14 دقیقه خواندن
نیکول پاشینیان نخستوزیر جمهوری ارمنستان، به مناسبت سال نو پیام تبریکی صادر کرده است. خبرگزاری «آرمِنپرس» متن کامل پیام را به شرح زیر منتشر میکند:
«مردم عزیز، شهروندان گرامی جمهوری ارمنستان،
از زمان استقلال تاکنون، سال ۲۰۲۵ نخستین سال تقویمی است که در نتیجه تیراندازیهای ناشی از درگیری با آذربایجان، نه کشتهای داشتهایم و نه مجروحی. از مارس ۲۰۲۴، یعنی بیش از ۲۲ ماه است که در مرز ارمنستان–آذربایجان هیچ قربانیای بر اثر تیراندازی ثبت نشده است.
این امر حاصل تصادف شرایط نیست، بلکه نتیجه اجرای راهبردی است که شما، مردم ارمنستان، در انتخابات فوقالعاده سال ۲۰۲۱ به دولت و اکثریت پارلمانی تفویض کردید.
این راهبرد در ایدئولوژی «ارمنستان واقعی» متبلور است و با شیوه نوین ما در خوانش و بازخوانی تاریخ ملت ارمنی، جستوجو و یافتن پیامهای نهفته در آن، و تبدیل این پیامها به دانشی کاربردی در زندگی واقعی پیوند دارد.
ما را متهم میکردند که قصد تغییر تاریخ را داریم. در حالی که هدف ما نه تغییر تاریخی که رخ داده، بلکه تغییر تاریخی بود که قرار است رخ دهد.
هدف نهایی ما عبور از نقشی بود که بهعنوان یک ملت شهیدشده به ما تفویض شده بود و با بهای سنگین قربانیان و فداکاریهای بسیار، به این هدف دست یافتهایم.
ما را متهم میکردند که علیه هویت خود عمل میکنیم، در حالی که ما به حقیقتی آشکار پی بردیم: هویت ما دولت ماست و دولت ما هویت ماست. ما همه شهروندان جمهوری ارمنستان و همه ارامنه جهان را دعوت کردیم تا این واقعیت بدیهی را ببینند که دستور کار تقویت دولت، همان دستور کار تقویت هویت است. ما دولت خود را تقویت میکنیم و در نتیجه، هویت ملی خود را تقویت میکنیم.
ما را متهم میکردند که از «ارمنستان تاریخی» و از تاریخ خود دست میکشیم، حال آنکه سیاستهای ما نتیجه گوش سپردن واقعی به تاریخمان است، تاریخی که به ما میگوید: «مرا تکرار نکنید، دیگر بس است، مرا تکرار نکنید». الهامبخش ایدئولوژی «ارمنستان واقعی»، ارمنستان تاریخی است، سرنوشتی که به ما هشدار میدهد: «راه مرا نروید، جمهوری ارمنستان را به ارمنستان تاریخی تبدیل نکنید».
در سال ۲۰۲۱ میگفتیم «آینده هست»، امروز میگوییم آینده امروز است، و امروز ما در همان آیندهای زندگی میکنیم که شما، شهروندان جمهوری ارمنستان، در سال ۲۰۲۱ به آن رأی دادید. سال ۲۰۲۵ نخستین سال تقویمی کاملِ آن آینده صلحآمیز، یعنی سال صلح است.
ما نهتنها ایدئولوژی «ارمنستان واقعی» را صورتبندی کردیم، بلکه جمهوری ارمنستان را به دولتی واقعی تبدیل کردیم که در جهان واقعی عمل میکند.
در سال ۲۰۲۵، جغرافیای دیدارهای رسمی دوجانبه بینالمللی من غیرقابل تصور است: رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، رئیسجمهور روسیه، رئیسجمهور چین، رئیسجمهور فرانسه، رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران، رئیسجمهور ترکیه، رئیسجمهور قزاقستان، رئیسجمهور امارات متحده عربی، رئیسجمهور آذربایجان، رئیسجمهور تاجیکستان، پاپ رم، رئیس شورای اروپا، رئیس کمیسیون اروپا، صدراعظم آلمان، نخستوزیر ژاپن، نخستوزیر بلژیک، نخستوزیر گرجستان، نخستوزیر استونی و نخستوزیر آلبانی.
در تمامی این دیدارها، ما یک هدف را دنبال کردهایم: تثبیت جایگاه ارمنستان بهعنوان دولتی کاملاً مستقل و دارای حاکمیت، که نیازمند قیمومت نیست، بلکه خود قادر است نیازها و مسائلش را درک کند و خود تصمیمهای لازم برای تداوم حیات—نه صرفاً بقا - را اتخاذ کند. و ما به این هدف دست یافتهایم.
ما را به ترکدوستی و آذربایجانگرایی متهم میکنند، در حالی که مسئله ما این است که منطقه و محیط پیرامون خود را با چشمان خود ببینیم و بشناسیم و اجازه ندهیم ترسهای تاریخی ما از مواجهه با منطقه—که بله، ترسهایی موجه بودهاند—برای بازی دادن ما، برای شکستن اراده ما در مستقل و حاکم بودن، مورد سوءاستفاده قرار گیرند. و ما به این هدف نیز دست یافتهایم: امروز جمهوری ارمنستان بیش از هر زمان دیگری دولت است، بیش از هر زمان دیگری مستقل است، بیش از هر زمان دیگری دارای حاکمیت است و بیش از هر زمان دیگری امن است.
تحولات بنیادینی در منطقه ما در جریان است: برای نخستین بار از زمان استقلال، قطارها از خاک آذربایجان کالا به جمهوری ارمنستان حمل میکنند؛ نخستین نشانههای تجارت دوجانبه با آذربایجان پدیدار شده و نخستین موارد عمده خرید کالا ثبت شده است.
این تاریخی در حال نگارش است، تاریخی نو، و این تاریخ، تاریخ صلح است.
اوج پرده نخست این تاریخ، برقراری صلح میان ارمنستان و آذربایجان بود. در ۸ اوت ۲۰۲۵، در اجلاس برگزارشده در کاخ سفید به ابتکار رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، به همراه رئیسجمهور آذربایجان «اعلامیه ای» را تصویب کردیم که رئیسجمهور ترامپ نیز آن را بهعنوان شاهد امضا کرد.
در حضور ما، وزیران امور خارجه دو کشور «توافقنامه صلح و برقراری روابط بیندولتی میان ارمنستان و آذربایجان» را پاراف کردند، توافقی که درباره نهاییشدن متن آن، ما و باکو رسماً در مارس ۲۰۲۵ اعلام کرده بودیم.
پیش از آن، در فاصله اوت تا اکتبر ۲۰۲۴، مقررات فعالیت مشترک کمیسیونهای تحدید حدود مرزی ارمنستان و آذربایجان توسط معاونان نخستوزیران دو کشور امضا و سپس در هر دو کشور تصویب شد و بالاترین قدرت حقوقی را به دست آورد.
این نخستین سند امضا و تصویبشده در قالب دوجانبه میان ارمنستان و آذربایجان است که در واقع سنگبنای صلح به شمار میآید. در این سند، «اعلامیه آلماآتای» سال ۱۹۹۱ بهعنوان اصل پایه برای تحدید مرز دولتی میان دو کشور تثبیت شده است.
این تنها فرمول واقعی صلح است: بهرسمیتشناختن تمامیت ارضی و حاکمیت یکدیگر بر اساس مرزهای اداری جمهوریهای شوروی، زیرا هر فرمول دیگری به جدلی بیپایان و خونین درباره اینکه جمهوری ارمنستان کدام است و جمهوری آذربایجان کدام، منجر خواهد شد—جدلی که پایانی نداشت.
به همین دلیل بود که در مارس ۲۰۲۵ ضرورت عدم ادامه «جنبش قرهباغ» را اعلام کردم. نکته کلیدی این است که نه این موضع و نه بیانیه ۶ اکتبر ۲۰۲۲ پراگ را بهعنوان امتیازدهی اعلام نکردهام—چنانکه برخی میکوشند القا کنند—بلکه این تصمیمها را بهعنوان ضرورتی حیاتی، برخاسته از منافع آگاهانه و واقعی جمهوری ارمنستان اتخاذ کردهام.
این ظرافتی مهم است. ما را متهم میکنند که دست به امتیازدهی یکجانبه زدهایم. حقیقت این است که ما به هیچ، مطلقاً به هیچ امتیازی تن ندادهایم، ما مسیر دستور کار تداوم دولت خود را پیمودهایم، مسیر منافع دولتمان را.
گفتمان «قرهباغ مال ما بود، حالا دیگر مال ما نیست» بیانگر آگاهیِ گرفتار در تله ژئوپلیتیک است، در حالی که آگاهی دولت و شهروند میگوید: «جمهوری ارمنستان مال ما نبود، اکنون مال ماست». بله، به بهای جان شهیدانمان، بله، به بهای رنجها و محرومیتهایمان—و از همین رو گرانبهاتر و دوستداشتنیتر از هر چیز دیگر—زیرا چیزی نیست جز رؤیایی تحققیافته. جمهوری ارمنستان رؤیای تحققیافته ماست و امروز ما در دل رؤیای خود زندگی میکنیم.
مردم عزیز، شهروندان گرامی،
ما به آینده رسیدهایم و در آینده زندگی میکنیم و دیگر به گذشته بازنخواهیم گشت. سال ۲۰۲۶ ادامهای زیبا برای آینده امروز ما خواهد بود.
دقایقی دیگر، سال نو را در حالی استقبال میکنیم که رشد اقتصادی بالایی را ثبت کردهایم. بدینترتیب، همراه با شما هدفی را که در انتخابات ۲۰۲۱ مطرح کرده بودیم—یعنی تحقق رشد اقتصادی متوسط سالانه ۷ درصد—به انجام رساندهایم. پس از انقلاب مردمی، غیرخشونتآمیز و مخملی سال ۲۰۱۸، اقتصاد جمهوری ارمنستان بیش از ۵۰ درصد رشد کرده است. در سال ۲۰۲۵، درآمدهای مالیاتی بودجه دولتی ۳۰ درصد بیشتر از کل درآمد بودجه دولتی سال ۲۰۱۷ است.
این دستاورد به لطف شماست: فعالان اقتصادیِ شاغل در ارمنستان که تولید میکنند و مالیاتهای قانونی را میپردازند؛ شهروندانی که صدور یا مطالبه رسید صندوق فروش (HDM) را فراموش نمیکنند. از همه شما سپاسگزارم. شما همان ستونی هستید که میهن–دولت ما بر آن استوار است.
به لطف همین شهروندان است که دقایقی دیگر نظام «بیمه جامع سلامت» آغاز به کار میکند؛ نظامی که در آن، دولت بهجای افراد زیر ۱۸ سال و بازنشستگان بالای ۶۵ سال حق بیمه را میپردازد.
این به معنای ارتقای چشمگیر سطح زندگی بازنشستگان است، زیرا روشن است که عمده و اصلیترین هزینههای آنان با حوزه سلامت مرتبط است و اکنون این هزینهها بهطور محسوس کاهش مییابد. همچنین، در خریدهای غیرنقدی، میزان بازپرداخت برای بازنشستگان به ۲۰ درصد افزایش مییابد؛ همین امر درباره دریافتکنندگان کمکهای اجتماعی نیز صادق است.
در سال ۲۰۲۶، برنامه ساخت، بازسازی یا نوسازی ۳۰۰ مدرسه و ۵۰۰ کودکستان را به پایان میرسانیم و بلافاصله برنامه بعدی شامل ۳۰۰ مدرسه دیگر، ۱۰۰ کودکستان، و دستکم ۱۰۰ مدرسه هنری، مدرسه ورزشی و مرکز ورزشی را آغاز خواهیم کرد. ابرپروژه «شهر دانشگاهی» وارد مرحله اجرایی شده و شتاب اجرای آن افزایش خواهد یافت.
به آن دسته از افرادی که همچنان در شرایط اجتماعی نامطلوب زندگی میکنند چه میگویم؟ راهبرد ما برای حل مسئله آنان در این ضربالمثل مشهور خلاصه میشود: «اگر میخواهی انسانی را سیر کنی، به او ماهی نده، ماهیگیری بیاموز». انسانِ توانمند برای کار باید معاش خود را از راه کارش تأمین کند. اگر کار میکند اما نمیتواند معاش خود را تأمین کند، یعنی کار او به اندازه کافی کارآمد نیست و ما باید به او کمک کنیم تا کارایی خود را افزایش دهد و مهارتهای لازم برای کار مؤثر را کسب کند—و این نیز مسیر آموزش و یادگیری است.
در برابر هر مسئلهای در هر حوزهای، دولت سه راهحل دارد: نخست آموزش، دوم آموزش و سوم آموزش. آموزش باید برای ما به شیوه و ذهنیت ملی تبدیل شود و در حال تبدیل شدن است؛ امری کلیدی برای حل هر مسئله خارجی و داخلی، اقتصادی و اجتماعی.
بهواسطه همین راهبرد است که امروز در ارمنستان معلم و سرباز وظیفهای وجود دارد که حقوقی معادل ۷۰۰ هزار درام یا بیشتر دریافت میکند. این دستاورد واقعی شهروند واقعی «ارمنستان واقعی» است.
در سال ۲۰۲۶، ارتقای اعتبار بینالمللی جمهوری ارمنستان نمود خواهد یافت. در ماه مه، هشتمین اجلاس «جامعه سیاسی اروپا» در ایروان برگزار میشود و در اکتبر، اجلاس «COP-17 تنوع زیستی». ارمنستان میزبان رهبران دهها کشور و صدها هیئت نمایندگی خواهد بود.
سال ۲۰۲۶ نوید پویایی بزرگ اقتصادی و سرمایهگذاری را میدهد، زیرا اجرای پروژه «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» آغاز خواهد شد؛ پروژهای که گشایش ارتباطات جمهوری ارمنستان را نهادینه میکند—رویدادی سرنوشتساز که سالها پیش غیرقابل تصور به نظر میرسید.
با این حال، مهمترین رویداد سال ۲۰۲۶ انتخابات عادی مجلس ملی است که در ماه ژوئن برگزار خواهد شد. در آن انتخابات است که شهروند جمهوری ارمنستان باید بهطور برگشتناپذیر از صلحی که خود آفریده، از دولتی که دوباره تثبیت کرده و از قدرت خود—یعنی قدرت مردم—دفاع کند.
انتخابات آزاد، عادلانه و دموکراتیک خواهد بود و مردم پیروز خواهند شد؛ جمهوری ارمنستان پیروز خواهد شد. آینده پیروز خواهد شد—آیندهای که امروز است، اینجاست، اکنون است.
سال ۲۰۲۶ سال همبستگی و وحدت خواهد بود؛ وحدتی که محور آن جمهوری ارمنستان است: قلمرو دارای حاکمیت و بهرسمیتشناختهشده بینالمللی آن، حق شهروندانش برای زندگی آزاد، مرفه و شاد، استقلال جمهوری ارمنستان و منافع دولتی آن.
درود بر شهیدان و زنده باد جمهوری ارمنستان.
سال نو و میلاد مسیح مبارک. همه شما را دوست دارم».