کلیسای کشف‌شده در آرتاشات برای اولین دوره جهان مسیحیت ارزشی استثنایی دارد: مِکرتیچ زارداریان

رئیس بخش باستان‌شناسی ارمنستان باستانِ مؤسسه باستان‌شناسی و قوم‌نگاری و سرپرست هیئت باستان‌شناسی آرتاشات، مِکرتیچ زارداریان، جزئیاتی از کاوش‌های در حال انجام در آرتاشات ارائه داد که در نتیجه آن کلیسایی متعلق به سه دهه نخست قرن چهارم میلادی کشف شده است.

مکرتیچ زارداریان در گفت‌وگو با خبرنگار «آرمِن‌پرس» اظهار داشت که این کشف توسط هیئت مشترک باستان‌شناسان مؤسسه باستان‌شناسی و قوم‌نگاری آکادمی ملی علوم ارمنستان و دانشگاه مونستر آلمان انجام شده است.

این کلیسا در دامنه شرقی تپه هفدهم شهر واقع شده و حدود ۱۰۰۰ متر مربع مساحت دارد. به گفته این باستان‌شناس، بنای کشف‌شده از نظر راه‌حل‌های معماری کاملاً منحصربه‌فرد است و نخستین نمونه در ارمنستان به شمار می‌رود که دارای چهار برآمدگی صلیبی‌شکل است. آقای زارداریان تأکید می‌کند که تا کنون چنین نوع کلیساهایی در منطقه ما شناخته نشده بود، اما نمونه‌های مشابهی از ناحیه مدیترانه شرقی شناخته می‌شوند که ظهور آن‌ها از قرن چهارم میلادی آغاز می‌شود.

وی افزود: «گاه‌نگاری این کلیسای کهن از طریق پژوهش‌های باستان‌شناسی و تحلیل‌های رادیوکربنی تأیید شده است. این بنا به سه دهه نخست قرن چهارم میلادی تعلق دارد و در زمره کهن‌ترین کلیساهایی قرار می‌گیرد که در دوران گریگور روشنگر و پادشاه تیرداد سوم آشکانی ساخته شده‌اند». 

کاوش‌ها در آرتاشات باستانی دو سال است که ادامه دارد. همچنین برنامه‌ریزی شده است در چارچوب یک برنامه دولتی، محله ساحلی این محوطه حفاظت (کنسروه) شود و در چرخه گردشگری قرار گیرد.

مکرتیچ زارداریان در پایان تصریح کرد: «کلیسای هشت‌ضلعی کشف‌شده در آرتاشات باستانی نه‌تنها برای ارمنستان، بلکه برای کل دوره آغازین جهان مسیحیت دارای ارزشی استثنایی است. این یافته‌های تازه امکان درک جامع‌تری از معماری مسیحی اولیه، زندگی معنوی و تاریخ سیاسی آرتاشات، ارمنستان و منطقه را فراهم خواهد کرد».