کارشناس ترک: ارمنستان، جمهوری آذربایجان و ترکیه به نقطه عطف مهمی رسیده‌اند

ترکیه به پیشبرد روند عادی‌سازی روابط با ارمنستان ادامه داده است؛ حضور نمایندگان ویژه، برقراری ارتباط هوایی، روند تسهیل نظام صدور روادید برای دارندگان گذرنامه‌های رسمی، اسناد تجاری، گروه کاری راه‌آهن و حمایت واشنگتن از روند سیاسی، همگی گواه این امر هستند.

به گزارش «آرمن‌پرس»، هیزل چاغان البیر، تحلیلگر ترک و کارشناس مرکز مطالعات اوراسیا، این دیدگاه را از طریق ارتباط آنلاین در کنفرانس «مجمع آپری ۲۰۲۶» مطرح کرد.

البیر گفت: «آنکارا برای گشودن مسیرهای ارتباطی منتظر شکل‌گیری اعتماد کامل نماند و با اقدام عملی، اعتماد ایجاد کرد. می‌توان گفت که ما به نقطه عطف مهمی رسیده‌ایم. قفقاز جنوبی در واقع شاهد لحظه‌ای استثنایی است؛ لحظه‌ای که برای نسل‌ها اهمیت خواهد داشت و شاید یکی از مهم‌ترین دوره‌ها برای کشورهای منطقه باشد. مرز ارمنستان و جمهوری آذربایجان در حال شکل‌گیری است، روند صلح آغاز شده و پیشرفت کرده و از مرحله طراحی پروژه به مرحله اجرا انتقال یافته است، انتقال حامل‌های انرژی و کالا از سر گرفته شده و همچنین پروازهای ترکیه به مقصد ایروان پیش‌بینی شده است». 

وی افزود که برای مدت طولانی هیچ تحول قابل‌توجهی در روابط میان ارمنستان و ترکیه و همچنین میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان رخ نداده بود و اکنون این وضعیت، در واقع فرصتی برای نگاه کردن به آینده به‌عنوان دوره‌ای از فرصت‌هاست.

به گفته این تحلیلگر، برنامه دولت ارمنستان که برقراری روابط دیپلماتیک با ترکیه را به‌عنوان یک سیاست رسمی تثبیت کرده است، سرمایه سیاسی انباشته‌شده‌ای محسوب می‌شود.

البیر گفت: «من باور دارم که با برداشتن گام‌هایی برای آینده و توسعه مثبت میان سه کشور ما، آینده خوبی برای همه ما رقم خواهد خورد. بنابراین، پرسش دائمی دیگر این نیست که آیا ترکیه نتایجی به دست خواهد آورد یا خیر، بلکه این است که آیا ارمنستان اقداماتی انجام خواهد داد که نشان‌دهنده اعتماد به جمهوری آذربایجان و ترکیه باشد یا خیر». 

این تحلیلگر ترک یادآور شد که طرف ترکیه‌ای همچنان نماینده ویژه خود را در منطقه حفظ کرده است، در حالی که ارمنستان در حال حاضر نماینده فعالی در این روند ندارد. نماینده پیشین جمهوری ارمنستان و فرستاده ویژه این کشور در امور ترکیه، روبن روبینیان، اکنون رئیس مجلس ملی جمهوری ارمنستان است.

البیر گفت: «ما از روند عادی‌سازی حمایت می‌کنیم و فعالیت نماینده ما، سردار کیلیچ، گواه این امر است. او نیز در هر فرصتی از نماینده پیشین به‌عنوان شریک خود یاد می‌کند. ترکیه تلاش نمی‌کند رهبر این روند یا تنها کشوری باشد که در پی تقویت جایگاه و نفوذ خود در منطقه است. رویکرد ما بر عادی‌سازی روابط و تأمین شکوفایی و ثبات استوار است». 

وی از این دیدگاه حمایت کرد که نباید بازیگران دیگری خارج از منطقه در امور آن نقش‌آفرینی کنند.

البیر در پایان گفت: «بازیگران خارجی نباید تلاش کنند ترکیه را متقاعد کنند که شریک خود، جمهوری آذربایجان، را کنار بگذارد. درخواست برای گشودن مرز ترکیه و ارمنستان بدون در نظر گرفتن موضع جمهوری آذربایجان، نشان‌دهنده درک نادرست هم از سیاست ائتلافی و هم از وضعیت کنونی است». 

کنفرانس «مجمع آپری ۲۰۲۶» که روز ۲۳ سپتامبر در ایروان آغاز شده، با عنوان «ترسیم معماری تغییر» برگزار می‌شود. سیاستمداران، دیپلمات‌ها و نمایندگان بخش کسب‌وکار و جامعه مدنی از ارمنستان و کشورهای مختلف در این مجمع شرکت می‌کنند.

در جریان این رویداد سه‌روزه، موضوعات مهمی برای ارمنستان از جمله امنیت منطقه‌ای و سیاست خارجی، پیوستگی و ارتباطات منطقه‌ای، امنیت اقتصادی، حاکمیت دیجیتال و توسعه ظرفیت‌های نهادی مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.