گزارش اطلاعات ملی آمریکا: نشست واشینگتن فرصت صلح پایدار میان ارمنستان و آذربایجان را فراهم کرده است

نشست صلح میان ارمنستان و آذربایجان که در تاریخ ۸ اوت ۲۰۲۵ با حمایت ایالات متحده در واشینگتن برگزار شد، تغییر قابل‌توجهی در روابط دو کشور ایجاد کرده است.

به گزارش «آرمن‌پرس»، این مطلب در گزارش «ارزیابی سالانه تهدیدها» برای سال ۲۰۲۶ که توسط دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا منتشر و از حالت محرمانه خارج شده، آمده است.

در این گزارش آمده است:

«نشست صلح برگزارشده در ۸ اوت با حمایت آمریکا، فرصتی برای دو کشور فراهم کرده تا صلحی پایدار برقرار کنند و به افزایش ثبات منطقه‌ای کمک کرده است. از نتایج این نشست، توافق اولیه درباره مفاد پیمان صلح و برنامه‌ریزی برای ایجاد مسیر موسوم به  «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بین‌المللی» (TRIPP) بوده است که از جنوب ارمنستان عبور کرده و آذربایجان را به منطقه نخجوان متصل می‌کند و جریان‌های تجاری را برای هر دو کشور و کل منطقه تسهیل می‌سازد». 

در ادامه گزارش تأکید شده که این تحولات تغییر مهمی در جهت روابط ارمنستان و آذربایجان ایجاد کرده است.

همچنین آمده است:

«در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳، آذربایجان از طریق اقدامات نظامی کنترل منطقه قره‌باغ کوهستانی را که پیش‌تر در اختیار جمعیت ارمنی مورد حمایت ایروان بود، بازپس گرفت». 

بر اساس این گزارش، از ۸ اوت ۲۰۲۵ به بعد، هر دو طرف ظاهراً تمایل داشته‌اند روند مثبت ناشی از این نشست را حفظ کنند.

نقض آتش‌بس در مرزها به‌شدت کاهش یافته و تقریباً به صفر رسیده است.

در اکتبر ۲۰۲۵، الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان، اعلام کرد که محدودیت‌های حمل‌ونقل کالا از طریق خاک آذربایجان به ارمنستان برداشته شده و نخست‌وزیر ارمنستان، نیکول پاشینیان، نیز در مدت کوتاهی اقدام متقابل انجام داد. از آن زمان، آذربایجان به ارمنستان بنزین عرضه کرده و اجازه ترانزیت گندم را داده است.

در عین حال، گزارش اشاره می‌کند که هنوز موانعی بر سر راه امضای نهایی توافق صلح وجود دارد.

از جمله اینکه رئیس‌جمهور آذربایجان همچنان اصرار دارد ارمنستان قانون اساسی خود را تغییر دهد و اشاره‌ای را که به گفته او قره‌باغ را بخشی از ارمنستان معرفی می‌کند، حذف کند. این اقدام مستلزم برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی در ارمنستان است که نتیجه آن تضمین‌شده نیست.

در این گزارش همچنین آمده است که تداوم نقش‌آفرینی آمریکا در حل مناقشات منطقه‌ای، از جمله میان ارمنستان و آذربایجان، می‌تواند دسترسی آمریکا به منطقه را بهبود بخشیده و به توسعه سرمایه‌گذاری‌های راهبردی و فرصت‌های تجاری کمک کند.