Մշակույթ

Գանգը՝ պաշտամունքի առարկա. հնագետները ներկայացրել են Արենի-1 քարայրում հայտնաբերված գանգերի  վերակազմությունները

4 րոպեի ընթերցում

Գանգը՝ պաշտամունքի առարկա. հնագետները ներկայացրել են Արենի-1 քարայրում հայտնաբերված գանգերի  վերակազմությունները

ԵՐԵՎԱՆ, 23 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Դեռ 2007 թվականին Վայոց ձորի մարզի Արենի-1 քարայրում իրականացրած պեղումների արդյունքում գիտնականները հայտնաբերել էին Ք.ա 4. 300-4.000 թվականներին թվագրվող երեք մարդկային գանգ, որոնք ուսումնասիրության առարկա էին դարձել:

Հայ գիտնականները, համագործակցելով արտասահմանցի գործընկերների հետ, ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման արդյունքում ստացել են գանգերի վերակազմությունները, ինչի հիման վրա հնարավոր է դարձել վերականգնել մեր հեռավոր նախնիների դեմքերն ու արտաքին տեսքը:

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ սեպտեմբերի 23-ին լրագրողների հետ զրույցում Արենիի հնագիտական արշավախմբի ղեկավար, ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող Բորիս Գասպարյանը հիշեցրեց, որ քարանձավը սկսել է պեղվել 2007 թվականին, և այն աշխարհին ճանաչելի է դարձել Եվրասիայի տարածքի ամենահին կոշիկի և գինու հնձանի հայտնաբերմամբ:

«Հնձանի շրջակայքում հայտնաբերվել է մարդկային երեք գանգ, որոնք սովորական չեն. եթե ուշադիր նայենք, կտեսնենք, որ դրանք փայլեցված են, այսինքն՝ այստեղ ապրող հասարակության համար տվյալ մարդիկ եղել են շատ կարևոր՝ դառնալով պաշտամունքի առարկա: Տարիների ընթացքում գանգերն ուսումնասիրվել են հնագիտական, մարդաբանական տեսանկյունից՝ ԴՆԹ վերլուծությամբ: Մեզ համար պարզ է, որ այս երեք անհատներից երկուսը արական սեռի են, իսկ մեկը՝ իգական: Մեկը, ամենայն հավանականությամբ, վեց տարեկան երեխա է, մյուսը՝ 9, իսկ մյուսը՝ 18»,-պատմեց Գասպարյանը:

Չեխական «Մեր պատմությունը» կազմակերպության ներկայացուցիչ Ջիրի Շինդելարին էկրանի վրա ցույց տվեց, թե ինչպես է իրականացվել գանգերի վերականգնումը: Լայնածավալ աշխատանքի ընթացքում պարզ է դարձել, որ 18-ամյա երիտասարդը ունեցել է շեկ մազեր և կապույտ աչքեր: Գիտնականները շեշտեցին, որ վերականգնումը 90 տոկոս ճշգրտությամբ համապատասխանում է իրականությանը: Մյուս երկու կանգերի վերականգնումը դեռ ընթացքի մեջ է:

«Արենի-1 քարայր» կոնսորցիումի գործադիր տնօրեն, ՀՀ ԳԱԱ ՀԱԻ գիտաշխատող Արթուր Պետրոսյանը շեշտեց, որ այն, ինչ ներկայացվում է, դեռ ամենը չէ, որ կարող է բավարարել այցելուներին, որովհետև, քարայրից բացի, այլ վայրերում ևս գանգեր և բազմաթիվ արժեքավոր գտածոներ կան, որոնք դեռ պետք է արժևորել այնպես, ինչպես «Արենիից երիտասարդին»: Նա նշեց, որ առաջ են քայլելու «Ուսումնասիրություն՝ հանուն ապագայի» նշանաբանով: «Մենք սկսել ենք քարայրի՝ թանգարան դարձնելու գործընթացը, պատրաստվում ենք արժևորել ոչ միայն Արենի-1-ը, այլև մարզի այլ հնավայրերը, որոնք պեղում է մեր արշավախումբը»,-ընդգծեց Պետրոսյանը:

Վայոց ձորի մարզպետ Արարատ Գրիգորյանի խոսքով՝ Արենի-1 քարայրի բացահայտումն իրենց համար ունի կարևոր և խորհրդանշական դեր, քանի որ այն լույս է սփռում տարածքի հնագույն մարդու ապրելակերպի, նրա մշակույթի ու զարգացման վրա: «Այսքան տարիների աշխատանքի ուսումնասիրությունն այժմ էլ տալիս է նոր կարևորագույն բացահայտումներ, և պեղումներից հայտնաբերվում են բազմաթիվ արժեքավոր գտածոներ, որոնց ուսումնասիրությունը դեռ նոր արդյունքներ է տալիս»,- ասաց նա:

Անդրադառնալով գանգերի վերականգնմանը՝ Գրիգորյանը նշեց, որ դա հնարավորություն է տալիս տեսնելու մեր նախնիների դեմքերը, ինչը մեծ ձեռքբերում է ինքներս մեզ ճանաչելու ճանապարհին:

Գանգերի վերականգնման գործընթացը կյանքի է կոչվել «Արենի-1» քարայր կոնսորցիումի («Արենի-1 քարայր» գիտահետազոտական հիմնադրամ և ԱՄՆ Գֆոելլեր «Ռենեսանս» հիմնադրամ), ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի, ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության, Չեխիայի Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիայի հնագիտության ինստիտուտի (Պրահա), բրազիլացի հանրահայտ մարդաբան, 3D-դիզայներ Սիսեռո Մորաեսի և Քորքի համալսարանի համագործակցության արդյունքում:

Սերգեյ Սմբատյանը Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի ամերիկյան հյուրախաղերը ձեռքբերում է համարում

Մշակույթ

Սերգեյ Սմբատյանը Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի ամերիկյան հյուրախաղերը ձեռքբերում է համարում

Համերգներ, ձայնագրություններ, մենակատարների հետ համագործակցություններ. Սիմֆոնիկ նվագախումբն ամփոփեց 18-րդ համերգաշրջանը

Մշակույթ

Համերգներ, ձայնագրություններ, մենակատարների հետ համագործակցություններ. Սիմֆոնիկ նվագախումբն ամփոփեց 18-րդ համերգաշրջանը

«Փարաջանով-100» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը Գյումրիում կգործի մինչև սեպտեմբեր

Մշակույթ

«Փարաջանով-100» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը Գյումրիում կգործի մինչև սեպտեմբեր

Երևանում ելույթ կունենա աշխարհահռչակ օպերային երգիչ և դիրիժոր Պլասիդո Դոմինգոն

Մշակույթ

Երևանում ելույթ կունենա աշխարհահռչակ օպերային երգիչ և դիրիժոր Պլասիդո Դոմինգոն

«Queen Sensation» խումբը Երևանում հանդես եկավ բացառիկ համերգով

Մշակույթ

«Queen Sensation» խումբը Երևանում հանդես եկավ բացառիկ համերգով

ԵՄ-ն մեծ ուշադրություն է դարձնում մշակույթի ոլորտում Հայաստանի հետ համագործակցությանը. Մարագոս

Մշակույթ

ԵՄ-ն մեծ ուշադրություն է դարձնում մշակույթի ոլորտում Հայաստանի հետ համագործակցությանը. Մարագոս

Ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն ու մի խումբ աստղեր համերգ կնվիրեն Գոհար Գասպարյանի 100-ամյակին

Մշակույթ

Ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն ու մի խումբ աստղեր համերգ կնվիրեն Գոհար Գասպարյանի 100-ամյակին

Հաղթանակ Շահումյանի վաթսուն տարվա աշխատանքն ամփոփվեց նրա հոբելյանին նվիրված ցուցահանդեսում

Մշակույթ

Հաղթանակ Շահումյանի վաթսուն տարվա աշխատանքն ամփոփվեց նրա հոբելյանին նվիրված ցուցահանդեսում

Աշխարհահռչակ երաժիշտների կարծիքով սյունեցի պատանի երաժիշտների ջազային նվագախումբը մշակութային կյանքում մեծ ապագա ունի

Մշակույթ

Աշխարհահռչակ երաժիշտների կարծիքով սյունեցի պատանի երաժիշտների ջազային նվագախումբը մշակութային կյանքում մեծ ապագա ունի

Քանի որ շատ կապանցիներ հնարավորություն չունեն գնալ Լոնդոն, Բեռլին կամ Նյու Յորք, ուստի մենք աշխարհն ենք բերում Կապան. Սևակ Ավանեսյան

Մշակույթ

Քանի որ շատ կապանցիներ հնարավորություն չունեն գնալ Լոնդոն, Բեռլին կամ Նյու Յորք, ուստի մենք աշխարհն ենք բերում Կապան. Սևակ Ավանեսյան

Կապանի համայնքապետարանի նպատակն է վերականգնել մշակութային լավագույն ավանդույթները

Մշակույթ

Կապանի համայնքապետարանի նպատակն է վերականգնել մշակութային լավագույն ավանդույթները

AREMNPRESS

Հայաստան, Երևան, 0002, Մարտիրոս Սարյան 22

+374 11 539818
contact@armenpress.am
fbtelegramyoutubexinstagramtiktokdzenspotify

Ցանկացած նյութի ամբողջական կամ մասնակի վերարտադրման համար անհրաժեշտ է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության գրավոր թույլտվությունը

© 2024 ARMENPRESS

Ստեղծվել է՝ MATEMAT-ում