Ermenistan'ın Yunanistan Büyükelçisi, ERT’ye röportaj verdi: Ermenistan-Türkiye ilişkilerinin normalleşmesi kaçınılmazdır

Ermenistan'ın Yunanistan Büyükelçisi Tigran Mkrtçyan, Yunanistan Devlet Radyo ve Televizyonu’nun (ERT) haber programına röportaj verdi. Röportajın Ermenice çevirisini “Armenpress” haber ajansı yayımladı, ayrıca çeviri Yunanistan’daki Ermenistan Büyükelçiliği tarafından da Facebook sayfasında paylaşıldı.

Soru: Sayın Büyükelçi, programımıza hoş geldiniz. Sizinle bu konuları tartışma fırsatı bulduğumuz için çok teşekkür ederiz. Ermenistan ile Yunanistan, geleneksel olarak çok yakın ilişkilere sahip. Sizce bu ilişkilerin yakınlığını koruyan unsurlar nelerdir? Ayrıca, bu ilişkileri daha da güçlendirmek adına Ermenistan’ın Yunanistan’daki diplomatik misyonunun güncel öncelikleri nelerdir?

Öncelikle davetiniz için çok teşekkür ederim. Sorularınızı büyük memnuniyetle yanıtlayacağım. Elbette haklısınız, Yunan-Ermeni ilişkileri çok eskilere dayanıyor; yüzyıllardır dostuz. Hatta kardeş halklar olduğumuzu söyleyebiliriz. Günümüzün yeni gerçekliklerine dayanarak, siyasi, kültürel, ticari ve savunma alanlarında iş birliğimizi geliştiriyoruz.

Ermenistan Eğitim, Bilim, Kültür ve Spor Bakanı önümüzdeki günlerde Yunanistan’ı ziyaret edecek; yeni kültürel ve diğer anlaşmalar imzalanacak. Savunma alanındaki iş birliği de son derece önemli ve bu konuya yüksek öncelik veriyoruz. Son yıllarda bu alanda büyük ilerlemeler kaydedildi ve biz bu yolda ilerlemeye devam edeceğiz.

Siyasi diyalog çok sağlam. Hem Ermenistan Başbakanı hem de Yunanistan Başbakanı sık sık görüşüyor ve iletişim halindeler. Aynı şekilde dışişleri bakanlarımız da düzenli temas kuruyor. Özetle, Yunanistan ile sahip olduğumuz bu yakın ilişkiler stratejik bir ortaklığa dönüşmeli. Zaten halihazırda ABD, Fransa, İngiltere ve Hollanda ile böyle anlaşmalarımız var. Yunanistan ile ilişkilerimiz bu ülkelerle olan ilişkilerden geri kalmıyor. Bu nedenle önümüzdeki aylarda, belki yıllarda, bu ilişkileri daha da derinleştirmeyi ele almalıyız.

Soru: Elbette, ben de Yunanistan ile Ermenistan arasındaki ilişkiler sizin de belirttiğiniz gibi ABD ve Birleşik Krallık örneğinde olduğu gibi daha da yakınlaşabileceğini düşünüyorum. Ancak ondan önce, sizin Helenizm’i çok iyi anladığınızı biliyorum, çünkü siz aynı zamanda Kıbrıs’ta da görev yaptınız. Bu deneyim sizin için nasıldı? Bugün için Kıbrıs’a bir mesajınız var mı?

Büyükelçi Mkrtçyan: Kıbrıs sorunuyla ilgili olarak Ermenistan’ın ilkesel tutumu; BM Güvenlik Konseyi kararları ve uluslararası hukuka dayalı adil, kalıcı ve barışçıl bir çözüm bulunması gerektiğidir. Yakınlarını, dostlarını kaybeden, bu işgalin sonuçlarından hâlâ acı çeken herkes için... Bugün söylediğimiz gibi: “Unutmuyoruz” (Δεν ξεχνάμε).
Elbette bu insanlar arasında Kıbrıs’ta yaşayan çok sayıda Kıbrıs Ermenisi de var. Onların da orada akrabaları bulunmakta ve bu hepimizin ortak acısıdır.

Soru: Dolayısıyla başka ülkelerle de iş birliği yaptığınızı belirttiniz. Sizce Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile olan ilişkilerinin geleceği nasıl olacak? Bu ilişkiler sizce gelecekte nasıl devam edecek?

Büyükelçi Mkrtçyan: Teşekkür ederim. Başbakanımız kısa süre önce Ermenistan'da oldukça ilginç bir basın toplantısı yaptı ve Ermenistan’ın AB ile geleceği hakkında sorulan bir soruya şöyle cevap verdi. 20 yıl sonra Ermenistan’ı Avrupa Birliği üyesi olarak görmek istiyorum. Elbette bu zaman alan bir süreçtir ve yakından takip edilmelidir. Parlamento, Ermenistan’ın AB’ye üyeliğine ilişkin yeni bir yasa kabul etti. Elbette sürecin nasıl gelişeceğini henüz bilmiyoruz, ancak Ermenistan’ın tüm ülkeyi yeniden inşa etmeye yönelik iddialı bir gündemi var. Şu anda Ermenistan-AB ilişkileri tarihin en üst seviyesinde bulunuyor. Ermenistan-AB Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması uygulama aşamasındadır. Yeni bir Ermenistan-AB Ortaklık Gündemi imzalanmaya hazır durumda. Yeni anlaşmalar da imzalanacak. Ayrıca vize serbestisi süreci de devam ediyor, bu da seyahatleri kolaylaştıracaktır.

Ama AB ile ilişkilerde asıl temel taş bizim değerlerimizdir – ortak değerlerimiz. Bu sadece ticaret, bir şeyler satmak ya da almak meselesi değil. Ortak değer sistemimizdir. Ermenistan, Avrupa ülkeleriyle aynı değer sistemine sahiptir. Bu nedenle Ermenistan’ın bu yöne doğru ilerlemesi tesadüf değildir.

Soru: Elbette, bu doğal. Şimdi siyasi ilişkilere odaklanalım. Aynı zamanda ülkeniz ve bölgeniz hakkında da sormak istiyorum. Ermenistan birçok alanda ilerleme kaydederek geleceğe doğru ilerliyor. Coğrafi olarak Azerbaycan’a yakınsınız. Sizce Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler nasıl gelişecek? Barış sürecinin geleceği nasıl olacak?

Büyükelçi Mkrtçyan: Bu konu sıklıkla gündeme geliyor. Biliyorum ki bu günlerde ABD Başkanı’ndan Avrupa’daki diğer liderlere kadar birçok kişi bu meseleyle ilgileniyor. Geçtiğimiz hafta sonu Abu Dabi’de Ermenistan Başbakanı ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı arasında bir görüşme gerçekleşti. Görüşme olumlu geçti – en azından öyle görünüyor.

Barış anlaşması imzalanmalı. Her iki ülke de anlaşma metninin imzaya hazır olduğunu duyurdu. Bu oldukça kapsamlı bir anlaşma; tüm sorunlarımızı ve konuları ele alıyor. Çünkü bazen Azerbaycan bazı şartları öne sürüyor, biz de başka taleplerde bulunuyoruz. Ama bu anlaşma metni tüm bu şartları kapsıyor ve her an imzalanabilir. Azerbaycan imzalamaya hazır olduğunda, biz de hazırız.

Ermenistan tarafına gelirsek, 2023’ten bu yana hükümet “Barış Kavşağı” adlı bir program sundu. Bu fikir, bölgede tüm ulaşım yollarını açmaya yönelik bir konsepttir – her ülkenin egemenliğine saygı göstermek şartıyla. Bu “Barış Kavşağı” barış, diplomasi, diyalog ve iş birliği içindir. Bu sadece Güney Kafkasya ya da çevresi için değil, Avrupa’dan Çin’e kadar tüm bölgeleri kapsayan uluslararası bir iş birliği platformuna dönüşebilir. Elbette bu girişime AB, ABD, Yunanistan ve diğer pek çok ülke destek veriyor. Bu süreci ilerletebilmek için komşularımızın da onayı gereklidir.

Soru: Son sorum, müttefikleriniz ve komşularınız hakkında olacak. Bu oyunda birçok aktör var – örneğin Rusya ve Türkiye. Ermenistan’ın bu iki ülkeyle ilişkileri nasıl ve hangi senaryoları değerlendiriyorsunuz?

Büyükelçi Mkrtçyan: Sadece Rusya ve Türkiye’den değil, tüm ülkelerden Ermenistan’ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı göstermelerini bekliyoruz, umut ediyoruz ve bunu talep ediyoruz. Ermenistan’ın bağımsızlığı herkes tarafından saygı görmelidir ve iç işlerimize hiçbir şekilde müdahale kabul edilemez.

Türkiye ile ilişkilerimize gelince, biz Ermenistan-Türkiye ilişkilerinin normalleşmesi gerektiğine ve sınırların en kısa sürede açılması gerektiğine inanıyoruz. Şu anda, dünyada ve Türkiye tarafında bu ilişkilerin düzenlenmesi yönünde olumlu bir eğilim olduğunu düşünüyorum. Bu normalleşme süreci kaçınılmazdır. Artık soru “acaba ilişkiler normalleşecek mi?” değil, “ne zaman” normalleşeceğidir. Ve ben inanıyorum ki bu süreç Azerbaycan’ı da Ermenistan ile ilişkileri normalleştirmeye teşvik edecek ve onu daha fazla dahil edecektir.