4 dakikalık okuma
Akademisyen ve türkolog Ruben Safrastyan, Türkiye ile Yunanistan arasında ortaya çıkan yeni görüş ayrılıklarının büyük bir tehdit oluşturmadığını ve sıcak bir çatışmaya dönüşmeyeceğini belirtti. Safrastyan, yaşanan durumun iki temel nedene dayanan rutin gerilimlerden biri olduğunu ifade etti.
"Armenpress"e konuşan Safrastyan, Ankara ile Atina arasındaki son gerginliğin arkasındaki etkenleri değerlendirdi.
Safrastyan, somut sorunların su yüzüne çıktığını belirterek, AB'nin Kıbrıs'ı kendi enerji sistemine bağlama kararının gerilimi tırmandırdığını kaydetti. Kıbrıs'ın bu sisteme dahil olmayan tek AB üyesi olduğunu ifade eden Safrastyan, sürecin Yunanistan üzerinden yürütülmesinin Ankara'nın sert tepkisine yol açtığını vurguladı. Türk tarafı, Akdeniz'in dibinden elektrik kablosu geçirilmesi için kendi onayının gerektiğini savunurken, Yunanistan ve Kıbrıs buna ihtiyaç olmadığını belirtiyor. Safrastyan, gelecekte İsrail'in de benzer şekilde AB enerji sistemine bağlanabileceği bir projenin gündeme gelebileceğini, bu durumun Doğu Akdeniz'de dengeleri önemli ölçüde değiştireceğini ekledi.
Ankara'nın göz ardı edemeyeceği bir diğer unsurun Yunanistan ile İsrail arasında imzalanan milyarlarca dolarlık anlaşma olduğunu belirten Safrastyan, şu ifadeleri kullandı:
"Bu proje kapsamında İsrail'in uçaklara, füzelere ve İHA'lara karşı geliştirdiği üç kademeli hava savunma sisteminin Yunanistan'a konuşlandırılması planlanıyor. Yunanistan'ın savunma kapasitesini artıracak bu adım, doğal olarak Türk tarafında rahatsızlık yarattı."
Safrastyan'a göre bir diğer neden ise Orta Doğu'da Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan ittifakı ile Yunanistan-Kıbrıs-İsrail bloğu arasında süregelen rekabet. Safrastyan, ABD'nin bölgedeki nüfuzunu azaltacağını açıklamasının ardından oluşan boşluğu doldurmak amacıyla nüfuz sahibi ülkeler arasında sert bir mücadele yaşandığını, stratejik ağırlığa sahip Türkiye ile İsrail'in bölgede üstünlük kurma yarışında ön saflarda yer aldığını kaydetti.
Son gerilimlerin olağanüstü bir çatışmaya yol açmayacağına ikna olduğunu belirten Safrastyan, değerlendirmesini şöyle tamamladı:
"Her iki ülke de NATO üyesi ve ABD'nin müttefiki olduğu için bu sorun nihayetinde bir çözüme kavuşacaktır. Muhtemel bir sıcak çatışmadan bahsetmek için hiçbir gerekçe bulunmamaktadır."
Öte yandan Türkiye ile Yunanistan arasındaki gerilimin yeniden tırmandığı gözleniyor. Türk uçakları ve insansız hava araçlarının Yunan adaları üzerindeki uçuşlara yeniden başlaması Atina'da endişe yarattı. Yunan yetkililer, Ankara'nın çevre projelerini tartışmalı sular üzerinde kontrol sağlamak için bir gerekçe olarak kullandığını savunuyor.
Akdeniz'de Yunanistan, Kıbrıs ve ilerleyen aşamada İsrail'i Avrupa Birliği enerji sistemine bağlamayı hedefleyen Great Sea Interconnector projesi nedeniyle de yeni bir anlaşmazlık olgunlaşıyor. Türk tarafı projenin Ankara'nın onayına tabi olması gerektiğini vurgularken, Atina ve Nikosia bu talebi hak ihlali olarak nitelendiriyor.