Ermenistan-ABD TRIPP Çerçeve Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin tasarı Meclis’te görüşülüyor
5 dakikalık okuma
Ermenistan Ulusal Meclisi, 27 Ekim’de Ermenistan Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri arasında “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Yolu” (TRIPP) projesine ilişkin stratejik ortaklık çerçeve anlaşmasının onaylanmasını öngören yasa tasarısını görüşüyor. Armenpress’in aktardığına göre, tasarıyı Meclis’e sunan Ermenistan Dışişleri ve Uluslararası Ticaret Bakanı Ararat Mirzoyan, projenin altyapısının Ermenistan’ın egemenliği ve yargı yetkisi altında faaliyet göstereceğini bir kez daha vurguladı.
Bakan, projenin temelini 8 Ağustos 2025 tarihli Washington Deklarasyonu’nda varılan mutabakatların oluşturduğunu hatırlattı. Bu mutabakatların ardından TRIPP’in uygulama çerçevesi üzerinde uzlaşmaya varıldığını ve şimdi de onay için sunulan devletlerarası anlaşmanın imzalandığını belirtti.
Mirzoyan’a göre proje; demiryolu, kara yolları, elektrik iletim hatları ve fiber optik kabloların yanı sıra olası petrol ve doğal gaz boru hatlarını da kapsayabilir. Bakan, bunların inşası ve işletilmesinin toprak bütünlüğü, egemenlik ve yargı yetkisi ilkelerine dayanması gerektiğini vurguladı.
Mirzoyan, “Ermenistan Cumhuriyeti topraklarında faaliyet gösterecek tüm altyapılar, toprak bütünlüğünü hiçbir şekilde ihlal etmeyecek; tamamen Ermenistan Cumhuriyeti’nin egemenliği altında ve yargı yetkisi çerçevesinde işleyecektir. Yani her şey Ermenistan Cumhuriyeti’nin yargı yetkisine tabi olacaktır” dedi.
Bakanın sunumuna göre projenin hayata geçirilmesi, Ermenistan’ın Azerbaycan toprakları ve altyapısı üzerinden üçüncü ülkelerle bağlantı kurmasına, ülke içindeki demiryolu ulaşımını geliştirmesine ve Doğu-Batı ulaşım koridorunda bir merkez hâline gelmesine olanak sağlayacak. Proje ayrıca Azerbaycan’ın Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a bağlantı kurmasını da mümkün kılacak.
Mirzoyan, projenin öneminin ekonomik kazanımlarla sınırlı olmadığını belirtti. Ermenistan, Azerbaycan ve üçüncü ülkeler arasındaki ekonomik bağlantıların geliştirilmesinin barışın, istikrarın ve güvenliğin güçlendirilmesine de katkıda bulunabileceğini ifade etti.
Bakan, belgelendirme sürecinin tamamlanması için hissedarlar arasındaki anlaşmanın ve TRIPP Kalkınma Şirketi’nin ana sözleşmesinin henüz karara bağlanması gerektiğini bildirdi. Bu çalışmaların yakın gelecekte tamamlanmasını beklediğini söyledi.
Şirketin yapısına ilişkin bilgi veren Mirzoyan, şirketin Ermenistan hükümeti ile Amerikan tarafına ait TRIPP Kalkınma Şirketi’nin katılımıyla kurulacağını belirtti. Bakanın açıklamasına göre Amerikan şirketi, sürekli olarak ABD hükümetinin yönetimi ve mülkiyeti altında bulunacak.
TRIPP Kalkınma Şirketi’nde Ermenistan’ın yüzde 26, Amerikan tarafının ise yüzde 74 hissesi olacak. Bu hisse dağılımı ilk 49 yıllık dönem boyunca geçerli olacak.
Mirzoyan, “Taraflar iş birliği süresini 50 yıl daha uzatma imkânına sahip. Bu durumda Ermenistan Cumhuriyeti’nin hissesi, herhangi bir ek yatırım gerekmeksizin otomatik olarak yüzde 49’a yükselecek; TRIPP Kalkınma Şirketi’nde ABD’nin hissesi ise yüzde 51 olacak” diye açıkladı.
Mirzoyan, tasarının muhalefet gruplarının da desteğini almasını umduğunu belirterek şunları söyledi:
“Bu, tasarının yalnızca iktidar grubunun oylarıyla değil, muhalefet gruplarının da olumlu tutumu ve desteğiyle kabul edilmesini haklı ve makul bir şekilde bekleyebileceğimiz durumlardan biri.”