آندری کورتونوف: آنچه روسیه به ارمنستان پیشنهاد خواهد کرد نیز برای آینده روابط ارمنستان و روسیه تعیین‌کننده است

روابط ارمنستان و روسیه در حال گذار به یک الگوی جدید است. آندری کورتونوف، مدیرکل و مدیر علمی پیشین شورای امور بین‌الملل روسیه، در گفت‌وگو با «آرمن‌پرس» با بیان این ارزیابی افزود که هنوز برای گفتن اینکه این الگو چه شکلی خواهد داشت، زود است، اما روشن است که صفحه روابط دوجانبه ورق خورده و طرفین تلاش می‌کنند فصل جدیدی را در این روابط آغاز کنند.

آقای کورتونوف گفت: «این روند برای ایروان و مسکو پیچیده و دردناک است. البته می‌خواهیم امیدوار باشیم که این روند به تضعیف روابط سنتی و حسن همجواری نه‌تنها میان دو کشور، بلکه میان دو جامعه منجر نشود. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، پیش‌تر به نوعی به جدایی متمدنانه اشاره کرده است. ارمنستان امروز در حال تغییر اولویت‌های راهبردی خود و گشودن درها به روی کشورهای و مناطق دیگر است و چشم‌انداز اروپایی را انتخاب می‌کند. این امر بدون تردید در روابط مسکو و ایروان و همچنین در حوزه تعامل ارمنستان با ساختارهایی که این کشور همچنان عضو آنهاست، مشکلاتی ایجاد می‌کند». 

آقای کورتونوف که در کنفرانس «مجمع آپری ۲۰۲۶» در ایروان شرکت می‌کند، خاطرنشان کرد که در این شرایط احتمالاً لازم است تغییراتی ایجاد و روابط به نوعی بازتعریف شود، زیرا به گفته این کارشناس، روابط دو کشور بیش از پیش ماهیتی عمل‌گرایانه پیدا کرده و بر مناسبات تجاری و اقتصادی متمرکز می‌شود.

وی افزود، وجود افرادی با گرایش‌های طرفدار روسیه در ارمنستان و همچنین حضور دیاسپورای بزرگ و بانفوذ ارمنی در روسیه، زمینه‌ای فراهم می‌کند تا روسیه ارمنستان را کشوری با اشتراکات تاریخی، فرهنگی و دینی تلقی کند.

آقای کورتونوف گفت: «بدون تردید می‌توان برای مدت طولانی درباره عواملی که دو کشور و دو ملت را به یکدیگر نزدیک می‌کنند صحبت کرد و امیدوار بود که همه این عوامل تا حدی حفظ شوند و بر روند توسعه روابط آینده تأثیر بگذارند. راهبردها و اولویت‌های سیاسی می‌توانند تغییر کنند. حدود دو دهه پیش، شرکای ما در تفلیس درباره چشم‌انداز اروپایی گرجستان صحبت می‌کردند، در حالی که امروز چیزی در نگاه آنها تغییر کرده است. شاید برخی انتظارات برآورده نشده باشد، اما این بدان معنا نیست که گرجستان از مسیر اروپایی خود صرف‌نظر می‌کند. صرفاً چشم‌انداز مذکور دیگر به همان شکلی که ۲۰ سال پیش درک می‌شد، درک نمی‌شود. شاید در ارمنستان نیز تغییراتی رخ دهد که به جامعه ارمنستان امکان دهد ادغام اروپایی را واقع‌بینانه‌تر ارزیابی کند؛ به‌ویژه اینکه این روند، به احتمال زیاد، بسیار طولانی خواهد بود». 

به باور وی، از سوی دیگر، روسیه همچنان یک شریک باقی خواهد ماند و در صورت فراهم شدن شرایط مساعد، حتی می‌تواند یک شریک راهبردی باشد. این کارشناس معتقد است بسیاری از مسائل به این بستگی خواهد داشت که روسیه نیز در مرحله بعدی همکاری چه پیشنهادی به ارمنستان ارائه خواهد کرد، حوزه تعاملات اقتصادی تا چه اندازه گسترش خواهد یافت، کسب‌وکارهای کوچک و متوسط چگونه در این روند مشارکت خواهند کرد و چه نوع همکاری‌هایی در حوزه فناوری اطلاعات و سایر بخش‌ها شکل خواهد گرفت.

کورتونوف درباره پروژه تریپ‌پی گفت تاریخ نشان داده است که بسیاری از ایده‌های مطرح‌شده از سوی دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که شاید ایده‌هایی بسیار خوب و آینده‌نگرانه باشند، در قالب پروژه‌های مشخص تا پایان به اجرا درنمی‌آیند.

وی افزود: «ما هنوز اطلاعات زیادی درباره تریپ‌پی نداریم و نمی‌دانیم این پروژه چگونه توسعه خواهد یافت و به مرحله اجرا خواهد رسید. بله، توافق‌هایی امضا شده است، اما جزئیات بسیاری نیازمند روشن شدن است. امیدواریم زیرساخت‌های در حال تغییر حمل‌ونقل و لجستیک در قفقاز جنوبی، هم منافع سه کشور قفقاز جنوبی و هم منافع همسایگان مستقیم آنها، یعنی روسیه، ایران و ترکیه، را در نظر بگیرد. شاید هماهنگ کردن منافع همه طرف‌ها آسان نباشد، اما با این حال باید برای دستیابی به آن تلاش کرد». 

کنفرانس «مجمع آپری ۲۰۲۶» که روز ۲۳ سپتامبر در ایروان آغاز شده، با عنوان «ترسیم معماری تغییر» برگزار می‌شود. سیاستمداران، دیپلمات‌ها و نمایندگان بخش کسب‌وکار و جامعه مدنی از ارمنستان و کشورهای مختلف در این مجمع شرکت می‌کنند.

در جریان این رویداد سه‌روزه، موضوعات مهمی برای ارمنستان از جمله امنیت منطقه‌ای و سیاست خارجی، پیوستگی و ارتباطات منطقه‌ای، امنیت اقتصادی، حاکمیت دیجیتال و توسعه ظرفیت‌های نهادی مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.