Rusya’daki ortaklarımızdan esneklik göstermelerini ve Ermenistan demiryolunun imtiyaz hakkını kabul edilebilir bir3. ülkeye devretmelerini istiyoruz

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Ermenistan demiryolu ağının Rusya tarafından işletilmesine ve bu işletme hakkının Ermenistan ve Rusya için kabul edilebilir üçüncü bir ülkeye devredilmesi gerekliliğine değindi.

Armenpress’in aktardığına göre Paşinyan, Ermenistan demiryolu ağının Rusya’nın işletmesi altında bulunmasının, ülkenin uluslararası demiryolu ağına entegre olma yönündeki tarihi fırsatı kaybetmesine yol açabileceğini vurguladı.

Ermenistan Başbakanı, konuyu Ulusal Meclis’te yaptığı konuşmada, hükümetin 2026-2031 yıllarına ilişkin programını sunarken gündeme getirdi.

Başbakan Paşinyan, uluslararası yatırımcıların, yük taşımacılığı şirketlerinin, mal satıcıları ve alıcılarının Ermenistan’daki Yeraskh-Akhurik demiryolu hattından kaçınmak istediğini, çünkü söz konusu hattın Rus Demiryolları’nın yönetimi altında bulunduğunu belirtti.

“Rusya ile Batı arasındaki karmaşık ilişkiler ve Rusya’ya uygulanan yaptırımlar, uluslararası yatırımcıları, yük taşımacılarını ve ticaret aktörlerini bu altyapıyı risk olarak görmeye ve doğrudan veya dolaylı yaptırım kısıtlamaları ya da bu tür riskler taşıyan bir altyapıyla çalışmaktan kaçınmaya itiyor” diye konuştu.

Paşinyan, Ermenistan’ın Rusya’ya uygulanan yaptırımlarla hiçbir ilgisinin ve bu konuda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, ayrıca demiryolunun Rus Demiryolları’nın yönetimi altında olmasından kaynaklanan bir sorun yaşamadığını söyledi.

“Bu bizim için hiçbir zaman sorun olmadı ve biz bu konuya daha önce hiç değinmedik. Bir kez daha vurgulamak istiyorum: Demiryolu Ermenistan’ın mülkiyetindedir ve yalnızca Rus Demiryolları’nın yönetimi altındadır. Bu gerçekle ilgili hiçbir sorunumuz yok. Rusya Federasyonu’na ve çıkarlarına büyük saygı duyuyoruz. Ancak Ermenistan demiryolunun Rus yönetimi altında olması nedeniyle bugün Ermenistan’ı uluslararası demiryolu ağına entegre etme yönündeki tarihi fırsatı kaybetme riskiyle karşı karşıyayız. Bu tarihi fırsatı kaybetmemize izin veremeyiz” dedi.

Bu nedenle Rusya’daki ortaklarından esneklik göstermelerini ve imtiyaz hakkını Ermenistan ve Rusya’nın kabul edeceği üçüncü bir ülkeye devretmelerini isteyen Paşinyan, Türkiye topraklarında Kars’tan Nakhicevan’a uzanacak demiryolunun inşasına ilişkin çalışmaların da hızlandığına dikkat çekti.

“Bu demiryolunun inşasını engelleyemeyiz ve Yeraskh-Akhurik demiryolunun bu hatla rekabet etmek zorunda kalacağı gerçeğiyle yüzleşmeliyiz. Bu nedenle Yeraskh-Akhurik hattını mümkün olduğunca hızlı bir şekilde rekabetçi bir duruma getirmeli ve ilerleyen dönemde demiryolu hizmetlerinin yüksek kalitesini ve rekabetçi fiyatlarını güvence altına almalıyız” ifadelerini kullandı.

Başbakan, bu yaklaşımın öneminin hükümet programında da yer aldığını belirterek şu ifadeyi aktardı:

“Demiryolunun imtiyazlı yönetim sistemi, oluşturulan tarihi fırsatın hayata geçirilmesinin önünde engel oluşturmayacak şekilde gözden geçirilecek. Bu yöndeki çalışmalarımızı sürdüreceğiz ve Rusya’daki ortaklarımızdan bu soruna mümkün olduğunca hızlı ve dostane bir çözüm bulunmasını bir kez daha rica ediyorum.”

TRIPP projesine de değinen Paşinyan, projenin yalnızca demiryolunu değil, boru hatlarını, yolları, kabloları ve elektrik iletim hatlarını da kapsayacağını söyledi.

“Elektrik iletim hatlarının TRIPP kapsamında hayata geçirilecek ilk altyapı olması ihtimali yüksek. Çünkü teknik açıdan bunların kısa sürede tamamlanması nispeten daha kolay. Ayrıca dünyada elektriğe yönelik artan talep, bölgeden elektrik ihracatına ilişkin projelere daha fazla önem verilmesini gerektiriyor” dedi.

Paşinyan, TRIPP projesi konusunda Ermenistan ile ABD arasındaki stratejik iş birliğine ilişkin çerçeve anlaşmasının şu anda onay sürecinde olduğunu, TRIPP Development Company’nin kurulmasına yönelik çalışmaların ise son aşamaya geldiğini belirtti.

Başbakan, şirkette Ermenistan’ın yüzde 26, ABD’nin ise yüzde 74 paya sahip olacağını hatırlattı. Bu yapının en az 49 yıl geçerli olacağını, sürenin tarafların karşılıklı mutabakatıyla uzatılması halinde ise sonraki 50 yıllık dönemde Ermenistan’ın payının yüzde 49’a, ABD’nin payının yüzde 51’e çıkacağını ve bunun Ermenistan’ın ek mali veya başka bir yatırım yapmasını gerektirmeyeceğini söyledi.

Paşinyan, projenin Ermenistan’ın toprak bütünlüğü, egemenliği ve yargı yetkisi çerçevesinde hayata geçirileceğini vurguladı.

“Özellikle vurgulamak istiyorum ki TRIPP herhangi bir yabancı askeri veya silahlı varlığı öngörmüyor. TRIPP’ten önce hiçbir zaman önümüzde 100 yıllık bir proje veya perspektif olmadı. Bu çok önemli bir husus. Hiçbir zaman bize 100 yıllık bir perspektif açan, üstelik dünyanın bir numaralı süper gücüyle birlikte yürütülecek bir programa veya projeye sahip olmadık. Bu hem Ermenistan hem de bölge için tarihi bir fırsattır. TRIPP projesinin hayata geçirilmesi bölgemizdeki durumu ve atmosferi değiştirecek” ifadelerini kullandı.