik süreçlerdir. Zamanında ya da yeterince etkisizleştirilmeyen dezenformasyon anlatıları, seçimlere katılımı azaltabilir ve uzun vadede devletin istikrarını zayıflatabilir.

Ermenistan için bilgi direnci soyut bir kavram değildir. Egemenliğin, demokrasinin, devlet istikrarının ve meşruiyetin korunması açısından temel bir ön koşuldur. Bu nedenle bilgi direncinin ulusal güvenliğin ayrılmaz bir bileşeni olarak kabul edilmesi zorunludur. Dezenformasyon, siber faaliyetler ve koordineli bilgi manipülasyonları gibi hibrit tehditler; toplumu içeriden zayıflatmayı, bölmeyi ve stratejik kararlara duyulan güveni sarsmayı hedeflemektedir.

Şeffaflık, doğrulama kültürü, medya okuryazarlığı programları, sorumlu gazetecilik ve kurumsal hesap verebilirlik; günümüzde yalnızca demokratik değerler değil, aynı zamanda ulusal güvenliğin güçlendirilmesinde kilit unsurlardır.

Tam da bu noktada, hepimizin çabalarının ortak bir zeminde buluşması gerekmektedir.