ՄԱԶԾ-ի և Կլիմայի կանաչ հիմնադրամի աջակցությամբ Հայաստանում ջերմաարդիականացվել է ավելի քան 300 հանրային ու բնակելի շենք
5 րոպեի ընթերցում
Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի և Կլիմայի կանաչ հիմնադրամի աջակցությամբ 2020 թվականից մինչ օրս Հայաստանում իրականացվել են շենքերի էներգաարդյունավետության լայնածավալ աշխատանքներ: Նախագծի շրջանակում ջերմաարդիականացվել է ավելի քան 300 հանրային և բնակելի շենք՝ ներառյալ դպրոցներ, մանկապարտեզներ, առողջապահական կենտրոններ և բազմաբնակարան շենքեր։
«Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում «Շենքերի էներգաարդյունավետ արդիականացմանն ուղղված ներդրումների ռիսկերի նվազեցում» ծրագրի համակարգող Վահրամ Ջալալյանը նշեց, որ ծրագիրն իրականացվում է Կլիմայի կանաչ հիմնադրամի 20 միլիոն ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամաշնորհային միջոցներով և հանդիսանում է հիմնադրամի խոշորագույն ծրագրերից մեկը տարածաշրջանում։
Միաժամանակ ծրագրի իրականացման ընթացքում ապահովվել է նաև ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի ներդրումը, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության և Երևանի քաղաքապետարանի համաֆինանսավորումը։
Ծրագրի կառուցվածքը ներառում է հինգ հիմնական բաղադրիչ։ Առաջին բաղադրիչը վերաբերում է մոնիթորինգին, ազդեցության գնահատմանը և հանրային իրազեկվածության բարձրացմանը՝ կրթական ծրագրերի, դասընթացների և վերապատրաստումների միջոցով։
Երկրորդ բաղադրիչն ուղղված է քաղաքական և կարգավորիչ ռիսկերի նվազեցմանը՝ շինարարական նորմերի, էներգաարդյունավետության ստանդարտների և օրենսդրական դաշտի արդիականացման միջոցով։
Երրորդ բաղադրիչը ներառում է համագործակցություն ֆինանսական կառույցների հետ՝ էներգաարդյունավետության ֆինանսավորման նոր գործիքների մշակման և թվայնացման ուղղությամբ։
Չորրորդ բաղադրիչի շրջանակում իրականացվում է շենքերի էներգաարդյունավետության միջոցառումների համաֆինանսավորում։ Ծրագրի ընդհանուր բյուջեից 14 միլիոն դոլարն ուղղված է անմիջապես շենքերի ջերմաարդիականացման աշխատանքներին, իսկ մնացած միջոցները՝ ծրագրի կառավարմանը և օժանդակ բաղադրիչներին։
«Ծրագիրն իրականացվում է տարբեր գործընկերների հետ համագործակցությամբ: Մասնավորապես, առողջապահության նախարարության հետ համատեղ իրականացվել են Նոր Նորքի ինֆեկցիոն հիվանդանոցի և Նուբարաշենի հոգեկան առողջության ազգային կենտրոնի էներգաարդյունավետության բարձրացման աշխատանքները։ Համագործակցություն է իրականացվել նաև Երևանի քաղաքապետարանի, Հայ բարեգործական ընդհանուր միության և այլ կառույցների հետ»,-ասաց Շենքերի էներգաարդյունավետության ծրագրի համակարգող Վահրամ Ջալալյանը։
Նախագիծն իրականացվել է ավելի քան 40 բնակավայրում՝ ընդգրկելով 20 խոշորացված համայնք։ Այն չունի տարածքային սահմանափակումներ և իրականացվել է ինչպես Երևանում, այնպես էլ մարզերում։ Ծրագրի հիմնական նպատակը կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարն է՝ շենքերում էներգիայի սպառման նվազեցման և ջերմոցային գազերի արտանետումների կրճատման միջոցով։
2023–2024 թվականներին ծրագրի երկարաձգման փուլում թիրախները վերանայվել են, և ծրագրում ներառվել է առանձնատների ուղղությունը, որը նախկինում բացակայում էր համապատասխան մեխանիզմների բացակայության պատճառով։ Առանձնատների և բնակարանների համար գործում է պետական սուբսիդավորման ծրագիրը, որի շրջանակում պետությունը սուբսիդավորել է վերանորոգման նպատակով վերցված վարկերի տոկոսադրույքները։
Նախագծի շրջանակում իրականացված աշխատանքները ներառում են պատուհանների և դռների փոխարինում, պատերի, տանիքների և նկուղների ջերմամեկուսացում, ջեռուցման, օդափոխության և լուսավորության համակարգերի արդիականացում, ինչպես նաև արևային էներգիայի կիրառման լուծումներ։
Հայաստանում ներդրվել է նաև համայնքային էներգետիկ կառավարման ինստիտուտը։
Համայնքային էներգետիկ կառավարիչներ ունեն Երևանի քաղաքապետարանը, ինչպես նաև Լոռու մարզի Ստեփանավան և Ալավերդի համայնքները, որտեղ իրականացվում են համայքապատկան շենքերի և ենթակառուցվածքների էներգոսպառման համակարգված վերահսկում՝ հատուկ թվային էներգետիկ կառավարման տեղեկատվական համակարգի միջոցով։
«Այսօր ամենաէժան էներգիան չսպառված կամ խնայված էներգիան է, և շենքերի ջերմաարդիականացումը երկարաժամկետ առումով առավել արդյունավետ ներդրում է, քան միայն էներգիայի արտադրության աղբյուրների ավելացումը»,- եզրափակեց Վահրամ Ջալալյանը։
Լուսինե Ջալալյան