ایران از ایده‌های پیوستگی و ارتباطات منطقه‌ای حمایت می‌کند։ شیرغلامی موضع کشورش درباره تریپ‌ را تشریح کرد

رویکرد اصلی ایران درباره قفقاز جنوبی این است که هرگونه روند برقراری صلح در منطقه باید بر اساس حفظ وضع موجود و وضعیت فعلی باشد. هرگونه تغییر ژئوپلیتیکی بعدی برای ایران قابل قبول نیست.

به گزارش «آرمن‌پرس»، خلیل شیرغلامی، سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان، این دیدگاه را در جریان کنفرانس «مجمع آپری ۲۰۲۶» مطرح کرد.

آقای شیرغلامی گفت: «موضع اصولی ایران حفظ وضع موجود در قفقاز جنوبی، هم از نظر تمامیت ارضی و هم از منظر ژئوپلیتیک منطقه است. نکته دوم این است که ما در منطقه به توازن جدیدی نیاز داریم، زیرا گفتمان درباره صلح خوب و مفید است، اما به‌تنهایی برای برقراری و حفظ صلح در منطقه کافی نیست. اگر واقعاً به دنبال صلح واقعی و پایدار هستیم، باید توازن واقعی قوا، به‌ویژه میان جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان، برقرار باشد. این مسئله بسیار مهم و حائز اهمیت است. ایران نیز دقیقاً در پی ایجاد چنین وضعیتی در منطقه است؛ توازن جدید قوا که تضمین واقعی صلح پایدار و مستمر در منطقه خواهد بود». 

به گفته وی، در صورت نبود توازن، وضعیت شکننده خواهد بود. این دیپلمات معتقد است حتی اگر نیت طرف‌ها مثبت باشد، این امر برای برقراری و حفظ صلح کافی نیست.

وی افزود: «ما معتقدیم پویایی‌ها و قالب‌های منطقه‌ای برای برقراری صلح پایدار، ثبات و توسعه در منطقه باثبات‌تر و مؤثرتر هستند. البته منافع مشروع قدرت‌هایی که در این منطقه حضور ندارند، قابل قبول و قابل درک است. آنها منافع مشروع مشخصی دارند و این کاملاً طبیعی است، اما در عین حال، اگر تلاش شود این منطقه به عرصه رقابت منفی یا درگیری تبدیل شود، این امر تأثیر مثبتی بر منطقه نخواهد داشت. در بلندمدت، چنین وضعیتی پیامدهای جدی خواهد داشت و ثبات و توسعه همین منطقه را مختل خواهد کرد». 

سفیر ایران تأکید کرد که طرف ایرانی از ایده‌های مربوط به پیوستگی و ارتباطات منطقه‌ای حمایت می‌کند.

آقای شیرغلامی گفت: «ما از ایده و برنامه «چهارراه صلح» که از سوی نخست‌وزیر پاشینیان مطرح شده است، استقبال کرده‌ایم. ما معتقدیم این چهارراه دارای مسیرهای مختلفی است: شرق به غرب، غرب به شرق، شمال به جنوب و جنوب به شمال. اگر برنامه‌هایی برای ایجاد پیوستگی و ارتباطات وجود دارد، باید از هر فرصت و ظرفیتی استفاده و آنها را عملی کرد». 

خلیل شیرغلامی در سخنانی درباره پروژه تریپ‌ گفت اگر این پروژه برخی پیش‌شرط‌های مشخص را برآورده کند، می‌تواند برای توسعه و صلح در منطقه مثبت باشد.

وی افزود: «در عین حال، معتقدیم ارمنستان ظرفیت بزرگ دیگری نیز دارد و آن تبدیل شدن به حلقه اتصال میان خلیج فارس، اقیانوس هند و منطقه گسترده‌تر است. این ظرفیت نیز باید مورد استفاده قرار گیرد و عملیاتی شود. بنابراین، ما از ایده «چهارراه صلح» و ایده پیوستگی و ارتباطات حمایت می‌کنیم، مشروط بر اینکه برخی شرایط یا پیش‌شرط‌های مشخص برآورده شوند». 

سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان در ادامه درباره روابط ارمنستان و ایران گفت در این چارچوب بسیار مهم است که دو کشور به‌عنوان دو شریک مهم و سنتی، بتوانند در چارچوب جهت‌گیری‌های جدید سیاست خارجی ارمنستان مسیر خود را پیدا کنند.

به گفته وی، منظور، سیاست خارجی ارمنستان با گرایش به غرب و نزدیک شدن این کشور به اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا و در عین حال، توانایی حفظ سطح کنونی مشارکت میان ایران و ارمنستان است.

آقای شیرغلامی گفت: «این مهم‌ترین چالش است، اما در چارچوب آن فرصت‌های بسیاری نیز وجود دارد. ما معتقدیم که دست‌کم با اتحادیه اروپا و کشورهای اروپایی، در زمینه رویکردهای مربوط به حفظ صلح و ثبات در این منطقه و همچنین روابط میان جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان، نقاط مشترک بسیاری داریم. اگرچه در نگاه نخست به نظر می‌رسد این مسئله برای ایران و ارمنستان چالشی است که باید بر آن غلبه کرد، اما در عین حال فرصت‌های بسیاری نیز وجود دارد. ما باور داریم که بر پایه اعتماد متقابل عمیقی که میان رهبران ارمنستان و ایران وجود دارد، قادر خواهیم بود بر این چالش غلبه کنیم و نه‌تنها سطح کنونی همکاری‌ها را حفظ کنیم، بلکه آن را ارتقا دهیم». 

وی اعلام کرد که طرف ایرانی در حال بررسی و برنامه‌ریزی برای ایجاد مشارکت راهبردی میان ایران و ارمنستان و در آینده، نهادینه کردن این مشارکت بر پایه‌های نهادی است.

شیرغلامی گفت: «ما وضعیت ژئوپلیتیکی ارمنستان را درک می‌کنیم. ارمنستان، به دلیل نداشتن دسترسی به دریا، از لحاظ تاریخی با مشکلات و موانع متعددی برای ارتباط با جهان مواجه بوده است و به سازوکارها و مسیرهای چندلایه یا متنوعی برای برقراری ارتباط با جهان و مناطق مختلف و همچنین استفاده کامل از نقش خود به‌عنوان یک حلقه اتصال نیاز دارد. بنابراین، ما با درک شرایط به وضعیت و این چشم‌انداز راهبردی سیاست خارجی ارمنستان نگاه می‌کنیم. درباره پروژه تریپ‌پی نیز، با توجه به رویکرد اساسی ایران درباره ضرورت حفظ وضع موجود در منطقه که پیش‌تر به آن اشاره کردم، معتقدیم در روند اجرای این پروژه نباید هیچ آسیبی به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی جمهوری ارمنستان وارد شود». 

وی افزود که جمهوری آذربایجان و رهبران آن همچنان به‌طور بسیار روشن و آشکار درباره آنچه «کریدور زنگزور» خوانده می‌شود، سخن می‌گویند. به گفته سفیر ایران، طرف ایرانی نیز به همان اندازه روشن موضع خود را بیان می‌کند که هیچ‌گونه تغییر ژئوپلیتیکی یا اقدامی که به تمامیت ارضی و حاکمیت جمهوری ارمنستان آسیب برساند، قابل تحمل نیست.

خلیل شیرغلامی گفت: «این نخستین پیش‌شرط است. دومین نکته اساسی و بسیار مهم این است که هیچ‌گونه حضور نظامی ایالات متحده آمریکا در منطقه قابل پذیرش نیست. این رویکرد بر این واقعیت استوار است که رویکرد خصمانه ایالات متحده نسبت به مردم ایران بارها اثبات شده است، از جمله در دوره اخیر. بنابراین، بر اساس این دو پیش‌شرط، یعنی وارد نشدن هیچ آسیبی به تمامیت ارضی و حاکمیت جمهوری ارمنستان و نبود حضور امنیتی یا نظامی آمریکا در خاک این کشور، هیچ دلیلی برای مخالفت با این پروژه نداریم، مشروط بر اینکه این پروژه به‌صورت مثبت به توسعه و رفاه مردم ارمنستان کمک کند». 

سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان در پایان گفت: «ما معتقدیم پویایی‌ها و قالب‌های منطقه‌ای برای برقراری صلح پایدار، ثبات و توسعه در منطقه باثبات‌تر و مؤثرتر هستند».